🧬 სხეული ტვინის გარეშე: მილიარდერების საიდუმლო ევოლუციური პროექტი

ჩვენ ვხედავთ კლასიკურ კორპორატიულ ფარსს და საინფორმაციო ომის უმაღლეს დონეს. იმავე დღეს, როდესაც MIT-ის სკანდალური გამოძიება გამოქვეყნდა, ჟურნალმა Wired-მა გამოიტანა სტატია R3 Bio-ს საჯარო მისიის შესახებ. კომპანია ირწმუნება, რომ ქმნის არაცნობიერ მაიმუნის ორგანოების ტომრებს ცხოველებზე ტესტირების შესამცირებლად. ეს არის გენიალური საჯარო ურთიერთობების სტრატეგია. საზოგადოება და ცხოველთა უფლებადამცველები მიესალმებიან ლაბორატორიული ცხოველების წამების დასრულებას და ფარმაცევტული კვლევების გაუმჯობესებას. მარეგულირებლები ამშვიდებენ საზოგადოებას, რომ პროცესი არსებულ ეთიკურ ჩარჩოებში სრულად ჯდება. ადამიანების უმეტესობა კითხულობს Wired-ის ვერსიას და ფიქრობს, რომ მეცნიერებამ კიდევ ერთი ჰუმანური ნაბიჯი გადადგა. მაგრამ სურათი, რომელიც დახურულ კარს მიღმა იხატება, ექსტინქციის და ახალი სახეობის შექმნის ზღვარზე გადის.

შლონდორნის გუნდი წლების განმავლობაში ფარულად აგროვებდა კაპიტალს ადამიანის კლონირების ტექნოლოგიებისთვის. სილიკონის ველის ელიტამ კარგად გააცნობიერა ერთი ფუნდამენტური პრობლემა. ვიტამინები, სისხლის გადასხმა ახალგაზრდებისგან, გენური თერაპიები და ძვირადღირებული ბიოჰაკინგი სიკვდილს ვერ აჩერებს. ეს მხოლოდ კოსმეტიკური რემონტია დამანგრეველ შენობაში. ბიოლოგიური ლიმიტის გადასალახად საჭიროა არა უჯრედების შეკეთება, არამედ მთლიანი აპარატურის რადიკალური გამოცვლა. ბიოტექნოლოგიების ინდუსტრიაში მსგავსი პროექტები საჯარო სივრცეში მყისიერ და უსასტიკეს აკრძალვებს იწვევს. 1996 წელს ცხვარი დოლის კლონირების შემდეგ, ადამიანის რეპროდუქციული კლონირება გლობალურად ტაბუირებული თემა გახდა. მეცნიერები, რომლებიც ამ ზღვარს კვეთენ, ციხეში მიდიან. სწორედ ამიტომ შეიქმნა მაიმუნების ლეგენდა. სინამდვილეში, ინვესტორები აფინანსებენ საკუთარი გენეტიკური ასლების ქარხნული წესით წარმოების პერსპექტივას. ისინი არ იხდიან მილიონებს მაიმუნების კეთილდღეობისთვის. ისინი ყიდულობენ ექსკლუზიურ უფლებას საკუთარ ფიზიკურ უკვდავებაზე.

მოდით გავშიფროთ ამ ტექნოლოგიის ბიოლოგიური საწყისი კოდი. სრული სხეულის ჩანაცვლება მოითხოვს ახალი ორგანიზმის შექმნას, რომელსაც არ გააჩნია ცნობიერება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, საქმე გვაქვს განზრახ მკვლელობასთან და მონათმფლობელობასთან. შლონდორნის ტექნოლოგიური გამოსავალი არის ანენცეფალიის ხელოვნური და მიზანმიმართული ინდუცირება. ეს არის სამედიცინო მდგომარეობა, როდესაც ნაყოფს არ უვითარდება თავის ტვინის დიდი ნახევარსფეროები და ქალა. ბუნებრივ პირობებში ეს სასიკვდილო დეფექტია და ასეთი ახალშობილები რამდენიმე საათში იღუპებიან. მაგრამ კონტროლირებად ლაბორატორიულ გარემოში ის სასურველი და აუცილებელი მახასიათებელი ხდება. პროცესი იწყება კლიენტის კანის ან სისხლის სომატური უჯრედების აღებით. ლაბორატორიაში ეს უჯრედები უკან ბრუნდება დროში და გადაპროგრამდება ინდუცირებულ პლურიპოტენტურ ღეროვან უჯრედებად. ამ სტადიაზე მეცნიერები იყენებენ კრისპერის მსგავს გენურ მაკრატელს იმ კონკრეტული გენების დასაბლოკად, რომლებიც ტვინის ფორმირებას მართავენ ემბრიონულ სტადიაზე. ნერვული მილი უბრალოდ არ იხურება ზედა ნაწილში.

