AI მონაცემთა ცენტრების ოპერატორმა Firmus-მა ბირჟაზე გასვლამდე შეფასება

ავსტრალიურმა ტექნოლოგიურმა კომპანია Firmus Technologies-მა, რომელიც ხელოვნური ინტელექტისთვის თხევადი გაგრილების მონაცემთა ცენტრებს აშენებს, საფონდო ბირჟაზე გასვლამდე საკუთარი შეფასება საგრძნობლად შეამცირა. არაოფიციალური ცნობებით, ორგანიზაცია შესაძლოა აქციების პირველად საჯარო განთავსებაზე საერთოდ უარს ამბობდეს. ინვესტორთა სკეპტიციზმმა კომპანიის ხელმძღვანელობა იძულებული გახადა, საფასო მოლოდინები გადაეხედა.

საჯარო ვაჭრობის დაწყებამდე არსებული განგაში კომპანიის 44 მილიარდ დოლარამდე გაზრდილმა ასტრონომიულმა შეფასებამ გამოიწვია, რაც სტარტაპის ეტაპზე მყოფი ორგანიზაციისთვის გადაჭარბებულად ჩაითვალა. სულ რაღაც ერთი წლის წინ Firmus-ის ღირებულება 2 მილიარდ დოლარზე ნაკლებს შეადგენდა, თუმცა მსხვილი პარტნიორების ინვესტიციებმა ციფრები მკვეთრად გაზარდა. კერძოდ, კომპანიის კაპიტალიზაცია 1.85 მილიარდიდან რვა კვირის წინ 15 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა.

კომპანიის მხარდამჭერებს შორის არიან ისეთი გლობალური მოთამაშეები, როგორიცაა ჩიპების მწარმოებელი Nvidia, უოლ-სტრიტის გიგანტი Blackstone, Jane Street და Coatue. მიუხედავად გავლენიანი სპონსორებისა, ბაზარზე გაჩნდა ეჭვები, რამდენად რეალისტური იყო 44 მილიარდიანი ნიშნული. პარალელურად კომპანიამ მოულოდნელად უარი თქვა საპარლამენტო კომიტეტის მოსმენაზე დასწრებაზე, სადაც ხელოვნური ინტელექტის განვითარება განიხილებოდა.

ერთ-ერთმა ინფორმირებულმა წყარომ Guardian-თან საუბრისას აღნიშნა: „ეს არის ბიზნესი, რომელიც ასობით მილიონ დოლარს კარგავს, თუმცა მისი შეფასება ყოველ რამდენიმე თვეში შეუჩერებლად იზრდებოდა.“ აღნიშნული განცხადება ნათლად ასახავს ინვესტორთა ნაწილში არსებულ იმედგაცრუებას. კომპანიის შემოსავლები და რეალური ინფრასტრუქტურა წინასწარ დადგენილ მაღალ მოლოდინებს საგრძნობლად ჩამორჩება.

Firmus-ის მიმზიდველობა ემყარებოდა დაპირებას, რომ ის Nvidia-ს გრაფიკული პროცესორებით აღჭურვილ თხევადი გაგრილების მქონე ცენტრებს ააშენებდა. თუმცა სინამდვილეში ორგანიზაციას ამ დროისთვის მხოლოდ ორი მოქმედი ობიექტი გააჩნია, მაშინ როცა შვიდი კონტრაქტით არის გათვალისწინებული, ხოლო ოთხი მხოლოდ დაგეგმვის ფაზაში იმყოფება. ასეთი მცირე ბაზის ფონზე მრავალმილიარდიანი შეფასება ბევრისთვის გაუმართლებელი აღმოჩნდა.

კომპანიის ბიზნეს მოდელი ეყრდნობოდა ვარაუდს, რომ ტექნოლოგიური გიგანტების, როგორიცაა Microsoft, Google და Meta, ხარჯები მონაცემთა ცენტრებზე განუწყვეტლივ გაიზრდებოდა. თუმცა აზიის რეგიონში ინფრასტრუქტურის განვითარება ელექტროენერგიის დეფიციტსა და მშენებლობის გაჭიანურებულ ვადებს უკავშირდება. ადგილობრივი შეზღუდვები პროექტების დროულ დასრულებას ხშირად აფერხებს და ხარჯებს ზრდის.

ანალიტიკური კომპანია Morningstar-ის ექსპერტმა ლოკლან ჰალოუეიმ განმარტა, რომ Firmus-ის ირგვლივ არსებული ვითარება კლასიკური ბაზრის ეიფორიის ფაზაში შევიდა. მისი თქმით, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ტექნოლოგია უსარგებლოა; რეალური საფრთხე იმაში მდგომარეობს, რომ ინვესტორებს ზედმეტად მაღალ ფასს სთხოვენ. ბაზრის გადახურება აქციების ფასზე მკვეთრად აისახა, რამაც სკეპტიციზმი გააძლიერა.

გეგმის თანახმად, Firmus-ის აქციების ავსტრალიის საფონდო ბირჟაზე განთავსება 23 ოქტომბერს უნდა მომხდარიყო. ეს უნდა ყოფილიყო ქვეყნის უდიდესი პირველადი განთავსება 1997 წლის შემდეგ, როდესაც ბირჟაზე სატელეკომუნიკაციო გიგანტი Telstra გავიდა. ინვესტორებს თითო აქციაში 11 დოლარის გადახდა ევალებოდათ, თუმცა ახლა ეს ფასი ან რადიკალურად შემცირდება, ან პროცესი საერთოდ შეჩერდება.

ექსპერტთა შეფასებით, მონაცემთა ცენტრების სექტორში კაპიტალის ჭარბი კონცენტრაცია გარკვეულ კორექციას მოითხოვს. ინფრასტრუქტურული ობიექტების მშენებლობა დიდ დროსა და უზარმაზარ ფინანსურ რესურსებს მოითხოვს. როდესაც კომპანიების შეფასება რეალურ მშენებლობის ტემპებს უსწრებს, ბაზარზე მსგავსი რყევები გარდაუვალი ხდება და აქტივების გადაფასება იწყება.

მსხვილი ტექნოლოგიური კორპორაციები საკუთარი გამოთვლითი სიმძლავრეების გაფართოებას აგრძელებს, თუმცა ინვესტორები ფინანსურ დისციპლინას სულ უფრო მეტ ყურადღებას აქცევს. Firmus-ის ირგვლივ შექმნილი კრიზისი მიანიშნებს, რომ მხოლოდ AI-სთან კავშირი კომპანიის უპირობო წარმატების გარანტიას აღარ იძლევა. ბაზარი ხელშესახებ შედეგებსა და მდგრად შემოსავლებს ითხოვს.

ავსტრალიის ბაზარზე განვითარებული მოვლენები გლობალური ტექნოლოგიური სექტორისთვის მნიშვნელოვანი სიგნალია. უახლოეს დღეებში გადაწყდება, შეძლებს თუ არა Firmus-ი აქციების ფასის შემცირებით ბირჟაზე გასვლას, თუ პროექტი დროებით გაურკვეველი ვადით გადაიდება. ინვესტორები კომპანიის შემდგომ ნაბიჯებს ყურადღებით აკვირდება.