🇺🇸 პრეზიდენტმა ტრამპმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას ხელოვნურ

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ხელი მოაწერა ახალ ბრძანებულებას, რომელიც არეგულირებს ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოებასა და ინოვაციებს. ეს გადაწყვეტილება პრეზიდენტმა თეთრ სახლში გამართული მაღალი დონის შეხვედრის შემდეგ მიიღო, სადაც ადმინისტრაციის წარმომადგენლებმა იგი ბალანსის აუცილებლობაში დაარწმუნეს. დოკუმენტი ადგენს ნებაყოფლობით ჩარჩოს მოწინავე მოდელების სახელმწიფო შემოწმებისთვის.

მანამდე, 2026 წლის 21 მაისს, პრეზიდენტმა ტრამპმა მოულოდნელად გააუქმა ხელმოწერის ცერემონია. მან ჟურნალისტებთან საუბრისას აღნიშნა: „მე არ მომეწონა მისი გარკვეული ასპექტები, გადავდე იგი. ჩვენ ვუსწრებთ ჩინეთს, ვუსწრებთ ყველას და არ მინდა გავაკეთო ისეთი რამ, რაც ამ ლიდერობას ხელს შეუშლის“. ეს პოზიცია ასახავდა შიშს, რომ რეგულაციები ამერიკულ კომპანიებს დააზარალებდა.

ახალი ბრძანებულების მიხედვით, ხელოვნური ინტელექტის შემქმნელებს შეუძლიათ თავიანთი ახალი მოდელები სახელმწიფოს საჯარო გამოშვებამდე 30 დღით ადრე წარუდგინონ. ეს ვადა მნიშვნელოვნად მცირეა თავდაპირველ ვერსიასთან შედარებით, რომელიც კომპანიებისგან 90-დღიან შემოწმებას მოითხოვდა. შემცირებული პერიოდი არის კომპრომისი, რათა არ მოხდეს ტექნოლოგიური პროგრესის შეფერხება.

ბრძანებულების ტექსტში ნათლად არის ჩაწერილი, რომ ეს პროცესი არ გულისხმობს სავალდებულო ნებართვებს. დოკუმენტი განმარტავს: „ამ ნაწილში არაფერი უნდა იქნეს განმარტებული ისე, როგორც ახალი ხელოვნური ინტელექტის მოდელების შემუშავების, გამოქვეყნების, გამოშვების ან გავრცელებისთვის სავალდებულო სახელმწიფო ლიცენზირების მოთხოვნის შექმნის უფლებამოსილება“. ეს ჩანაწერი მიზნად ისახავს ბიუროკრატიის შემცირებას.

ადმინისტრაციის შიგნით ამ დოკუმენტის გარშემო სერიოზული დაპირისპირება მიმდინარეობდა სხვადასხვა ჯგუფებს შორის. თეთრი სახლის აპარატის ხელმძღვანელი სუზი უაილსი აქტიურად უჭერდა მხარს ბრძანებულების აღდგენას და თანამშრომლობდა სხვა მაღალჩინოსნებთან. მასთან ერთად ამ მიმართულებით მუშაობდნენ ფინანსთა მინისტრი სკოტ ბესენტი და კიბერუსაფრთხოების ეროვნული დირექტორი შონ კერნკროსი.

მათ წინააღმდეგობას უწევდა ყოფილი ხელოვნური ინტელექტის „მეფისნაცვალი“ დეივიდ სექსი, რომელიც რეგულაციების წინააღმდეგ გამოდიოდა. მან თავის სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ არასაჭირო ბიუროკრატია საფრთხეს უქმნის ამერიკულ ინოვაციებს. სექსის მტკიცებით, ხელოვნური ინტელექტის რბოლაში გამარჯვება ნიშნავს ჩინეთის დამარცხებას და არა ვაშინგტონელი ჩინოვნიკებისგან დაბრკოლებების შექმნას.

ბრძანებულება ასევე ავალებს თავდაცვის დეპარტამენტს, CISA-ს და ფინანსთა სამინისტროს შექმნან სპეციალური კიბერუსაფრთხოების პლატფორმა. პენტაგონის მინისტრის მოადგილე ემილ მაიკლი აცხადებს, რომ სამხედრო უწყებისთვის მნიშვნელოვანია მოწინავე მოდელებზე ადრეული წვდომის მიღება. ეს უზრუნველყოფს საიდუმლო ქსელების დაცვას და პრევენციას ისეთი მოდელებისგან, როგორიცაა GPT-5.5.

თეთრი სახლის პრესმდივანმა ლიზ ჰიუსტონმა განაცხადა, რომ პრეზიდენტის მიდგომა არის საღი აზრი, რომელიც აბალანსებს ინოვაციასა და ეროვნულ უსაფრთხოებას. სავაჭრო მინისტრი ჰოვარდ ლუტნიკი კი ხელმძღვანელობს ცენტრს, რომელიც განახორციელებს მოდელების ტესტირებას. ეს ორგანიზაცია გახდება მთავარი ადგილი, სადაც სახელმწიფო და კერძო სექტორი უსაფრთხოების სტანდარტებზე ითანამშრომლებენ.

კომპანია OpenAI-მ გამოაქვეყნა სტრატეგიული დოკუმენტი, სადაც ბევრად უფრო მკაცრი, სავალდებულო რეგულაციების შემოღებას ითხოვს. ორგანიზაციის წარმომადგენლები მიიჩნევენ, რომ უსაფრთხოების გადაწყვეტილებები დემოკრატიულმა მთავრობებმა უნდა მიიღონ და არა კერძო ბიზნესმა. თუმცა ექსპერტები მიუთითებენ, რომ ეს ნაბიჯი ხელს შეუწყობს დიდი კომპანიების მონოპოლიას და ბაზრიდან მცირე კონკურენტებს განდევნის.

კომპანია Anthropic-მაც დაუჭირა მხარი ბრძანებულებას და დაადასტურა, რომ ეს არის მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ამერიკის ლიდერობის გასაძლიერებლად. მოწინავე მოდელები, როგორიცაა Claude Mythos, სულ უფრო მძლავრი ხდება, რაც ზრდის კიბერშეტევების რისკს. შესაბამისად, შემქმნელები მზად არიან ითანამშრომლონ სახელმწიფოსთან, რათა თავიდან აიცილონ ტექნოლოგიების ბოროტად გამოყენება.

საბოლოო ჯამში, ტრამპის მეორე საპრეზიდენტო ვადის ეს პირველი ნაბიჯი აჩვენებს ხელოვნური ინტელექტის მნიშვნელობას ეროვნული უსაფრთხოებისთვის. ბალანსი ინოვაციასა და რეგულირებას შორის კვლავ დარჩება მთავარ გამოწვევად როგორც ამერიკაში, ისე მთელ მსოფლიოში. უახლოეს პერიოდში გამოჩნდება, რამდენად ეფექტური იქნება ეს ნებაყოფლობითი მოდელი რეალური საფრთხეების თავიდან ასაცილებლად.