მუსიკალური ინდუსტრია ავსტრალიას აფრთხილებს, არ დაასუსტოს საავტორო უფლე

მუსიკალური გამომცემლების საერთაშორო კონფედერაციამ (ICMP) 2026 წლის 19 ოქტომბერს გააფრთხილა ავსტრალიის მთავრობა, არ დაჰყვეს ტექნოლოგიური კორპორაციების ზეწოლას და არ შეასუსტოს საავტორო უფლებების დაცვის კანონმდებლობა. ორგანიზაციის მონაცემებით, ხელოვნური ინტელექტის სისტემები უკვე გაწვრთნილია ავსტრალიელი შემსრულებლების, მათ შორის კაილი მინოუგისა და ნიკ ქეივის სიმღერებზე ყოველგვარი ანაზღაურების გარეშე.

ICMP-ი წარმოადგენს 3 უმსხვილეს გლობალურ კომპანიას - Sony-ს, Warner-სა და Universal-ს, აგრეთვე ათასობით დამოუკიდებელ მუსიკალურ გამომცემელს მსოფლიოს 6 კონტინენტზე. გაერთიანებამ დაადასტურა, რომ ათეულობით სახელმწიფოდან, რომლებსაც ტექნოლოგიურმა ფირმებმა რეგულაციების შერბილება მოსთხოვეს, მხოლოდ ავსტრალია განიხილავს მსგავს დათმობას.

„დანარჩენ 61 ქვეყანას შორის არ მოიძებნება არც 1 სახელმწიფო, რომელმაც კომერციული მიზნებისთვის ტექსტისა და მონაცემთა დამუშავების ახალი გამონაკლისი დაუშვა,“ - განაცხადა ICMP-ის მმართველმა დირექტორმა ჯონ ფელანმა გამოცემა The Guardian-თან საუბრისას. მისი თქმით, მსოფლიო კრეატიული სექტორი ყურადღებით აკვირდება, თუ რა ნაბიჯს გადადგამს კანბერა.

ფელანმა აღნიშნა, რომ ტექნოლოგიური კომპანიები კანონმდებლებისგან ფაქტობრივად ქურდობის დაკანონებას ითხოვენ და ინვესტიციების შეჩერებით იმუქრებიან. მან განმარტა, რომ კორპორაციები მთავრობას ულტიმატუმის ენით ესაუბრებიან და აცხადებენ, რომ საკანონმდებლო შეღავათების გარეშე ქვეყანაში ფინანსურ რესურსს არ დააბანდებენ.

ჯერ კიდევ ივლისში ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრმა ენტონი ალბანეზემ საჯაროდ აღნიშნა, რომ ხელოვანთა თანხმობისა და ანაზღაურების გარეშე მათი ნამუშევრების გამოყენება ქურდობის ტოლფასი იქნებოდა. თუმცა ხელოვნური ინტელექტის საკითხებზე მომუშავე საპარლამენტო კომიტეტის წევრებმა მიმდინარე კვირაში საკითხის გადახედვა დაიწყეს და არსებულ ვითარებას ჩიხური უწოდეს.

კომიტეტის თავმჯდომარემ ჯო ბრისკიმ და მისმა მოადგილემ, სენატორმა ჯონათან დანიამმა პრემიერ-მინისტრს ერთობლივი წერილით მიმართეს და მოქმედი საავტორო პარამეტრების გადახედვა შესთავაზეს. დამოუკიდებელმა სენატორმა დევიდ პოკოკმა კი ეჭვი გამოთქვა, რომ კომიტეტის პოზიცია წინასწარ იყო შეთანხმებული მთავრობის აპარატთან, რაც ბრისკიმ უარყო.

ტექნოლოგიური ინდუსტრია ამტკიცებს, რომ მკაცრი რეგულაციების გამო მოდელებს ავსტრალიურ მასალაზე არ წვრთნის, თუმცა ICMP-მა საპირისპირო მტკიცებულებები წარადგინა. ექსკლუზიურად გადაცემულ დოკუმენტებში ჩანს, რომ Google-ის მოდელმა Gemini-მ სიტყვასიტყვით აღადგინა კაილი მინოუგის, ნიკ ქეივისა და G-Flip-ის სიმღერების ტექსტები.

ფელანმა ასევე მიუთითა სასწავლო მონაცემთა ბაზაზე, რომელიც YouTube-ის ვიდეოებიდან ამოღებულ მილიონობით აუდიოჩანაწერს აერთიანებს. ამ მასივში აღმოჩნდა როგორც მინოუგისა და ქეივის, მათ შორის მათი 1995 წლის ცნობილი დუეტის, ისე ჯგუფ Hilltop Hoods-ის კომპოზიციები.

საერთო ჯამში, საავტორო კანონმდებლობის შეცვლის საკითხი მსოფლიოს 62 ქვეყანაში განიხილებოდა, მაგრამ 61-მა სახელმწიფომ კატეგორიულად უარყო AI ლაბორატორიების მოთხოვნების დაკმაყოფილება. ფელანის შეფასებით, სახელმწიფო ჩარევა და სავალდებულო ლიცენზირების სქემის შემოღება დაანგრევს საერთაშორისო სტანდარტებს, რომლებითაც მუსიკალური ბიზნესი მუშაობს.

საპარლამენტო მოსმენაზე Anthropic-ის სპეციალურმა წარმომადგენელმა ჯეფრი ბლაიხმა დაადასტურა, რომ კომპანია მთავრობას პირობებს არ კარნახობს, თუმცა განუმარტავს კანონმდებლობის გავლენას ოპერაციულ საქმიანობაზე. ჯეფრი ბლაიხის შეფასებით, მთელი ინტერნეტის ინდივიდუალურად ლიცენზირება ფიზიკურად შეუძლებელია, ხოლო მოქმედი კანონით ასეთი წვრთნა შესაძლოა უკანონოდ ჩაითვალოს.

OpenAI-ის ეკონომიკური პოლიტიკის ხელმძღვანელმა ადამ კოენმა კი განმარტა, რომ შეერთებულ შტატებში მოქმედი კეთილსინდისიერი გამოყენების დოქტრინა ახალი ტექნოლოგიების განვითარებას იცავს. მან მაგალითად მოიყვანა News Corp-თან და The Guardian-თან გაფორმებული სალიცენზიო შეთანხმებები, რომლებიც კომპანიამ ნებაყოფლობით დადო.

ICMP-ის დირექტორის აზრით, ტექნოლოგიურ კომპანიებში პანიკაა დაწყებული უზარმაზარი საინვესტიციო ხარჯებისა და შეერთებულ შტატებში მიმდინარე სასამართლო დავების გამო. სწორედ ამიტომ კორპორაციები ცდილობენ ავსტრალიაში შექმნან საკანონმდებლო პრეცედენტი, რომელიც მათ ლიცენზიების გარეშე მუშაობის უფლებას მისცემს.

კომიტეტში წარდგენილ ოფიციალურ დასკვნაში Guardian Australia-მ ასევე აღნიშნა, რომ საავტორო უფლებების დასუსტება მძიმე დარტყმას მიაყენებს სამოქალაქო საზოგადოებას. მედიაორგანიზაციებისა და მუსიკალური გამომცემლების საერთო პოზიციით, ნებისმიერი დაცული ნაწარმოების AI მოდელების სასწავლოდ გამოყენება მხოლოდ ავტორის წინასწარი ნებართვით უნდა ხდებოდეს.