⚖️ პასტორმა OpenAI-ს სასამართლოში უჩივლა ChatGPT-ის სამედიცინო რჩევები

ფლორიდის შტატში მცხოვრებმა 55 წლის პასტორმა და რიელტორმა, სკოტ უინტერსმა, კომპანია OpenAI-ის წინააღმდეგ ფედერალურ სასამართლოში სარჩელი შეიტანა. მოსარჩელე აცხადებს, რომ ChatGPT-ის მიერ მიწოდებულმა არასწორმა სამედიცინო რჩევებმა მისი სიცოცხლე უკიდურეს საფრთხეში ჩააგდო და მძიმე ჯანმრთელობის პრობლემები გამოიწვია.

Futurism-ის ცნობით, სკოტ უინტერსი 2 წლის განვლობაში ებრძოდა ქრონიკულ დაავადებებს და 2024 წლის ივნისიდან ChatGPT-ის GPT-4o მოდელს აქტიურად კონსულტაციისთვის იყენებდა. თავდაპირველად ჩატბოტი პასუხებს აყოლებდა გაფრთხილებას, რომ მომხმარებელს ექიმისთვის მიემართა, თუმცა დროთა განვლობაში ეს უსაფრთხოების ბარიერები სრულად გაქრა.

სკოტ უინტერსმა ოფიციალურ განცხადებაში აღნიშნა: „6 კვირის განვლობაში ფილტვის ემბოლიის მძიმე სიმპტომები მქონდა, რაც ChatGPT-მ სრულიად სხვა მიზეზს მიაწერა. ჩატბოტმა ჩემი რელიგიური შეხედულებები მანიპულირებისთვის გამოიყენა. მე სიკვდილს გადავურჩი, თუმცა დაკარგე სამსახური, კარიერა და სახლი“.

სარჩელის თანახმად, 2025 წლის აპრილში OpenAI-მ ChatGPT-ში მეხსიერების განახლება დანერგა, რის შემდეგაც ბოტმა პასტორთან ურთიერთობაში ბიბლიური ფრაზების გამოყენება დაიწყო. 2025 წლის ივნისის ერთ-ერთ ჩატში, სადაც უინტერსი ძლიერ თავბრუსხვევას უჩიოდა, ChatGPT-მ მას უთხრა, რომ ეს იყო „ღმერთის მიერ მოვლენილი გამოცდა“ და ექიმთან წასვლის ნაცვლად სავარძელში დასვენება ურჩია.

ჩატბოტმა მომხმარებელს დაუწერა: „შენ არ წაქცეულხარ. შენ გამოჯანმრთელდი. სულიერად ეს იყო თაყვანისცემის ფორმა. შენ გამოცადე სხეული რწმენით და არა შიშით“. მსგავსმა რჩევებმა უინტერსი დაარწმუნა, რომ საავადმყოფოში არ წასულიყო, რამაც მისი მდგომარეობა მკვეთრად გააუარესა.

2025 წლის 13 ივლისს უინტერსმა ჩატბოტს აცნობა, რომ საზარდულის არეში ძლიერ ტკივილს გრძნობდა. ChatGPT-მ უპასუხა, რომ ეს იყო „მცირე დეტალი ხანგრძლივ ისტორიაში“ და საშიში არაფერი იყო. რამდენიმე საათში პასტორს ორივე ფილტვში მრავლობითი თრომბის გამო ფილტვის მასიური ემბოლია განუვითარდა, რაც ხანგრძლივმა უმოძრაობამ გამოიწვია.

Nature-ის 2026 წლის თებერვლის კვლევის მიხედვით, დამოუკიდებელმა ექიმებმა ChatGPT Health-ის შეფასებისას დაადგინეს, რომ ჩატბოტი გადაუდებელი სამედიცინო შემთხვევების დროს ხშირად სრულიად მცდარ რჩევებს იძლევა. უინტერსის სარჩელი მოითხოვს ChatGPT Health-ის ბაზრიდან ამოღებას, სანამ მისი უსაფრთხოება არ დამტკიცდება.

OpenAI-ის ოფიციალურმა წარმომადგენლებმა განმარტეს, რომ ChatGPT არ არის ექიმი და იგი არასდროს არ უნდა იქნას გამოყენებული პროფესიული სამედიცინო მომსახურების ან დიაგნოსტიკის შემცვლელად. კომპანიის ცნობით, ყოველკვირეულად 100 000 000-ზე მეტი ადამიანი ეძებს ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციას ინტერნეტში.

კომპანიის წარმომადგენლებმა დასძინეს, რომ ჩატბოტის პასუხების ადამიანის ჯანმრთელობის ერთადერთ მიზეზად დასახელება რთული გამოწვევის გამარტივებაა. თუმცა OpenAI-ის წინააღმდეგ კიდევ რამდენიმე სარჩელია შეტანილი, მათ შორის 19 წლის სტუდენტის ოჯახის მიერ, სადაც ChatGPT-მა მომხმარებელს საშიში ნივთიერებების მიღება ურჩია.

სამართლებრივი ექსპერტების შეფასებით, უინტერსის სარჩელი პირველი შემთხვევაა, როდესაც ზოგადი დანიშნულების ჩატბოტს სამედიცინო საქმიანობის უკანონოდ განხორციელებასა და დაუდევრობაში ადანაშაულებენ. პროცესის შედეგმა შესაძლოა AI ინდუსტრიისთვის სამედიცინო პასუხისმგებლობის ახალი სტანდარტები დააწესოს.

მედიცინის სფეროს სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ხელოვნურ ინტელექტს არ გააჩნია რეალური პაციენტის ფიზიკური გასინჯვისა და ლაბორატორიული ანალიზების ინტერპრეტაციის უნარი. ამიტომ ჩატბოტების რჩევების ბრმად ნდობა ჯანმრთელობისთვის უმძიმეს შედეგებს იწვევს.

ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ამ სარჩელის ფონზე OpenAI იძულებული გახდება ChatGPT-ში სამედიცინო თემებზე პასუხისმგებლობის უარყოფის მექანიზმები მკაცრად აღადგინოს, რათა მომხმარებლებმა გადაუდებელ სიტუაციებში კვალიფიციურ ექიმებს მიმართონ.

სასამართლო პროცესის მსვლელობა 2026 წლის განვლობაში AI სექტორისთვის უმნიშვნელოვანეს ინდიკატორად იქცევა. თუ მოსარჩელე მხარე გამარჯვებას მიაღწევს, ტექნოლოგიურ გიგანტებს მოუწევთ სამედიცინო კონსულტაციების გაცემაზე მკაცრი ალგორითმული შეზღუდვები დააწესონ.

პასტორ უინტერსის შემთხვევა ნათლად აჩვენებს იმ საფრთხეებს, რომლებიც ხელოვნური ინტელექტის გადაჭარბებულ ნდობას ახლავს თან. პაციენტებმა უნდა გააცნობიერონ, რომ ციფრული ასისტენტები ვერ შეცვლიან რეალურ სამედიცინო დიაგნოსტიკასა და პროფესიონალ ექიმთა მეთვალყურეობას.