Queen's University-ის სტუდენტები NASA-ს რობოტოტექნიკის კონკურსზე მიემგ

ჩრდილოეთ ირლანდიაში, ბელფასტის Queen's University-ის (QUB) საინჟინრო ფაკულტეტის სტუდენტები კოსმოსური რობოტოტექნიკის ასპარეზზე გადის. 10 ახალგაზრდა მკვლევრისგან დაკომპლექტებული გუნდი 2026 წლის ამ თვის ბოლოს ამერიკის შეერთებულ შტატებში მიემგზავრება, სადაც NASA-ს Lunabotics-ის პრესტიჟულ შეჯიბრში მიიღებს მონაწილეობას. პროექტი მომავალი მთვარის მისიებისთვის განკუთვნილი ავტონომიური ტექნოლოგიების შექმნას ემსახურება.

Lunabotics არის უმაღლესი დონის საერთაშორისო საუნივერსიტეტო კონკურსი, სადაც მონაწილე გუნდები NASA-ს სისტემური ინჟინერიის მკაცრ სტანდარტებს ეყრდნობა. სტუდენტებს ევალება შეიმუშაოს, ააგოს და რეალურ დროში მართოს მთვარის როვერი, რომელსაც ექსტრემალურ პირობებში ოპერირება შეუძლია. პროექტის მთავარი მიზანია იმ პრაქტიკული გამოწვევების გადაჭრა, რომლებსაც კაცობრიობა პროგრამა Artemis-ის ფარგლებში მთვარის ზედაპირზე დაბრუნებისას შეხვდება მომავალში.

სტუდენტების მიერ შექმნილი ლაბორატორიული რობოტი სპეციალურად მომზადდა იმ ამოცანების შესასრულებლად, რომლებიც მომავალ ასტრონავტებს დაეხმარება. კერძოდ, აპარატმა უნდა შეძლოს მთვარის რეგოლითის გათხრა, რთული დაბრკოლებების უსაფრთხოდ გადალახვა და მოპოვებული მასალის გამოყენებით დამცავი ბარიერებისა და კედლების ფორმირება. მსგავსი საინჟინრო ნაგებობები მთვარის სამომავლო ბაზებს რადიაციისა და მიკრომეტეორიტებისგან საიმედოდ დაიცავს გრძელვადიან პერსპექტივაში.

მექანიკური ინჟინერიის დოქტორანტმა ჯეკ ფიცპატრიკმა, რომელიც მექანიკურ გუნდს წარმოადგენს, საკუთარი ემოციები გაუზიარა მედიას: „დიდებული შეგრძნებაა ამ შეჯიბრზე მიწვევის მიღება და ჩვენ მოუთმენლად ველით ასპარეზობის შესაძლებლობას.“ მან აღნიშნა, რომ გუნდმა უზარმაზარი შრომა ჩადო პროტოტიპის დამზადებაში და საერთაშორისო დონეზე უნივერსიტეტის წარდგენა თითოეული წევრისთვის უდიდესი პასუხისმგებლობა და პატივია დღევანდელ რეალობაში.

მესამე კურსის სტუდენტი და პროგრამული მიმართულების ხელმძღვანელი ჯეიმი სმიტი განმარტავს, რომ მთელი გუნდი 3 სპეციალიზებულ ჯგუფად დაიყო. 1 ნაწილი მუშაობდა მექანიკურ ნაწილზე, მეორე ელექტრონიკასა და სენსორებზე, ხოლო მესამე პროგრამულ უზრუნველყოფაზე. ასეთმა სტრუქტურულმა დანაწილებამ უზრუნველყო პროექტის თითოეული კომპონენტის მაქსიმალური დახვეწა და NASA-ს მოთხოვნებთან სრული შესაბამისობა ყველა ეტაპზე და სამუშაო პროცესში.

პროგრამული უზრუნველყოფის ჯგუფის მთავარი ამოცანა როვერის ავტონომიური შესაძლებლობების განვითარება იყო. ჯეიმი სმიტი მიუთითებს, რომ რეალური აპარატის აწყობამდე მათ კომპიუტერული სიმულაციები შექმნა, სადაც ალგორითმები ასობით საათის განმავლობაში იტესტებოდა. ავტონომიური ნავიგაცია არსებითი მნიშვნელობისაა, რადგან დედამიწასა და მთვარეს შორის სიგნალის დაყოვნება პირდაპირ ხელით მართვას ართულებს და შეფერხებებს იწვევს ხშირად.

შეჯიბრი ცენტრალური ფლორიდის უნივერსიტეტის ბაზაზე გაიმართება, სადაც ირლანდიელი ინჟინრები გლობალურ კონკურენციაში ჩაერთვება. მათი მეტოქეები იქნება 4 ქვეყნის, მათ შორის ავსტრალიის, ინდოეთისა და ამერიკის შეერთებული შტატების უნივერსიტეტების გუნდები. წელს გამართულ შიდა ეტაპზე გამარჯვებამ QUB-ის სტუდენტებს გზა გაუხსნა ამ მასშტაბურ ფორუმზე, სადაც თითოეული გუნდის ტექნიკური მიდგომა მკაცრად შეფასდება საერთაშორისო ჟიურის მიერ.

საუნივერსიტეტო ხელმძღვანელობა აცხადებს, რომ მსგავს პრაქტიკულ პროექტებში მონაწილეობა სტუდენტებს უნიკალურ გამოცდილებას აძლევს. ისინი ეუფლება როგორც თეორიულ დისციპლინებს, ისე რეალური კოსმოსური მისიებისთვის საჭირო უნარებს, გუნდურ მუშაობასა და კრიზისულ სიტუაციებში სწრაფი გადაწყვეტილების მიღებას. ეს გამოცდილება მათ პროფესიულ მომავალს კოსმოსურ ინდუსტრიაში მყარ საფუძველს უქმნის სამომავლოდ და კარიერულ წინსვლაში დაეხმარება.

ექსპერტები ხაზს უსვამს, რომ Lunabotics-ის მსგავსი ტურნირები ხშირად ხდება ინოვაციური იდეების წყარო თავად NASA-ს ინჟინრებისთვის. სტუდენტების მიერ შექმნილი ზოგიერთი ტექნიკური მიდგომა შემდგომში შესაძლოა ოფიციალურ მისიებშიც კი გამოიყენონ. რეგოლითის გადამუშავებისა და ავტონომიური მშენებლობის მეთოდები კოსმოსის ათვისების ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად რჩება გლობალური მასშტაბით და სამეცნიერო წრეებში.

Queen's University-ის გუნდი უკვე ასრულებს მზადების ბოლო ეტაპს და ფლორიდაში გამგზავრებამდე საბოლოო ტესტებს ატარებს. ახალგაზრდა ინჟინრები იმედოვნებს, რომ მათი რობოტი წარმატებით გაართმევს თავს ყველა გამოცდას და მთვარის ზედაპირზე სამუშაოდ შექმნილი ტექნოლოგია უმაღლეს შეფასებას დაიმსახურებს მსოფლიო დონეზე და ახალ პერსპექტივებს გააჩენს.