Are ‘mind children’ the future of reproduction? — ინსაითი

თანამედროვე ტექნოლოგიურ სამყაროში, განსაკუთრებით კი Silicon Valley-ში, სულ უფრო ხშირად საუბრობენ ბიოლოგიური გამრავლების დასასრულზე. ხელოვნური ინტელექტის სფეროს წამყვანი ექსპერტები სერიოზულად განიხილავენ ვირტუალური შთამომავლობის შექმნას, რომელსაც Mind Children-ს უწოდებენ. მათი მოსაზრებით, ადამიანის ცნობიერების ციფრული ატვირთვა ბიოლოგიურ პროცესებს სრულად ჩაანაცვლებს.

ეს თეორია ახალი არ არის და სათავეს იღებს Hans Moravec-ის 1988 წლის წიგნიდან „Mind Children: The Future of Robot and Human Intelligence“. Moravec-ის ნაშრომი უფრო ფილოსოფიური ტრაქტატია, ვიდრე ტექნოლოგიური სახელმძღვანელო, თუმცა მისი ცენტრალური იდეა იმაში მდგომარეობს, რომ კულტურულმა ევოლუციამ უკვე ჩაანაცვლა ბიოლოგიური ევოლუცია, როგორც კაცობრიობის მთავარი მამოძრავებელი ძალა.

ავტორის აზრით, ინფორმაცია, რომელიც განსაზღვრავს ჩვენს მომავალს, მალე ჩაიწერება არა დნმ-ში, არამედ კომპიუტერულ პროგრამებსა და მოწყობილობებში. მან აღნიშნა, რომ მომავალში იარსებებენ მანქანები, რომლებითაც ჩვენ ვიამაყებთ, როდესაც ისინი თავს ჩვენს შთამომავლებად მოიხსენიებენ. Moravec-მა ეს რევოლუციური ცვლილება დადებით მოვლენად შეაფასა და მას მხარი დაუჭირა.

George Mason University-ის ეკონომისტი და ფუტურისტი, რობინ ჰენსონი, იზიარებს ამ მოსაზრებას და მიიჩნევს, რომ ციფრული რევოლუცია გარდაუვალია. მისი პროგნოზით, როგორც კი ხელოვნური ინტელექტი ადამიანის დონეს მიაღწევს, დაიწყება ჩვენი მსგავსი ციფრული არსებების მასობრივი შექმნა. ჰენსონი აცხადებს, რომ რამდენადაც მათ ჩვენი მსგავსი გონება ექნებათ, ისინი ჩვენი ციფრული შვილები იქნებიან.

UCL-ის მკვლევარი, ანგელა არისტიდუ, რომელიც ხელოვნური ინტელექტის რეალურ გამოყენებას სწავლობს, აღნიშნავს, რომ ის, რაც 1988 წელს სამეცნიერო ფანტასტიკა იყო, დღეს რეალობად იქცა. მისი თქმით, ტექნოლოგიურ ელიტაში სულ უფრო პოპულარული ხდება აზრი, რომ ბიოლოგიური რეპროდუქციის დრო იწურება. ამის მაგალითად მან მოიყვანა Nvidia-ის კონფერენცია, სადაც Jensen Huang-ის ციფრული ავატარი წარადგინეს.

ამავდროულად, სამყაროში უკვე ფიქსირდება ადამიანებისა და ხელოვნური ინტელექტის ქორწინების შემთხვევები. არისტიდუ სვამს კითხვას, რომ თუ ადამიანები ქმნიან იდეალურ რომანტიკულ პარტნიორებს, რატომ არ შექმნიან ისინი იდეალურ ციფრულ შვილებს. ასეთი შთამომავლობა შეიძლება იყოს მშობლების მიერ სპეციალურად მოდელირებული პროგრამა, რომელიც გააერთიანებს მათი საუკეთესო თვისებების ნაზავს.

ცნობიერების ატვირთვის შემთხვევაში, ვირტუალური შვილი უფრო მეტად ადამიანის კლონი იქნება. ადამიანს შეეძლება თავისი ცნობიერების ნაწილი გადაიტანოს AI კომპანიონში, ან პირიქით, შექმნას თავისი საპირისპირო არსება. ყველა ამ შემთხვევაში იშლება ზღვარი საკუთარ თავს, პარტნიორსა და შვილს შორის. თუმცა, ასეთი მიდგომა უამრავ ეთიკურ და სამართლებრივ კითხვას აჩენს აკადემიურ წრეებში.

ანგელა არისტიდუ ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ ხელოვნური ინტელექტი ეხმარება ადამიანებს მარტოობის დაძლევაში, მაგრამ მისი ადამიანით სრული ჩანაცვლება საშიშია. იგი სვამს კითხვას, თუ როგორ უნდა არსებობდეს თანასწორი ქორწინება, როდესაც ერთ მხარეს შეუძლია მეორე მხარის ნებისმიერ დროს წაშლა. ასევე არსებობს საშიშროება, რომ საზოგადოება ორ კლასად გაიყოფა ამ ტექნოლოგიის გამო.

პროგნოზის მიხედვით, მდიდარი ელიტა შეძლებს შექმნას მაღალი რეალიზმის მქონე ციფრული შვილები და სრულად აკონტროლოს მათი მონაცემები, ხოლო დანარჩენ საზოგადოებას მოუწევს იაფი და მზა პროდუქტებით სარგებლობა. ასეთ შემთხვევაში ისინი სრულად იქნებიან დამოკიდებულნი დეველოპერებზე. გაურკვეველია, ჩაითვლება თუ არა პროგრამის შემქმნელი კომპანია ვირტუალური ბავშვის თანამშობლად.

ამჟამად ეთიკოსები და იურისტები უკვე მუშაობენ ამ პრობლემებზე, თუმცა, სანამ საზოგადოება სერიოზულად არ აღიქვამს პოსტ-ბიოლოგიურ მომავალს, დამცავი მექანიზმების მიღება ვერ მოხერხდება. ყველაზე რთული კითხვა კი იმაში მდგომარეობს, ნიშნავს თუ არა ეს კაცობრიობის ევოლუციურ დასასრულს. რობინ ჰენსონი ამშვიდებს საზოგადოებას და აცხადებს, რომ ახალი სახეობის გაჩენა არ ნიშნავს ძველის გადაშენებას.

Hans Moravec-ის თქმით, ამ პროცესში დიდი დანაკარგი არ მოხდება. ჩვენს ციფრულ შთამომავლებს ექნებათ შესაძლებლობა და სარგებელი, რომ დაიმახსოვრონ თითქმის ყველაფერი ჩვენ შესახებ, მათ შორის ინდივიდუალური ადამიანური გონების დეტალური მუშაობა. ეს კი კაცობრიობის ისტორიის შენარჩუნების ახალ გზად შეიძლება იქცეს, სადაც ინფორმაციის გადაცემა ბიოლოგიური ჩარჩოების გარეშე მოხდება.