EO 14434 2026-ში აშშ-ის სამთავრობო ტექსტებში AI-ს „SI“-ად წერს

დონალდ ტრამპის 29 სექტემბრის Executive Order 14434 აღმასრულებელ შტოს ავალებს, ოფიციალურ მიმოწერაში, ვებგვერდებსა და ანგარიშებში „Artificial Intelligence“ და „AI“ ტერმინების ნაცვლად „Super Intelligence“ და „SI“ გამოიყენოს. ბრძანება ტექნოლოგიის მიღწევას აღწერს, მაგრამ მისივე ტექსტი ახალ სახელს მოქმედ სამართლებრივ განსაზღვრებას უკავშირებს.

ბრძანების პირველ ნაწილში წერია, რომ დღევანდელი მოწინავე სისტემები ადამიანურ ინტელექტს მხოლოდ არ ბაძავს და ახალ შესაძლებლობებს ქმნის. ამიტომ ფედერალურ ტექსტებში „Super Intelligence“ უფრო შესაფერის სახელად არის წარმოდგენილი. შეცვლა ეხება აღმასრულებელი შტოს ოფიციალურ წერილებს, ვებგვერდებს, ანგარიშებსა და პოლიტიკის ტექსტებს. ბრძანება სააგენტოების არასაკანონმდებლო ტექსტებზე ვრცელდება, კერძო სექტორის წესად კი არ არის ჩამოყალიბებული.

EO 14434 ერთ გამონაკლისსაც პირდაპირ წერს: ადრე გამოცემული რეგულაციების, საპრეზიდენტო აქტების, კონტრაქტების, გრანტებისა და ისტორიული დოკუმენტების შეცვლას ბრძანება არ მოითხოვს. ამიტომ ბრძანება წარსულ სამართლებრივ ჩანაწერებს ერთიანად არ ცვლის.

ტერმინის შინაარსი კიდევ უფრო ზუსტად არის აღწერილი. ბრძანებამ მიუთითა, რომ „Super Intelligence“ და „SI“ იმ სისტემებს ნიშნავს, რომლებიც 15 USC 9401(3)-ში მოცემულ „Artificial Intelligence“-ის განსაზღვრებაში შედის, ვიდრე ახალი კანონი ან საპრეზიდენტო მოქმედება სხვა წესს არ დაადგენს.

ამ მოქმედ კანონში ხელოვნური ინტელექტი არის მანქანაზე დაფუძნებული სისტემა, რომელიც ადამიანის მიერ განსაზღვრული მიზნებისთვის პროგნოზს, რეკომენდაციას ან გადაწყვეტილებას ქმნის და რეალურ ან ვირტუალურ გარემოზე გავლენას ახდენს. განსაზღვრება აღქმას, მოდელის შექმნასა და დასკვნის გამოტანასაც მოიცავს.

ამიტომ ბრძანების ტექსტი SI-ს დამოუკიდებელ ტექნიკურ მიღწევად არ ადგენს. ის მოქმედ AI-სამართლებრივ ჩარჩოს დროებით იყენებს, შემდეგ კი ახალი ფედერალური განმარტების მომზადებას ითხოვს. სიტყვა შეიცვალა, ხოლო მითითებული ტექნოლოგიური კატეგორია იგივე დარჩა.

შემდეგი ვადა 60 დღეა. EO 14434-ის თანახმად, მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების საკითხებზე პრეზიდენტის მრჩეველმა ამ პერიოდში უნდა წარადგინოს საკანონმდებლო ენა, რომელიც SI-ს ფედერალურ განმარტებას შექმნის და მოქმედ AI-განსაზღვრებას შეიძლება შეცვლიდეს, გააფართოოს ან ჩაანაცვლოს.

ეს დავალება მომავალი საკანონმდებლო ნაბიჯია და არა უკვე მიღებული უნივერსალური აკრძალვა. თავად ბრძანება მის განხორციელებას მოქმედ კანონთან შესაბამისობასა და ბიუჯეტის ხელმისაწვდომობას უკავშირებს, ხოლო ახალი განმარტების მიღებას ცალკე პროცესი სჭირდება.

Microsoft-ის 14 ოქტომბრის წლიურ ანგარიშში კომპანიის თავმჯდომარე და აღმასრულებელი დირექტორი სატია ნადელა წერს, რომ Microsoft „Super Intelligence era“-ში შედის. მან აღნიშნა, რომ მთავარი კითხვა შესაძლებლობის ზომა კი არა, რეალური შედეგების მიღებაა: „როგორ მივიღოთ რეალური შედეგები, რომლებსაც ქვეყნები, საზოგადოებები და კომპანიები ითხოვენ.“

Microsoft-ის ტექსტი AI-ს ტექნიკურ და ბიზნეს კონტექსტს კვლავ იყენებს. იქ საუბარია აპლიკაციებზე, აგენტებზე, მოდელებზე, ინფრასტრუქტურასა და მომხმარებლის შედეგზე დახარჯულ ტოკენების ღირებულებაზე, რაც ტერმინის შეცვლასთან ერთად სფეროს სამუშაო ლექსიკონს არ აუქმებს.

იმავე ანგარიშში Microsoft 2026 წელს 88 ახალი მონაცემთა ცენტრის დამატებას აღწერს. კომპანია Maia 300-ის სისტემას წამყვან GPU-ებთან შედარებით 40%-ით მეტ ტოკენს ერთ ვატზე და Cobalt 200-ს 50%-ზე მეტ გაუმჯობესებას უკავშირებს. ეს ტექნიკური მაჩვენებლებია, არა SI-ს მიღწევის დადასტურება.

აღმასრულებელი შტოს სახელის არჩევა კერძო კომპანიების ყველა საუბარს ვერ აკონტროლებს. EO 14434-ის მოქმედების სფერო თავად ტექსტში სააგენტოები და მათი არასაკანონმდებლო დოკუმენტებია, ხოლო Microsoft-ის ანგარიშში გამოყენებული ახალი ტერმინი კომპანიის საკუთარი კომუნიკაციის მაგალითია.

საზოგადოებრივი განხილვის მთავარი შეცდომა აქ სიტყვას ტექნოლოგიურ ფაქტად აღიქვამს. 29 სექტემბრის ბრძანება AI-ს განსაზღვრებას 15 USC 9401(3)-იდან იღებს, 60 დღეში საკანონმდებლო წინადადებას ითხოვს და ძველ რეგულაციებს უცვლელად ტოვებს. ეს ზღვარი ბრძანების ტექსტშია.

31 ოქტომბრისთვის დადასტურებული შედეგი ასეთია: აშშ-ის აღმასრულებელ შტოში AI-ს ნაცვლად SI-ის გამოყენება დაიწერა, მაგრამ ხელოვნური ინტელექტის მოქმედი სამართლებრივი განმარტება ძალაშია. „Super Intelligence“ აქ ტერმინოლოგიური და ადმინისტრაციული ნაბიჯია, არა უკვე დამტკიცებული ტექნიკური გარდაქმნა. EO-ის მიხედვით, ეს განმარტება შემდგომი საპრეზიდენტო მოქმედებით ან კონგრესის აქტით შეიძლება შეიცვალოს.