AI is devoid of meaning and humanity. That’s why i — ინსაითი

გამოცემა The Guardian-ის სვეტისავტორმა, ნესრინ მალიკმა, გამოაქვეყნა კრიტიკული წერილი, სადაც ხელოვნური ინტელექტის გავლენასა და ადამიანური ნდობის დაკარგვაზე საუბრობს. ჟურნალისტი მიიჩნევს, რომ ახალი ტექნოლოგიები ადამიანებს აიძულებენ უარი თქვან უნიკალურ შემოქმედებით უნარებზე. ეს პროცესი საზოგადოებასა და პოლიტიკურ ცხოვრებაში სერიოზულ კრიზისს იწვევს, რადგან მანქანური ხმა ადამიანურ ემოციებსა და აზროვნებას ანაცვლებს.

ავტორი მაგალითად ასახელებს მწერალ სტივენ როზენბაუმის შემთხვევას, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის რეალობაზე წიგნს წერდა. მწერალმა ტექნოლოგია კვლევის პროცესში დამხმარედ გამოიყენა, თუმცა წიგნის გამოქვეყნების შემდეგ აღმოაჩინა, რომ ნაშრომი რამდენიმე გამოგონილ და არასწორად მიწერილ ციტატას შეიცავდა. სტივენ როზენბაუმმა აღიარა, რომ მოდელის მიერ მიწოდებული ინფორმაცია ხშირად სრულიად მცდარი და დაუზუსტებელი იყო.

მსგავსი შემთხვევა დაფიქსირდა ერთ-ერთ პრესტიჟულ ლიტერატურულ კონკურსზეც, სადაც თანამეგობრობის პრიზის მფლობელი მოკლე მოთხრობა ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებაში დაადანაშაულეს. მალიკი ხაზს უსვამს, რომ ეს ფაქტები აჩვენებს ტექნოლოგიების საშიშ ხასიათს. ჟურნალისტები და მწერლები სულ უფრო ხშირად ხდებიან ალგორითმების მიერ გენერირებული ყალბი ინფორმაციის მსხვერპლნი, რაც მათ რეპუტაციას საფრთხეს უქმნის.

The Guardian-ის ჟურნალისტი კატეგორიულად ერიდება ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებას ყოველდღიურ საქმიანობაში. ის მიიჩნევს, რომ კომერციული სისტემების ერთფეროვანი და უსიცოცხლო ტონი თანდათან ვრცელდება სოციალურ ქსელებში, საზოგადოებრივ ურთიერთობებსა და პრესრელიზებში. ავტორი გამოთქვამს წუხილს, რომ ხშირი ზემოქმედების გამო ადამიანების წერის სტილიც კი შესაძლოა დაემსგავსოს მანქანურ, მშრალ გამონათქვამებს.

ნესრინ მალიკის აზრით, წერა არ არის მხოლოდ აზრების გარკვეული სტილით ჩამოყალიბება ან ინფორმაციის მარტივი გადაცემა. ეს არის უნიკალური ალქიმია, სადაც კონკრეტული ინდივიდი საკუთარი გამოცდილებით, პოლიტიკური ხედვითა და ცხოვრებისეული ისტორიით ქმნის იდეას. ხელოვნურ ინტელექტს შეუძლია მიბაძოს ისეთ კლასიკოსებს, როგორიცაა ჩარლზ დიკენსი ან ჯალალედინ რუმი, თუმცა ახალი ეპოქალური მწერლის შექმნა მას არ ძალუძს.

ტექნოლოგიების მუდმივი გამოყენება იწვევს ტვინის აქტივობის შემცირებას და კოგნიტურ ატროფიას. როდესაც ადამიანი უარს ამბობს სიტყვის ძიების ან გამოსახულების შექმნის სირთულეებზე, იკარგება კავშირი გრძნობასა და მის გამოხატვას შორის. კვლევებიც ადასტურებენ, რომ დიდ ენობრივ მოდელებზე გადამეტებული დამოკიდებულება მნიშვნელოვნად აფერხებს ადამიანის ცნობიერების განვითარებას და შემოქმედებით პროცესს.

ტექნოლოგიური სექტორის მცდელობა, მაქსიმალურად შეამციროს შრომა და გახადოს ცხოვრება კომფორტული, რეალურად საზოგადოების გაუცხოებას იწვევს. მრავალი ადამიანი აღმოაჩენს, რომ გაადვილებული ყოველდღიურობა მათ ბედნიერებას არ ანიჭებს, არამედ მარტოობის განცდას აძლიერებს. Forbes-ის 2024 წლის გამოკითხვის თანახმად, პაემნების აპლიკაციების მომხმარებელთა თითქმის 80% განიცდის მორალურ და ფიზიკურ გადაწვას.

ხელოვნური ინტელექტის გავლენა განსაკუთრებით თვალსაჩინოა სოციალურ მედიაში, სადაც ანონიმური გვერდები დამაჯერებლად აქვეყნებენ გენერირებულ ყალბ ისტორიებს. ეს ტექსტები ეხება როგორც გლობალურ კონფლიქტებს, ისე გამოგონილ პირად ტრაგედიებს. ყალბი ინფორმაციის ასეთი მოცულობა სრულად ანგრევს საზოგადოებრივ ნდობას და მკითხველს ართმევს შესაძლებლობას, განასხვაოს რეალობა ვირტუალური სიცრუისგან.

მანქანური ტონი კარგად ერგება თანამედროვე პოლიტიკურ რეალობასაც, სადაც ბრიტანელი პოლიტიკოსის, კირ სტარმერის მსგავსი ლიდერები მშრალი და გაურკვეველი ფრაზებით საუბრობენ. პოლიტიკური ელიტა ერიდება მკაფიო იდეოლოგიის გამოხატვას და ცდილობს დაიცვას სტატუს კვო. შედეგად, საჯარო სივრცე ივსება უშინაარსო ლოზუნგებით, რომლებიც ძალიან ჰგავს ხელოვნური ინტელექტის მიერ დაწერილ ტექსტებს.

სტივენ როზენბაუმმა აღნიშნა, რომ ყველა მომუშავე მწერალი დღეს ამა თუ იმ ფორმით იყენებს ხელოვნურ ინტელექტს, რადგან ეს მოსახერხებელი და მომხიბვლელია. ნესრინ მალიკი კი ამ მიდგომას ცინიკურს უწოდებს და მიიჩნევს, რომ ადამიანებს ყოველთვის უნდა ჰქონდეთ არჩევანი. წინააღმდეგობის გაწევა არის ინვესტიცია იმ სამყაროს გადასარჩენად, სადაც რეალურ ადამიანურ კავშირებს ჯერ კიდევ აქვს ფასი.

წერილის დასასრულს მალიკს მოჰყავს ცნობილი დრამატურგის, ჯორჯ ბერნარდ შოუს სიტყვები მატყუარას სასჯელის შესახებ. მისი თქმით, სიცრუის მთავარი პრობლემა ის კი არ არის, რომ მას სხვა არავინ უჯერებს, არამედ ის, რომ თავად მატყუარას აღარ შეუძლია ენდოს გარშემომყოფებს. მანქანური ეპოქა გვემუქრება ამგვარი სრული უნდობლობით, სადაც ყველაფერი ხელოვნური და გაუფასურებული ხდება.