Amazon-ი მონაცემთა ცენტრების მშენებლობისას გაუთქმელობის ხელშეკრულებებზ

ხელოვნური ინტელექტის ბუმმა მონაცემთა ცენტრების მასშტაბური მშენებლობა გამოიწვია, რასაც შეერთებულ შტატებში ადგილობრივი თემების წინააღმდეგობა მოჰყვა. შექმნილ ვითარებაში Amazon Web Services-ის (AWS) ხელმძღვანელმა მეტ გარმანმა განცხადება გაავრცელა, სადაც აღნიშნა, რომ კომპანიამ შეწყვიტა გაუთქმელობის ხელშეკრულებების (NDA) გაფორმება სამთავრობო უწყებებთან ახალი ობიექტების მშენებლობის ნებართვების მიღებისას და საჯაროობას უჭერს მხარს.

გაუთქმელობის პრაქტიკა საზოგადოებრივი უკმაყოფილების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი გახდა. ცნობილმა ეკოაქტივისტმა ერინ ბროკოვიჩმა არაერთხელ გააკრიტიკა ტექნოლოგიური კორპორაციები გაუმჭვირვალობის გამო. მისი განცხადებით, პროექტები ხშირად საჯაროვდებოდა მხოლოდ ნებართვების მიღების შემდეგ, ხოლო ადგილობრივი ჩინოვნიკები ხელშეკრულებებს ხელს აწერდა მანამ, სანამ მეზობლად მცხოვრები მოსახლეობა რაიმე ინფორმაციას მიიღებდა და საკუთარ აზრს დააფიქსირებდა.

საზოგადოებრივი წნეხის შედეგად ნიუ-იორკის შტატმა 1-წლიანი მორატორიუმი გამოაცხადა მსხვილი მონაცემთა ცენტრების ნებართვების გაცემაზე. თავად გარმანის ინფორმაციით, ამჟამად მთელ ამერიკის შეერთებულ შტატებში 100-ზე მეტი მსგავსი შემაკავებელი მორატორიუმი განიხილება. ეს ვითარება კორპორაციებს აიძულებს რადიკალურად შეცვალოს კომუნიკაციის სტრატეგია და ადგილობრივ ხელისუფლებასთან ურთიერთობა სრულიად ღია გახადოს მომავალი პროექტების განხორციელებისას.

თავის წერილში AWS-ის ხელმძღვანელი მკაცრად აფრთხილებს საზოგადოებას მოსალოდნელ საფრთხეებზე: „თუ ეს ზომები ამოქმედდება, აშშ საკუთარი ხელით დაწერს მარცხის ბილეთს ამ რბოლაში, რისი შედეგებიც თაობებს გაჰყვება.“ გარმანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ქვეყანას არ აქვს უფლება დაკარგოს ლიდერობა გლობალურ ხელოვნურ ინტელექტუალურ რბოლაში, რადგან ინფრასტრუქტურის შეჩერება მთელი ეკონომიკის შეფერხებას გამოიწვევს საერთაშორისო ასპარეზზე.

გარდა გაუთქმელობის საკითხისა, გარმანმა სცადა გაექარწყლებინა 4 მთავარი მითი, რომელიც მონაცემთა ცენტრებს უკავშირდება. ესენია წყლის გადაჭარბებული მოხმარება, ელექტროენერგიის ტარიფების ზრდა, ეკოლოგიური დაბინძურება და ადგილობრივი თემებისთვის სარგებლის არარსებობა. მისი თქმით, ეს შეხედულებები რეალურ ფაქტებს არ შეესაბამება და საზოგადოებაში გაუმართლებელ პანიკას თესავს, რაც ციფრულ განვითარებას აფერხებს.

კომპანიის მიერ გამოქვეყნებული მონაცემების მიხედვით, მონაცემთა ცენტრების მიერ წყლის პირდაპირი მოხმარება აშშ-ის მთლიანი სამრეწველო მოხმარების მხოლოდ 0.5 პროცენტს შეადგენს. გარმანი აღნიშნავს, რომ ეს მაჩვენებელი გაცილებით ნაკლებია, ვიდრე გოლფის მოედნების ან ნუშის პლანტაციების მორწყვაზე დახარჯული რესურსები. თუმცა დამოუკიდებელი მეცნიერები მიუთითებს, რომ ეს ანგარიშები არ ითვალისწინებს ჩიპების წარმოებისთვის საჭირო წყალს და დამატებით კვლევებს მოითხოვს.

ელექტროენერგიის ტარიფებთან დაკავშირებით Amazon-ის წარმომადგენლები განმარტავს, რომ ფასები გაიზარდა მხოლოდ ზოგიერთ შტატში, ხოლო სხვა რეგიონებში ტარიფები შემცირდა ან სტაბილური დარჩა. გარმანის პოზიციით, ენერგიის გაძვირება გამოწვეულია მოძველებული ელექტროქსელებით, რომლებშიც წლების განმავლობაში საკმარისი ინვესტიციები არ განხორციელებულა, და არა უშუალოდ მონაცემთა ცენტრების გამოჩენით ან მათი ოპერირებით.

მიუხედავად ამისა, დამოუკიდებელი დამკვირვებლები საპირისპიროს ამტკიცებს. ბოლო კვლევების მიხედვით, მონაცემთა ცენტრების ენერგომოხმარება დასახელდა მთავარ მიზეზად, რის გამოც ამერიკის უმსხვილეს ელექტროქსელში საბითუმო ფასები წლიურად 76 პროცენტით გაიზარდა. ეს ფაქტი ადასტურებს, რომ ინფრასტრუქტურული წნეხი ენერგოსისტემაზე რეალურია და დამატებით რეგულირებას საჭიროებს 2026 წელს, რათა მოსახლეობა ზედმეტი გადასახადებისგან დაიცვან.

ეკოლოგიური ორგანიზაციები და სამოქალაქო უფლებების დამცველები მიესალმება NDA-ების გაუქმებას, თუმცა დამატებითი გამჭვირვალობის ზომების მიღებას მოითხოვს. მათ მიაჩნია, რომ ტექნოლოგიურმა კომპანიებმა მკაფიოდ უნდა გაასაჯაროოს რეალური ემისიებისა და რესურსების მოხმარების დეტალური ციფრები, რათა მოსახლეობამ საკუთარი გარემოს დაცვა შეძლოს სრულყოფილად და ინფორმირებული გადაწყვეტილება მიიღოს.

საბოლოო ჯამში, Amazon-ის გადაწყვეტილება მნიშვნელოვანი პრეცედენტია მსხვილი ტექნოლოგიური ბიზნესისთვის. გაუთქმელობის ხელშეკრულებებზე უარის თქმა აჩვენებს, რომ საზოგადოებრივი აზრის იგნორირება უკვე შეუძლებელია. მონაცემთა ცენტრების მომავალი მშენებლობა კი მხოლოდ იმ შემთხვევაში გაგრძელდება, თუ კომპანიები ადგილობრივ მოსახლეობასთან ღია, პატიოსან და ანგარიშვალდებულ დიალოგს აირჩევს და პარტნიორობას განამტკიცებს.