📊 ამერიკაში 200-ზე მეტი კომპანია AI მონაცემთა ცენტრების ენერგოხარჯები

აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა, ვაშინგტონში გამართულ ოფიციალურ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ 200-მდე კერძო კომპანიამ და სახელმწიფო სტრუქტურამ ხელი მოაწერა სპეციალურ დოკუმენტს, რომელიც ამერიკელ მომხმარებლებს ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრების მშენებლობის ხარჯებისგან დაიცავს. შეთანხმება ითვალისწინებს ვალდებულებას, რომ ტექნოლოგიურმა გიგანტებმა ენერგოინფრასტრუქტურის გაფართოების საფასური საკუთარი სახსრებით დაფაროს.

გარემოს დაცვის სააგენტოს შტაბ-ბინაში გამართულ შეხვედრას ენერგეტიკის მდივანი, კრის რაითი, სააგენტოს ადმინისტრატორი, ლი ზელდინი და 23 შტატის გუბერნატორი ესწრებოდა. მათ შორის იყვნენ ჯორჯიის გუბერნატორი ბრაიან კემპი, ოჰაიოს გუბერნატორი მაიკ დევაინი, იუტას გუბერნატორი სპენსერ კოქსი და ლუიზიანას გუბერნატორი ჯეფ ლენდრი. ღონისძიებაზე ენერგეტიკული სექტორისა და ტექნოლოგიური სფეროს წამყვანი წარმომადგენლები შეიკრიბა.

თეთრი სახლის ოფიციალურ ცნობაში ნათქვამია, რომ 2026 წლის მარტში დაწყებულ ინიციატივას თავდაპირველად შვიდი წამყვანი ტექნოლოგიური გიგანტი შეუერთდა: Google, Microsoft, Meta, Oracle, xAI, OpenAI და Amazon. ახალი შეთანხმება იმ ენერგოკომპანიებს მოიცავს, რომლებიც ამერიკული ოჯახებისა და საწარმოებისთვის ელექტროენერგიის 80%-ის მიწოდებას უზრუნველყოფს. პროექტს მსხვილი ენერგოოპერატორებიც შეურთდა, მათ შორის Nextera და Duke Energy.

დონალდ ტრამპმა სიტყვით გამოსვლისას ხაზგასმით აღნიშნა: „ჩვენ შევძელით ენერგიის ტარიფების დაბალ ნიშნულზე შენარჩუნება“. პრეზიდენტის განმარტებით, ინიციატივის მთავარი მიზანია, რომ ხელოვნური ინტელექტის განვითარებისთვის საჭირო გიგანტური ენერგორესურსების საფასური უბრალო მოქალაქეების ყოველთვიურ გადასახადებზე არ აისახოს. მან დასძინა, რომ ამერიკული ინდუსტრია გლობალურ კონკურენციაში ლიდერობას შეინარჩუნებს.

ახალი შეთანხმების გამოქვეყნება იმ ფონზე მოხდა, როდესაც მთელ ქვეყანაში ელექტროენერგიის გადასახადები საგრძნობლად იზრდება. აშშ-ის შრომის სტატისტიკის ბიუროს მონაცემებით, ივნისში კომუნალური გადასახადები გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 4%-ით გაიზარდა. ეს ვითარება განსაკუთრებით მგრძნობიარე გახდა ნოემბერში დაგეგმილი შუალედური არჩევნების წინ, სადაც ენერგოკრიზისი ერთ-ერთი ცენტრალური თემაა.

დონალდ ტრამპმა პრესკონფერენციაზე დაამატა, რომ მემარცხენე პოლიტიკური ჯგუფები ცდილობს ახალი პროექტების სრულად შეჩერებას, ასობით ათასი სამუშაო ადგილის განადგურებას და ხელოვნური ინტელექტის რბოლაში ჩინეთთან დამარცხებას. თუმცა მონაცემთა ცენტრების მშენებლობასთან დაკავშირებული შეშფოთება ორპარტიულ საკითხად იქცა, სადაც ადგილობრივი მოსახლეობა ელექტროენერგიის ტარიფების ზრდასა და გარემოზე ზემოქმედებას აპროტესტებს.

ქვეყნის მასშტაბით 12-ზე მეტმა შტატმა ახალი მონაცემთა ცენტრების მშენებლობაზე დროებითი შეზღუდვების დაწესება განიხილა, ხოლო ნიუ-იორკი პირველი ამერიკული შტატი გახდა, სადაც ოფიციალური მორატორიუმი ამოქმედდა. სენატორმა ბერნი სანდერსმა და წარმომადგენელთა პალატის წევრმა, ალექსანდრია ოკასიო-კორტესმა, საკანონმდებლო ინიციატივა წარადგინა, რომელიც ფედერალურ დონეზე მსგავსი მშენებლობების შეჩერებას ითვალისწინებს.

ტექსასის გუბერნატორმა, გრეგ ებოტმა, სოფლის ტერიტორიებზე მონაცემთა ცენტრების გაფართოების აკრძალვა მოითხოვა, თუმცა მოგვიანებით თავადაც მოაწერა ხელი თეთრი სახლის დოკუმენტს. თეთრი სახლის პრესმდივანმა, ტეილორ როჯერსმა, დაადასტურა, რომ შეთანხმება უზრუნველყოფს ინფრასტრუქტურის განვითარებაში ჩართული მხარეების მიერ საკუთარი ხარჯების დაფარვას, რათა ფინანსური ტვირთი ამერიკელ მომხმარებლებს არ დააწვეს.

გარემოსდაცვითი ორგანიზაციები წარდგენილ დოკუმენტს კრიტიკულად აფასებს. Sierra Club-ის კლიმატის პოლიტიკის დირექტორმა, პატრიკ დრუპმა, განცხადებაში მიუთითა: „ამერიკელ ხალხს სჭირდება რეალური შეღავათები ყოველთვიურ გადასახადებზე და არა სუსტი პირობები. დღევანდელი შეთანხმება უბრალო ფურცელია იმ ოჯახებისთვის, რომლებიც ელექტროენერგიის გადასახადებთან გამკლავებას ცდილობს. კომპანიებს არ წარმოუდგენია გეგმა ხარჯების შემცირების შესახებ“.

Evergreen Action-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა, ლენა მოფიტმა, პრესასთან საუბრისას განმარტა, რომ პრეზიდენტის განცხადება მსხვილ ტექნოლოგიურ კომპანიებთან ერთად გადაღებული ფოტოკოლაჟია, რომელიც არცერთი ოჯახის ელექტროენერგიის გადასახადს არ შეამცირებს. მისი თქმით, ტექნოლოგიური გიგანტები იღებს ნებაყოფლობით პირობას, რომლის დარღვევასაც არანაირი სამართლებრივი შედეგი ან ფინანსური სანქცია არ მოჰყვება.