💥 ეკო-აქტივისტებმა Microsoft-ის მშენებარე AI ცენტრს მჟავის ბურთულები

ამსტერდამში ეკოლოგიურმა ჯგუფმა Extinction Rebellion-მა Microsoft-ის AI მონაცემთა ცენტრის მშენებლობაზე თავდასხმა განახორციელა. 19 ივლისს გავრცელებული ცნობებით, აქტივისტებმა ობიექტს 4 ნივთიერებით (წყალბადის პეროქსიდით, ძმარმჟავით, მარილითა და საღებავით) შევსებული ბურთულები ესროლეს. აქციის მონაწილეები ამ ფორმით ხელოვნური ინტელექტის ინფრასტრუქტურის მიერ გარემოს დაბინძურებასა და ენერგიის ჭარბ მოხმარებას აპროტესტებენ.

ორგანიზაცია Extinction Rebellion-ის ოფიციალურ განცხადებაში ნათქვამია: „ეს მჟავური ნარევი ბეტონს აზიანებს, ხოლო წყალბადის პეროქსიდი ფოლადის კოროზიასა და ჟანგვას მნიშვნელოვნად აჩქარებს." აქტივისტები აცხადებენ, რომ მათ მიერ გამოყენებული ქიმიური ნაერთი მიზნად ისახავს მშენებარე კონსტრუქციის ფიზიკურ დაზიანებას და კომპანიის მხრიდან სამუშაოების დროებით შეფერხებას. მათ აღნიშნეს, რომ მსგავსი ნაბიჯები აუცილებელია ყურადღების მისაპყრობად.

ჯგუფის წარმომადგენელმა, მარტეინ დეკერმა, პრესასთან საუბარში განაცხადა, რომ მონაცემთა ცენტრების წინააღმდეგ ბრძოლა მსხვილი კაპიტალის წინააღმდეგ ხალხის გაერთიანებას აჩვენებს. მისი თქმით, ეკოლოგიური კრიზისი და AI-ის უარყოფითი ეფექტები ერთმანეთთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული და ამ ობიექტების მშენებლობის შეჩერება აუცილებელი ნაბიჯია. მან დაამატა, რომ საზოგადოებამ არ უნდა დაუშვას რესურსების ირაციონალური ხარჯვა.

ამსტერდამის მონაცემთა ცენტრი Microsoft-ის AI მოდელების მომსახურებისთვის შენდება, თუმცა ადგილობრივი მცხოვრებლები და გარემოსდაცვითი ორგანიზაციები პროექტს აქტიურად ეწინააღმდეგებიან. აქტივისტების განმარტებით, კომპანია იყენებს კანონმდებლობის ხვრელებს, რათა გვერდი აუაროს მსხვილი ტექნოლოგიური ობიექტების მშენებლობის შეზღუდვებს რეგიონში. პროექტის ოპონენტები შიშობენ, რომ ცენტრი ადგილობრივ ეკოსისტემას საფრთხეს შეუქმნის.

ხელოვნური ინტელექტის ბუმის პარალელურად, მონაცემთა ცენტრების ენერგომოხმარება 2026 წელს კრიტიკულ ზღვარს მიუახლოვდა. 1 ასეთი გიგანტური ობიექტი იმდენ ელექტროენერგიას და წყალს მოიხმარს, რამდენიც 100 000 მოსახლიან ქალაქს ყოფნის. ექსპერტების შეფასებით, AI მოდელების სწავლება და ფუნქციონირება გლობალური ნახშირბადის ემისიების ზრდის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ხდება, რაც პლანეტის კლიმატზე უარყოფითად აისახება.

Extinction Rebellion-ის წარმომადგენლებმა აღნიშნეს, რომ ამსტერდამის რეგიონში ელექტროენერგიის დეფიციტი უკვე შეიმჩნევა. ახალი მონაცემთა ცენტრის ექსპლუატაციაში შესვლა კი ადგილობრივ ენერგოსისტემას დამატებით მძიმე ტვირთად დააწვება. ორგანიზაციამ მიუთითა, რომ რესურსების AI ტექნოლოგიებზე დახარჯვა კლიმატური კრიზისის ფონზე გაუმართლებელია და მოსახლეობის ინტერესებს ეწინააღმდეგება.

ეს არ არის 1-ლი შემთხვევა, როდესაც აღნიშნული ჯგუფი რადიკალურ საპროტესტო ფორმებს მიმართავს. წარსულში აქტივისტებმა ლონდონში სადაზღვევო კომპანიების ოფისები ერბომჟავით დააბინძურეს და შენობების შესასვლელები ველოსიპედის საკეტებით ჩაკეტეს. მათ მიერ განხორციელებული აქციები მიზნად ისახავს საზოგადოების ყურადღების მიპყრობას გარემოსდაცვით პრობლემებზე და გლობალური კომპანიების პასუხისმგებლობაზე.

Microsoft-ის წარმომადგენლებს მომხდარ ინციდენტზე ოფიციალური კომენტარი ჯერ არ გაუკეთებიათ. ტექნოლოგიური გიგანტები აცხადებენ, რომ ცდილობენ ეკოლოგიურად სუფთა ენერგიის წყაროებზე გადავიდეს, თუმცა AI მოდელების სწრაფი განვითარება ენერგიის მოთხოვნას იმაზე სწრაფად ზრდის, ვიდრე მწვანე ინფრასტრუქტურის მშენებლობა ხერხდება. ექსპერტები მიუთითებენ, რომ ეს პრობლემა ინდუსტრიისთვის მთავარ გამოწვევად რჩება.

ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში მონაცემთა ცენტრების მშენებლობაზე რეგულაციები მკაცრდება. მაგალითად, ნიუ-იორკმა პირველმა მიიღო კანონი AI მონაცემთა ცენტრების დროებითი აკრძალვის შესახებ. ევროკავშირის მარეგულირებლები ასევე განიხილავენ ახალ წესებს, რომლებიც ტექნოლოგიურ კომპანიებს ენერგოეფექტურობის მკაცრი სტანდარტების დაცვას დაავალდებულებს, რათა შემცირდეს გარემოზე მავნე ზემოქმედება.

ექსპერტების შეფასებით, AI ტექნოლოგიების გარემოსდაცვითი ფასი სულ უფრო თვალსაჩინო ხდება. საზოგადოებრივი პროტესტი და აქტივისტების ქმედებები აჩვენებს, რომ მოსახლეობა ტექნოლოგიური კომპანიებისგან მეტ პასუხისმგებლობასა და გამჭვირვალობას ითხოვს. ენერგეტიკული კრიზისის პირობებში AI ინფრასტრუქტურის გაფართოება სერიოზული პოლიტიკური დავებისა და საზოგადოებრივი მღელვარების საგანი ხდება.

საბოლოო ჯამში, ამსტერდამში მომხდარი ფაქტი მოწმობს, რომ კონფლიქტი ეკოლოგიურ მოძრაობებსა და AI გიგანტებს შორის ახალ ფაზაში შედის. 19 ივლისის აქციამ კიდევ ერთხელ წამოჭრა საკითხი იმის შესახებ, თუ რამდენად მდგრადია ხელოვნური ინტელექტის ამჟამინდელი განვითარების ტემპი გლობალური კლიმატური გამოწვევების ფონზე და როგორ უნდა დარეგულირდეს მსხვილი კორპორაციების საქმიანობა.