🤖 ჩინეთში უპილოტო ტაქსები და ხელოვნური ინტელექტი 320 მილიონ მუშახელს

ჩინეთის ქალაქ უჰანში უპილოტო ტაქსების Apollo Go-ს ტექნიკურმა შეფერხებამ ქუჩებში ტრანსპორტის მოძრაობა რამდენიმე საათით პარალიზებული დატოვა. Baidu-ს მიერ შექმნილი ხელოვნური ინტელექტის მართული ავტომობილების გათიშვის გამო მგზავრები გზებზე გაიჭედნენ, რამაც ადგილობრივ მოსახლეობაში დიდი უკმაყოფილება და გაურკვევლობა გამოიწვია. აღნიშნული მოვლენა ინდუსტრიაში მნიშვნელოვან ცვლილებებს იწვევს.

ამ შემთხვევამ დროებითი ფინანსური სარგებელი მოუტანა 45 წლის ტაქსის მძღოლს, იაო სინონს. მისი ყოველთვიური შემოსავალი 2022 წლიდან, მას შემდეგ რაც ქალაქში ავტონომიური ტრანსპორტი გამოჩნდა, 40%-ით შემცირდა, თუმცა უპილოტო ტრანსპორტის შეჩერებისას მგზავრთა ნაკადი კვლავ ტრადიციულ ტაქსებს დაუბრუნდა.

იაო სინონმა საკუთარ პოზიციაზე საუბრისას აღნიშნა: „სიმართლე რომ ვთქვათ, ეს ავტონომიური ტაქსები საერთოდ არ მომწონს, რადგან მათმა გამოჩენამ ჩემს ყოველდღიურ შემოსავალზე უდიდესი უარყოფითი გავლენა მოახდინა, რითაც ოჯახის რჩენა მნიშვნელოვნად გაძნელდა და პრობლემები შეიქმნა".

The Guardian-ის ინფორმაციით, ჩინეთში ხელოვნური ინტელექტის მასშტაბური დანერგვა შრომის ბაზარზე სერიოზულ სოციალურ დაძაბულობას იწვევს. ტრადიციული სექტორების წარმომადგენლები და სხვა დასაქმებულები საკუთარი შემოსავლის წყაროს დაკარგვას შიშობენ, რადგან ტექნოლოგიური პროგრესი შრომით ბაზარს სწრაფი ტემპით ცვლის.

კვლევითი ორგანიზაციების მონაცემებით, ჩინეთში მოქნილ დასაქმებაში მყოფი ადამიანების რაოდენობა 2026 წელს 320 მილიონამდე გაიზრდება. ეს მაჩვენებელი 2019 წელს არსებულ 160 მილიონთან შედარებით ორჯერ მეტია და ქვეყნის მთლიანი სამუშაო ძალის 44%-ს შეადგენს, რაც შრომის ბაზრის მოწყვლადობაზე მიუთითებს.

ტაქსის მძღოლები ამ უზარმაზარი ჯგუფის მხოლოდ ერთ ნაწილს წარმოადგენენ. უძრავი ქონებისა და განათლების სექტორების კრიზისის შემდეგ, მილიონობით ადამიანი საარსებო წყაროს საპოვნელად ტრანსპორტირების აპლიკაციებს მიუბრუნდა, თუმცა ახლა მათ სამუშაო ადგილებსაც ავტომატიზაცია ემუქრება.

უჰანში ტაქსის მძღოლებმა Apollo Go-ს გამოჩენის გამო პროტესტი 2024 წელს გამოხატეს. ერთ-ერთმა ადგილობრივმა მძღოლმა განაცხადა: „თუ სახელმწიფო ჩვენს მდგომარეობას გაითვალისწინებდა, Apollo Go ბაზარზე არასდროს გამოვიდოდა და ჩვენც არსებობის წყარო არ დაგვეკარგებოდა".

ადგილობრივმა ტაქსოკომპანიამ ოფიციალურ მიმართვაში მიუთითა, რომ ავტონომიური ტრანსპორტის ზრდა ტექნოლოგიებს საშუალებას აძლევს მონოპოლიზება გაუწიოს რესურსებს და საზოგადოების ყველაზე მოწყვლადი ფენის წარმომადგენლებს საარსებო წყარო წაართვას, რაც მძიმე სოციალურ შედეგებს იწვევს.

ჩინეთის ხელისუფლების წარმომადგენლები საზოგადოების პროტესტს ყურადღებით აკვირდებიან. ოფიციალურ პუბლიკაციებში უკვე გაჩნდა გაფრთხილებები ტრადიციული დასაქმების წესებსა და ხელოვნური ინტელექტის განვითარებას შორის არსებული ინტერესთა კონფლიქტის შესახებ, რაც ახალ რეგულაციებს მოითხოვს.

ჩინეთის ლიდერმა სი ძინპინმა შანხაის ხელოვნური ინტელექტის მსოფლიო კონფერენციაზე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს ტექნოლოგია საერთო კეთილდღეობისა და უსაფრთხოების მთავარი მამოძრავებელი ძალა უნდა გახდეს, თუმცა რეალობაში პროცესი სხვანაირად ვითარდება და მოქალაქეებს პრობლემებს უქმნის.

პრობლემა მხოლოდ დაბალკვალიფიციურ სამუშაოებს არ ეხება და თეთრსაყელოიანებშიც ვრცელდება. პეკინელმა კინოოპერატორმა, ტიან ძემინმა დაადასტურა, რომ მისი ფრილანსერული ანაზღაურება 2019 წლის დონესთან შედარებით 40%-მდე შემცირდა, რადგან კომპანიები ციფრულ ალტერნატივებს ირჩევენ.

ტიან ძემინმა თავის საჯარო პოსტში განმარტა: „ექვსი მძიმე წელი ვიმუშავე, რომ კინოოპერატორი გავმხდარიყავი, საბოლოოდ კი პროგრამულმა უზრუნველყოფამ ჩამანაცვლა". მან დასძინა, რომ ციფრული კლონები ახლა სრულმეტრაჟიან ფილმებს აწარმოებს და ადამიანის შრომა უფასურდება.

Workers' Daily-ს სარედაქციო სტატიაში ნათქვამია, რომ შრომითი უფლებები ახალი ტექნოლოგიების ეპოქაში სერიოზული გამოწვევების წინაშე დგას. ტექნოლოგიურმა ანალიტიკოსმა სელინა სუმ მიუთითა, რომ ოფიციალური პეკინის პოლიტიკაში ადამიანზე ორიენტირებული მიდგომა სულ უფრო მეტ ადგილს იკავებს, რაც ბალანსის დამყარებას ემსახურება.

პეკინის Zhongguancun-ის ზონის წარმომადგენელმა ჩენ ვანხუიმ განაცხადა: „მთავარია ყველამ აზროვნება შეცვალოს, ხელოვნურ ინტელექტს ინსტრუმენტად შეხედოს და მომავალ სამუშაოში მისი გამოყენება ისწავლოს, რათა კონკურენტუნარიანობა შეინარჩუნოს". ექსპერტების შეფასებით, ჩინეთის მთავრობას კერძო სექტორზე დიდი გავლენა აქვს და კვოტების დაწესება შეუძლია, თუმცა ზოგისთვის ეს შესაძლოა დაგვიანებული აღმოჩნდეს.