რატომ არის ეს გარდამტეხი მომენტი მედიცინისთვის და რატომ იხდიან მილიარდერები ამაში ფულს? ტრანსპლანტაციის ყველაზე დიდი და დაუნდობელი მტერი საკუთარი იმუნური სისტემაა. როდესაც პაციენტს სხვის ორგანოს უნერგავენ, ორგანიზმი მას უცხო, მომაკვდინებელ სხეულად აღიქვამს და დაუყოვნებლივ თავს ესხმის. პაციენტებს უწევთ მძიმე იმუნოსუპრესანტების მიღება მთელი ცხოვრების განმავლობაში. ეს წამლები ანადგურებს მათ ჯანმრთელობას და მათ დაუცველს ხდის მარტივი ინფექციების მიმართ. R3 Bio ამ ფუნდამენტურ პრობლემას ძირფესვიანად ჭრის. კლონის დნმ ასი პროცენტით იდენტურია ორიგინალი პაციენტის დნმ-ის. ორგანიზმი ახალ გულს, ფილტვს ან ღვიძლს აღიქვამს როგორც საკუთარს. უარყოფის რისკი პრაქტიკულად ნულამდე ეცემა. იზრდება სხეული, რომელსაც აქვს სრულფასოვანი, ახალგაზრდა ორგანოები, მაგრამ არ შეუძლია ფიქრი, არსებობის გააზრება, სიზმრების ნახვა ან ტკივილის აღქმა. ის ფუნქციონირებს მხოლოდ როგორც ბიოლოგიური რეზერვუარი. ეს არ არის უბრალოდ მედიცინა. ეს არის ახალი, მორჩილი სუბ-სახეობის შექმნა.

თუმცა, ანალიზი არასრული იქნება ტექნიკური დაბრკოლებების გარეშე. არსებობს კოლოსალური საინჟინრო ბარიერი, რომელსაც სტარტაპები ხშირად მალავენ პრეზენტაციებზე. ტვინის გარეშე რთული ძუძუმწოვარი ორგანიზმი დამოუკიდებლად ვერ იფუნქციონირებს. გულისცემა, სუნთქვა, ტემპერატურის რეგულაცია, ენდოკრინული სისტემის მართვა და ჰორმონალური ბალანსი მთლიანად ცენტრალურ ნერვულ სისტემაზეა დამოკიდებული. თუ ტვინი არ არსებობს, ეს ფუნქციები გარე აპარატურამ უნდა აიღოს თავის თავზე. კლონი უნდა გაიზარდოს და იცხოვროს ხელოვნურ საშვილოსნოში ან უნიკალურ მექანიკურ ინკუბატორში, რომელიც დედის და შემდგომ ტვინის სიმულაციას ახდენს. ეს მოითხოვს მილიარდობით დოლარის ინვესტიციას ექტოგენეზის ინფრასტრუქტურაში. დღეს ჩვენ არ გვაქვს ტექნოლოგია, რომელიც ადამიანის ცნობიერებას ერთი ფიზიკური ტვინიდან მეორეში გადაიტანს. ეს ტრანსჰუმანისტური ოცნება ჯერ კიდევ შორსაა. ამიტომ, შლონდორნის ამჟამინდელი, უფრო რეალისტური მიზანი არის არა ტვინის გადანერგვა კლონში, არამედ კლონის ორგანოების ინდივიდუალური, თანმიმდევრული ტრანსპლანტაცია დაბერებულ ორიგინალ სხეულში. ეს არის ექსტრემალური პრევენციული მედიცინა, სადაც შენივე ასლი ნაწილ-ნაწილ განახლებს შენს სხეულს.

