პენსილვანიის მოსახლეობამ Amazon-ის მონაცემთა ცენტრის ასაშენებლად 10000

აშშ-ში, პენსილვანიის შტატის დაბა ჰეიზლში ადგილობრივი მოსახლეობა Amazon Web Services-ის გიგანტური მონაცემთა ცენტრის მშენებლობის წინააღმდეგ გაერთიანდა. დეველოპერულმა კომპანია NorthPoint Development-მა პროექტის მხარდასაჭერად თითოეულ მცხოვრებს პირდაპირი ფულადი დივიდენდის სახით 10000 დოლარი შესთავაზა, რათა საზოგადოებრივი წინააღმდეგობა შეემცირებინა. მიუხედავად ამისა, ადგილობრივებმა კომპენსაციაზე კატეგორიული უარი თქვა.

პენსილვანიის მედიის ცნობით, ყოფილ ქვანახშირის მომპოვებელ დაბაში მოსახლეობის თითქმის 17 პროცენტი სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ ცხოვრობს. მიუხედავად სოლიდური ფინანსური შეთავაზებისა, მოქალაქეებმა პროექტ Hazelnut-ის მშენებლობასა და მაღალი ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზების გაყვანაზე მტკიცე უარი განაცხადა და მშენებლობის შეჩერება მოითხოვა, რადგან ისინი საკუთარი გარემოს დაცვას უპირველეს პრიორიტეტად მიიჩნევს.

ექსპერტების შეფასებით, მონაცემთა ცენტრების დეველოპერების მხრიდან მოსახლეობისთვის პირდაპირი ფულადი გადახდების შეთავაზება იშვიათ პრეცედენტს წარმოადგენს. პენსილვანიის ეთიკის კომისიის აღმასრულებელმა დირექტორმა მერი ფოქსმა აღნიშნა, რომ მსგავსი სტრატეგია ადგილობრივი წინააღმდეგობის დასაძლევად უჩვეულო ხერხია და სამართლებრივ შეფასებას საჭიროებს. შტატის ისტორიაში მსგავსი ფულადი შეთავაზება აქამდე არასდროს დაფიქსირებულა.

დაბის მცხოვრებლებმა ეს ნაბიჯი პირდაპირ მოსყიდვის მცდელობად შეაფასა. ადგილობრივმა მცხოვრებმა ედ ნეგრამ განაცხადა: „ეს ჩვეულებრივი მოსყიდვაა და ჩვენი უძრავი ქონების ფასი კატასტროფულად დაეცემა. შემოთავაზებული თანხა ვერ გადაწონის იმ ზიანს, რასაც პროექტი ჩვენს საცხოვრებელ გარემოს მიაყენებს.“ მოქალაქეები მიიჩნევს, რომ 10000 დოლარი მხოლოდ ერთჯერადი გადახდაა, ხოლო ეკოლოგიური ზიანი თაობებს დარჩება.

მოსახლეობა განსაკუთრებით შეშფოთებულია ხმაურის, წყლის უზარმაზარი მოხმარებისა და ელექტროენერგიის ტარიფების შესაძლო ზრდის გამო. ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის გაფართოება ამერიკის სხვადასხვა რეგიონში ენერგეტიკულ ქსელებზე ზეწოლას ზრდის და ეკოლოგიურ გამოწვევებს ქმნის, რაც ადგილობრივ თემებში სამართლიან პროტესტს ბადებს. პროექტის მიხედვით, ობიექტს ასობით მეგავატი სიმძლავრე დასჭირდება.

დაბის ხელმძღვანელმა ენტონი გრიგოლიმ განმარტა, რომ ადმინისტრაცია ზონირების ახალ წესებზე მუშაობს, რაც კომპლექსის აშენების შესაძლებლობას განიხილავს. თუმცა აგვისტოს საჯარო შეხვედრაზე გაბრაზებული მოქალაქეების წინაშე გამოსვლისას მან აღიარა, რომ 10000-დოლარიანი დაპირების რეალურობაში თავადაც არ არის დარწმუნებული და გარანტიებს ვერ გასცემს. შეხვედრაზე 400-ზე მეტი ადგილობრივი მცხოვრები შეიკრიბა.

პენსილვანიის გუბერნატორი ჯოშ შაპირო ცდილობს შტატში ტექნოლოგიური კამპუსების მშენებლობა წაახალისოს და სპეციალური განკარგულებით ნებართვების გაცემის პროცესი დააჩქარა. მიუხედავად ამისა, რეგიონული პოლიტიკოსების მხარდაჭერა ადგილობრივი საზოგადოების პროტესტს ვერ ანელებს და საქმე შესაძლოა სასამართლო დავამდე მივიდეს. გუბერნატორის ადმინისტრაციას ეკონომიკური ზრდისა და მოსახლეობის ინტერესების დაბალანსება უჭირს.

ჰეიზლის შემთხვევა მკაფიო სიგნალია ტექნოლოგიური გიგანტებისთვის, რომ მონაცემთა ცენტრების ენერგეტიკული მოთხოვნილებები ადგილობრივ საზოგადოებებთან ღრმა კონფლიქტში შედის. 2026 წლისთვის მსხვილი AI ინფრასტრუქტურული პროექტების შეფერხების მთავარი მიზეზი სწორედ ენერგეტიკული და სოციალური ბარიერები ხდება, რაც ინვესტორებს სტრატეგიის გადახედვას აიძულებს. ბევრ შტატში მსგავსი კომპლექსების მშენებლობა უკვე შეჩერდა.

მოქალაქეებმა დაადასტურა, რომ საკუთარი უფლებებისა და საცხოვრებელი პირობების დასაცავად იურიდიულ ბრძოლას განაგრძობს. ისინი მოითხოვს, რომ პროექტის დამტკიცებამდე გარემოზე ზემოქმედების დამოუკიდებელი ექსპერტიზა ჩატარდეს და გადაწყვეტილება საჯარო კენჭისყრით იქნეს მიღებული, რათა თითოეული ადამიანის ხმა გათვალისწინებული იყოს. საინიციატივო ჯგუფმა უკვე დაიწყო ხელმოწერების შეგროვება 3 სხვადასხვა უბანში.

დაპირისპირება აჩვენებს, რომ ტექნოლოგიური კომპანიების მხრიდან ფინანსური რესურსების მობილიზება ყოველთვის საკმარისი არ არის. საზოგადოებრივი ნდობის მოპოვება და გარემოსდაცვითი სტანდარტების დაცვა თანამედროვე ციფრული ეკონომიკის განვითარების აუცილებელ პირობად იქცა, რის გარეშეც გრძელვადიანი მდგრადობის მიღწევა შეუძლებელია. ჰეიზლის პრეცედენტს ამერიკის სხვა ქალაქებიც ყურადღებით აკვირდება.

ადგილობრივი საზოგადოების მტკიცე პოზიციამ დაადასტურა, რომ მოქალაქეები მოკლევადიან ფინანსურ სარგებელზე წინ საკუთარი გარემოს უსაფრთხოებას აყენებს. ექსპერტები ვარაუდობს, რომ ტექნოლოგიურ გიგანტებს მოუწევს უფრო მოქნილი ეკოლოგიური გადაწყვეტების მოძიება და ადგილობრივი მაცხოვრებლების ინტერესების რეალური გათვალისწინება.