China has approved the world’s first invasive brai — ინსაითი

ჩინეთში ოფიციალურად დაამტკიცეს მსოფლიოში პირველი ინვაზიური ნეიროტექნოლოგიური ჩიპი, რომლის გამოყენებაც კლინიკური კვლევების ფარგლებს გარეთაც იქნება შესაძლებელი. ეს მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ხელს შეუწყობს პარალიზებული პაციენტების რეაბილიტაციის პროცესის დაჩქარებას მთელი ქვეყნის მასშტაბით. სამთავრობო მხარდაჭერა გზას უხსნის ახალი ტექნოლოგიების ფართო წარმოებასა და სამედიცინო სექტორში მათ აქტიურ დანერგვას.

ავარიაში მოყოლილი 39 წლის დონგ ხუი, რომელიც კისრის ქვემოთ პარალიზებული იყო, NEO-ს ჩიპის მეშვეობით კვლავ ახერხებს ხელის ამოძრავებას და წერას. მან 11-თვიანი ინტენსიური რეაბილიტაციის შემდეგ პირველად შეძლო საკუთარი სახელის ფურცელზე დაწერა. დონგ ხუიმ აღნიშნა: „ვერ ვიჯერებდი, რომ კვლავ შევძელი წერა. იმდენად გახარებული ვიყავი, რომ ჩემს სახელში ერთი ასო გამომრჩა“.

დონგ ხუი ერთ-ერთი პირველი პაციენტი გახდა ჩინეთში, რომელსაც 2024 წლის ნოემბერში ინვაზიური ნეიროინტერფეისი ჩაუნერგეს. ოპერაცია საათნახევარს გაგრძელდა, რის შემდეგაც სპეციალური რობოტული ხელთათმანის დახმარებით ვარჯიში დაიწყო. მან დაადასტურა: „ჩემი ვარჯიშის მეცხრე დღეს ჩემმა მარჯვენა ხელმა ხელთათმანის გარეშე წარმატებით აიღო ბურთი. ეს იყო სასწაულებრივი მომენტი“.

ჩინეთის სამედიცინო პროდუქტების ეროვნული ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებით, აღნიშნული მოწყობილობა განკუთვნილია 18-დან 60 წლამდე ასაკის პაციენტებისთვის. იგი გამოიყენება კიდურების დამბლის დროს, რომელიც გამოწვეულია ზურგის ტვინის დაზიანებით. ეს ლიცენზია საშუალებას მისცემს ათასობით პაციენტს, დაიბრუნოს ყოველდღიური დამოუკიდებლობა და გაიუმჯობესოს ცხოვრების ხარისხი.

NEO-ს ჩიპი შემუშავებულია შანხაის სტარტაპ Neuracle Technology-ის მიერ, პეკინის ცინგხუას უნივერსიტეტის მკვლევრებთან ერთად. მოწყობილობის 8 სენსორი თავსდება ტვინის მფარავ გარსზე და არ აღწევს თავად ქერქში, რაც ამცირებს გართულებების ალბათობას. კომპანიამ 2023 წლის ოქტომბრიდან მოყოლებული 36 კლინიკური ცდა ჩაატარა, რომელთაგან 32 ტესტირება 2025 წელს განხორციელდა.

სიდნეის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მკვლევარმა, ავინაშ სინგჰმა, განმარტა, რომ NEO-ს სწრაფი დამტკიცება მისი ნაკლებად ინვაზიური დიზაინით არის განპირობებული. განსხვავებით Neuralink-ის N1 ჩიპისგან, რომელიც უშუალოდ ქერქში აღწევს, ჩინური ანალოგი ამცირებს ნაწიბურების გაჩენისა და სისხლდენის რისკებს. ეს ფაქტორი მნიშვნელოვნად ამარტივებს რეგულაციებს.

შანხაის ფუდანის უნივერსიტეტის ნეირომეცნიერმა, ვანგ შოუიანმა, მიუთითა, რომ ეს მოვლენა უმნიშვნელოვანესია გლობალური ინდუსტრიისთვის. მისი შეფასებით, აქამდე არსებული ნაშრომების უმეტესობა ლაბორატორიულ პირობებში იქმნებოდა, NEO-ს კომერციალიზაცია კი ადასტურებს ტექნოლოგიის მზადყოფნას მასობრივი წარმოებისთვის. ეს ნიშნავს ნეიროინტერფეისების ახალ ეტაპზე გადასვლას.

ჩინეთის მთავრობამ დაამტკიცა გეგმა, რომლის მიხედვითაც NEO-ს ტექნოლოგია ქვეყნის ჯანმრთელობის დაზღვევის სისტემაში ჩაერთვება. ეს გადაწყვეტილება ხელს შეუწყობს იმას, რომ პაციენტებმა მკურნალობის საფასურის მხოლოდ გარკვეული პროცენტი გადაიხადონ. ნეიროტექნოლოგიები ქვეყნის განვითარების ხუთწლიან გეგმაში შევიდა, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე პრიორიტეტული სამეცნიერო სფერო.

ილინოისის უნივერსიტეტის მკვლევარმა, მეიცენ სუნმა, აღნიშნა, რომ ჩინელი პაციენტები გაცილებით უფრო ღიად ხვდებიან ამ ინოვაციებს. მისი განმარტებით, ამერიკასა და ევროპაში მსგავსი ჩარევები ხშირად იწვევს საზოგადოებრივ შიშებს, ჩინეთში კი მკურნალობის მსურველთა რიცხვი დიდია. მეიცენ სუნმა დაწერა: „განსაკუთრებულობა და ხელმისაწვდომობა მოგების ორი სრულიად საპირისპირო განმარტებაა“.

ნიდერლანდების რადბუდის უნივერსიტეტის ნეირომეცნიერმა, ნიკ რემსიმ, ურჩია დამკვირვებლებს, რომ არ განიხილონ ეს პროცესი, როგორც პირდაპირი სამხედრო-ტექნოლოგიური შეჯიბრი. მისი თქმით, ამერიკული და ჩინური მიდგომები განსხვავებულია და თითოეულს თავისი მიზნები აქვს. ამერიკა ორიენტირებულია პირველობაზე, ჩინეთი კი მომხმარებელთა მაქსიმალური რაოდენობის მოცვასა და ხელმისაწვდომობაზე.

სამომავლოდ ჩინეთში სხვა მსგავსი ნეიროინტერფეისების დამტკიცებაც იგეგმება, მათ შორის არის პროექტი Beinao-1. ეს მოწყობილობა, რომელიც პეკინის ტვინის კვლევის ინსტიტუტში იქმნება, მიზნად ისახავს მოძრაობისა და მეტყველების მქონე პირების დახმარებას. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ აღნიშნული ტექნოლოგია საბოლოო ლიცენზიას 2028 წლისთვის მიიღებს, რაც კიდევ უფრო გააფართოებს ბაზარს და გააძლიერებს კონკურენციას.