ამ ინოვაციის ეკონომიკური და იურიდიული შედეგები სცდება ლაბორატორიის კედლებს და პირდაპირ ანგრევს ათწლეულების განმავლობაში აშენებულ სამართლებრივ სისტემას. პირველი და ყველაზე მწვავე საკითხი ობიექტის იურიდიული სტატუსია. 1968 წელს ჰარვარდის კომისიამ დაადგინა სიკვდილის ახალი დეფინიცია. თანამედროვე სამართალი სიცოცხლის დასასრულს ტვინის შეუქცევადი სიკვდილით განსაზღვრავს. მაგრამ რა ხდება მაშინ, როდესაც ორგანიზმს ტვინი არასდროს ჰქონია? იურიდიული თვალსაზრისით, ეს ბიოლოგიური ერთეული არასდროს ყოფილა ცოცხალი ადამიანი. მასზე არ ვრცელდება მკვლელობის მუხლი, შრომის კოდექსი, კონსტიტუცია ან ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია. კომპანიას შეუძლია დააპატენტოს ეს სხეულები, როგორც უბრალო სამედიცინო მოწყობილობები, ინვენტარი, ისევე როგორც დღეს აპატენტებენ ტიტანის სახსრებს ან ხელოვნურ გულის სარქველებს. ეს ქმნის წარმოუდგენელ მარეგულირებელ ვაკუუმს, რომლის შესავსებადაც მსოფლიოს არცერთი მთავრობა მზად არ არის. კანონი ყოველთვის ჩამორჩება ტექნოლოგიას, მაგრამ აქ ჩამორჩენა ფატალურია.

მეორე კრიტიკული ფაქტორი არის აშშ-ის მთავრობის სავარაუდო ჩართულობა. MIT-ის ანგარიშის თანახმად, R3 Bio-ს კავშირები აქვს ARPA-H-თან, ჯანდაცვის მოწინავე კვლევითი პროექტების ფედერალურ სააგენტოსთან. როდესაც ასეთი დონის სახელმწიფო სტრუქტურა მსგავსი პროექტის მიმართ ინტერესს იჩენს, ეს აღარ არის მხოლოდ კერძო სექტორის ექსცენტრიული თამაში. სახელმწიფოს აქვს მკაფიო, პრაგმატული და ცინიკური მოტივაცია. ეროვნული უსაფრთხოების და სამხედრო მედიცინის პერსპექტივიდან, დაჭრილი ჯარისკაცებისთვის ულიმიტო, ასი პროცენტით თავსებადი ორგანოების წყარო უზარმაზარი სტრატეგიული უპირატესობაა. წარმოიდგინეთ მცურავი ჰოსპიტლები და ავიამზიდავები, სადაც ინკუბატორებში ელიტური სამხედროების კლონები ინახება. სახელმწიფო ხედავს ამ ტექნოლოგიაში ჯარის გადარჩენის მაჩვენებლის რადიკალურ ზრდას. ბიო-ინჟინერია ხდება ახალი შეიარაღების რბოლა გლობალურ ზესახელმწიფოებს შორის.

