აშშ-ის კონგრესში ხელოვნური სუპერინტელექტის სამუდამო აკრძალვის კანონპრო

ამერიკის შეერთებული შტატების საკანონმდებლო ორგანოში ხელოვნური სუპერინტელექტის შემუშავებისა და გამოყენების სამუდამო აკრძალვის შესახებ ინიციატივა ოფიციალურად წარადგინა. სენატორმა ბერნი სანდერსმა და წარმომადგენელთა პალატის წევრმა გრეგ კასარმა 23 სექტემბერს დაარეგისტრირა დოკუმენტი, რომელიც მოწინავე ალგორითმული სისტემების განვითარების დაუყოვნებლივ გაყინვას ითვალისწინებს, ვიდრე ახალი ფედერალური სააგენტო უსაფრთხოების წესებს არ დაადგენს.

The Decoder-ის ინფორმაციით, წარდგენილი კანონპროექტი ითვალისწინებს ფედერალურ დონეზე 1 სრულიად ახალი სამთავრობო სააგენტოს შექმნას, რომელსაც მინისტრთა კაბინეტის რანგი მიენიჭება. ამ ორგანოს მთავარი მოვალეობა მაღალი დონის მოდელების უსაფრთხოების მონიტორინგი და რისკების შეფასება იქნება. კანონმდებლები მიიჩნევს, რომ ტექნოლოგიური კორპორაციების თვითრეგულირების პერიოდმა საკუთარი თავი სრულად ამოწურა.

სენატორმა ბერნი სანდერსმა საკუთარ გამოსვლაში ხაზგასმით განაცხადა: „თანამედროვე მოდელებს უკვე შეუძლია კომპიუტერული ქსელების გატეხვა, ახალი ტიპის ვირუსების შექმნა და საკუთარი გადაწყვეტილებების დამოუკიდებლად მიღება. მიუხედავად ცნობილი რისკებისა, კერძო კომპანიები ამ მიმართულებით 100 მილიარდ დოლარზე მეტს აბანდებს. ჩვენ არ უნდა დავუშვათ, რომ რამდენიმე ტექნოლოგიურმა მილიარდერმა საკუთარი წესები მთელ საზოგადოებას თავს მოახვიოს“.

კანონმდებელმა გრეგ კასარმა საჯაროდ აღნიშნა, რომ უკონტროლო ალგორითმულმა სუპერინტელექტმა შესაძლოა გლობალური მასშტაბით გამოუსწორებელი კატასტროფა გამოიწვიოს. კასარის განმარტებით, პოლიტიკური სპექტრის გარკვეული ნაწილი, მათ შორის დონალდ ტრამპის გუნდი, ტექნოლოგიური პროცესების კიდევ უფრო დაჩქარებას ემხრობა. ინიციატივის ავტორები კი თვლის, რომ საზოგადოებრივი უსაფრთხოება მოგების მიღების სურვილზე მაღლა უნდა იდგეს.

საკანონმდებლო პაკეტის ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრი ნაწილი დამრღვევი სუბიექტებისთვის გათვალისწინებულ უმკაცრეს სანქციებს ეხება. კანონის მოთხოვნათა უგულებელყოფის შემთხვევაში, კომერციულ კომპანიებს იძულებითი დაშლა და ლიკვიდაცია ემუქრება. ფიზიკური პირებისთვის კი სასჯელის ზომად 20 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა განისაზღვრება, რაც იურიდიული წონით ბირთვული იარაღის უკანონო დამზადებისთვის დაწესებულ სანქციებს უთანაბრდება.

ექსპერტებმა განმარტა, რომ დოკუმენტი საერთაშორისო შეთანხმებების მიღწევის აუცილებლობასაც მოიცავს, რათა სუპერინტელექტის შექმნა გლობალურად შეჩერდეს. როგორც ცნობილია, ბოლო თვეების განმავლობაში 2 წამყვანი ქვეყნის, კერძოდ აშშ-ისა და ჩინეთის მეცნიერები მსგავსი მარეგულირებელი ჩარჩოს შემოღების თაობაზე კონსულტაციებს აქტიურად მართავდა. საერთაშორისო კოორდინაციის გარეშე ცალმხრივი აკრძალვა შესაძლოა არაეფექტური აღმოჩნდეს.

დარგის სპეციალისტების შეფასებით, საკანონმდებლო დონეზე ასეთი მკაცრი შეზღუდვების დაწესების მცდელობა იმ შიშებს უკავშირდება, რომლებსაც ავტონომიური სისტემების სწრაფი ევოლუცია იწვევს. ბოლო პერიოდში გამოქვეყნებული კვლევები აჩვენებს, რომ წამყვანი ლაბორატორიები უკვე მუშაობს მოდელებზე, რომელთა ქცევის პროგნოზირება და გაკონტროლება ადამიანურ შესაძლებლობებს სცილდება. ეს ვითარება სახელმწიფო ორგანოების მხრიდან მყისიერ რეაგირებას მოითხოვს.

საინჟინრო წრეების წარმომადგენლებმა მიუთითა, რომ სუპერინტელექტის შექმნის მცდელობების დროებითი გაყინვა მკვლევრებს უსაფრთხოების სტანდარტების შემუშავების დროს მისცემს. როდესაც ინდუსტრიაში განვითარების ტემპი ზღვარს სცდება, რისკების მინიმიზაცია მხოლოდ მკაცრი სახელმწიფო კონტროლით არის შესაძლებელი. მარეგულირებელი ორგანოს მიერ გაცემული ლიცენზიების გარეშე მსხვილი მოდელების წვრთნა სისხლის სამართლის დანაშაულად გამოცხადდება.

ანალიტიკურმა ჯგუფებმა დაადასტურა, რომ ინიციატივას კონგრესში მწვავე დებატები მოჰყვება, რადგან ტექნოლოგიური გიგანტების ლობისტები ინოვაციების შეფერხების საფრთხეზე მიუთითებს. თუმცა კანონპროექტის მხარდამჭერები ამტკიცებს, რომ კაცობრიობის უსაფრთხოება ნებისმიერ კომერციულ ინტერესზე მნიშვნელოვანია. საკანონმდებლო განხილვები ვაშინგტონში უახლოეს დღეებში დაიწყება და პროცესი ინდუსტრიის ყურადღების ცენტრში მოექცევა.

დასკვნის სახით იურიდიულმა ექსპერტებმა დასძინა, რომ 2026 წლის შემოდგომა ხელოვნური ინტელექტის გლობალური რეგულირებისთვის მნიშვნელოვან ეტაპად იქცევა. თუ შეერთებული შტატები აღნიშნულ კანონს მიიღებს, ეს მსოფლიო მასშტაბით ტექნოლოგიური გიგანტების საქმიანობას ახალ ჩარჩოებში მოაქცევს. სახელმწიფოები ცდილობს, კონტროლი დაიბრუნოს იმ პროცესებზე, რომელთა შედეგებიც მომავალ ათწლეულებს განსაზღვრავს.