ეკონომიკური ეფექტი შექმნის ახალ, მანამდე არნახულ კლასობრივ დაყოფას. ფინანსური მტაცებლები ამ ბაზარზე იქნებიან ისინი, ვინც პირველები დააპატენტებენ ინკუბაციის ზუსტ პროცესს და ინფრასტრუქტურას. ვენჩურული კაპიტალისტები აქ სისხლის და უსასრულო მოგების სუნს გრძნობენ. საწყის ეტაპზე საკუთარი კლონის გაზრდა და შენახვა ათობით მილიონი დოლარი ეღირება. ტიმ დრეიპერი და სილიკონის ველის სხვა მაგნატები მიიღებენ წვდომას სხეულის შეუზღუდავ განახლებაზე. მათ ექნებათ პერსონალური ბიოლოგიური საწყობები, სადაც მათი ახალგაზრდა, უთავო ასლები დაელოდებიან თავიანთ დროს. დანარჩენი პლანეტა, ჩვეულებრივი მოქალაქეები, კვლავ ტრადიციული დონორების რიგში დადგება, სადაც ყოველდღიურად ათასობით ადამიანი იღუპება შესაფერისი ორგანოს მოლოდინში. ტრადიციული შავი ბაზარი, სადაც ორგანოების უკანონო ვაჭრობა და კრიმინალი მიმდინარეობს, შეიძლება განადგურდეს. თუმცა, მის ადგილს დაიკავებს კორპორატიული ფერმები. ადამიანის ბიოლოგიური მასალა ლეგალურად იწარმოება და დაექვემდებარება საბაზრო ეკონომიკის უსასტიკეს წესებს. ეს არის ეკონომიკური ნადიმი, სადაც მთავარი კერძი თავად სიცოცხლეა.

R3 Bio-ს გარშემო ატეხილი სკანდალი ავლენს ბიოტექნოლოგიური ინდუსტრიის რეალურ, დაუფარავ სახეს. როგორც ანალიტიკოსი, ვალდებული ვარ მკაფიოდ გამოვყო მედია ჰაიპი ცივი რეალობისგან. მე არ მჯერა, რომ ჯონ შლონდორნი და მისი სტარტაპი უახლოეს ხუთ ან თუნდაც ათ წელიწადში შეძლებენ ადამიანის სრული კლონის გაზრდას და მის სიცოცხლისუნარიანობის ეფექტურ შენარჩუნებას. ბიოლოგიური სისტემების კომპლექსურობა ჯერ კიდევ აღემატება ჩვენს საინჟინრო შესაძლებლობებს. ინვესტორები ხშირად აფინანსებენ გრანდიოზულ ოცნებებს და არა მზა, სრულყოფილ პროდუქტებს. მაგრამ ტექნოლოგიური პროგრესის და საზოგადოებრივი ცვლილებების შეფასება ასე არ ხდება. მთავარი ისტორიული მოვლენა უკვე მოხდა, მიუხედავად იმისა, ტექნოლოგია დღეს მუშაობს თუ ხვალ იმუშავებს. ოვერტონის ფანჯარა ფართოდ გაიხსნა და საზოგადოებრივი დისკურსი შეუქცევადად შეიცვალა.

ის, რაც გუშინ აბსოლუტურ ეთიკურ ტაბუდ ითვლებოდა და საერთაშორისო ტრიბუნალთან ასოცირდებოდა, დღეს 70 000-დოლარიან კონფერენციებზე ლეგალური ბიზნეს გეგმის ნაწილია. მაიმუნების ორგანოების ტომრები შეასრულებს იდეალური ტროას ცხენის როლს. ისინი შეაჩვევენ საზოგადოებას და რაც მთავარია, კონსერვატიულ მარეგულირებლებს, ლაბორატორიაში გაზრდილი, სინთეტიკური სხეულების არსებობას. როდესაც მაიმუნის ორგანოების ტრანსპლანტაცია ყოველდღიურ რუტინად იქცევა და ათასობით სიცოცხლეს გადაარჩენს, ადამიანის მოდელზე გადასვლის წინააღმდეგი არგუმენტები დასუსტდება. საბოლოო არგუმენტი უბრალოდ სიცოცხლის გადარჩენის სტატისტიკა იქნება. ჩვენ ვხდებით იმ ეპოქის მოწმენი, სადაც ადამიანის სხეული საბოლოოდ კარგავს თავის იდუმალ, საკრალურ სტატუსს. ის ხდება პროგრამული უზრუნველყოფის მატარებელი ბიოლოგიური აპარატურა, ჰარდვერი. და კაპიტალიზმის ლოგიკა მარტივია: როდესაც ჰარდვერი ფუჭდება, ელიტა არ შეეცდება მის უსასრულო შეკეთებას. ისინი უბრალოდ ახალს იყიდიან. ერთადერთი ღია კითხვა ის არის, თუ ვინ გააკონტროლებს ამ ბიოლოგიურ ქარხნებს და ვინ დაადგენს უკვდავების საბაზრო ფასს.