‘Poisoned’ AI: the ChatGPT shopping scams that lea — ინსაითი

ChatGPT-ის საძიებო სისტემა მომხმარებლებს ყალბ ონლაინ მაღაზიებს სთავაზობს. ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებული რეკომენდაციები მყიდველებს თაღლითურ ვებგვერდებზე გადაამისამართებს, სადაც ისინი ფულსა და საბანკო მონაცემებს კარგავენ. ეს სქემა საფრთხეს უქმნის ელექტრონული კომერციის მომხმარებლებს, რომლებიც ასისტენტს ბრმად ენდობიან. საფრთხე იზრდება, რადგან ადამიანები ბრენდის ნამდვილობას მხოლოდ AI-ის რეკომენდაციით იჯერებენ.

მონაცემებს თაღლითური სქემების შესახებ დიდი ბრიტანეთის უსაფრთხოების ორგანიზაცია Ask Silver ავრცელებს. ორგანიზაციამ შენიშნა, რომ ChatGPT-ის საძიებო შედეგებში Russell & Bromley-ისა და Dunelm-ის ყალბი პლატფორმები გამოჩნდა. მომხმარებლები პროდუქციას ყიდულობენ იმ იმედით, რომ ოფიციალურ გვერდზე იმყოფებიან, თუმცა რეალურად თაღლითობის მსხვერპლნი ხდებიან. 2026 წლის 7 ივნისის ბიულეტენი დეტალურად აღწერს ამ ახალ მეთოდებს.

Ask Silver-ის წარმომადგენელმა ანა ჯოუნსმა განმარტა, რომ ChatGPT-ის მმართველი ენობრივი მოდელი შესაძლოა სპეციალურად იყოს მოწამლული. ეს პროცესი ხელოვნური ინტელექტის სწავლების ბაზაში მავნე ბმულების ან ინფორმაციის განზრახ შეყვანას გულისხმობს. თაღლითები ინტერნეტში ყალბ ვებგვერდებს განათავსებენ, რომლებსაც საძიებო ალგორითმები რეალურ რესურსებად აღიქვამს. შედეგად, ხელოვნური ინტელექტი მომხმარებელს დამოუკიდებლად სთავაზობს სახიფათო ბმულებს.

ანა ჯოუნსის ინფორმაციით, ბოროტმოქმედებმა კარგად გამოიყენეს Russell & Bromley-ის გაკოტრების ფაქტი. აღნიშნული კომპანია 2026 წლის იანვარში ფინანსური სირთულეების გამო Next-მა შეიძინა. მას შემდეგ ოფიციალური დამოუკიდებელი საიტი აღარ არსებობს და Russell & Bromley-ის პროდუქცია მხოლოდ Next-ის პლატფორმაზე იყიდება. თუმცა მომხმარებლები ძველებურად ეძებენ დამოუკიდებელ მაღაზიას, რაც თაღლითებს ხელს აძლევს. ისინი ქმნიან ყალბ საიტებს ძველი ბრენდის სახელით.

დიდი ბრიტანეთის სავაჭრო სტანდარტების ეროვნული სამსახურის წარმომადგენელმა ლუიზ ბაქსტერმა მიუთითა, რომ ხელოვნური ინტელექტის რეკომენდაციები ავტომატურად უსაფრთხოებას არ ნიშნავს. კრიმინალები სწრაფად ეგუებიან სიახლეებს. საძიებო შედეგებში მსგავსი გვერდების გამოჩენა სერიოზული სიგნალია, რომ ბოროტმოქმედები ნებისმიერ ტექნოლოგიას გამოიყენებენ მსხვერპლთან დასაკავშირებლად. მისი განცხადებით, მყიდველმა ყოველთვის უნდა გადაამოწმოს წყარო.

ლუიზ ბაქსტერმა ასევე განაცხადა, რომ მომხმარებლები რეკომენდაციებისთვის სულ უფრო ხშირად მიმართავენ ტექნოლოგიურ პლატფორმებს. თუმცა, ციფრული ასისტენტების გამოყენებისას სიფრთხილეა საჭირო. „მომხმარებლები რეკომენდაციებისთვის სულ უფრო მეტად მიმართავენ ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტებს, მაგრამ კრიმინალებიც ისევე სწრაფად ადაპტირდებიან“, განმარტა მან. ეს ნიშნავს, რომ ნებისმიერი ავტომატიზებული პასუხი შეიძლება შეიცავდეს მავნე ბმულებს.

ექსპერიმენტის ფარგლებში მკვლევრებმა ChatGPT-ს კონკრეტული კითხვით მიმართეს. მათ აინტერესებდათ, თუ რომელი ჩანთები იყო პოპულარული Russell & Bromley-ის კოლექციიდან. პასუხად სისტემამ რამდენიმე მოდელის აღწერა, ფასები და სტილი შესთავაზა, სადაც წყაროდ 2 თაღლითური ვებგვერდი მიუთითა. მომხმარებელი, რომელიც ბმულს მიჰყვება, სრულად დაცულ ოფიციალურ სივრცეში გრძნობს თავს, რადგან ინფორმაციას ავტორიტეტული ხელოვნური ინტელექტი აწვდის.

ყალბი პლატფორმები ვიზუალურად თითქმის იდენტურია და ხშირად 80%-მდე ფასდაკლებას სთავაზობს კლიენტებს. თაღლითები მსგავსი მისამართებით ცდილობენ მსხვერპლის შეცდომაში შეყვანას. მკვლევრებმა აღმოაჩინეს 4 სახიფათო მისამართი, როგორიცაა therussellbromleyofficial, russellandbromleylondon, russellbromleyonlineuk და russell-and-bromley. მსგავსი სახელები მყიდველში ეჭვს არ იწვევს, რადგან ისინი ბრენდის ოფიციალურ სიტყვებს შეიცავს.

Dunelm-ის წარმომადგენელმა მომხმარებლებს მოუწოდა, რომ მხოლოდ ოფიციალური გვერდით ან სპეციალური აპლიკაციით ისარგებლონ. კომპანია მუშაობს იმისთვის, რომ ყალბი გვერდები აღმოჩენისთანავე წაიშალოს ინტერნეტიდან. საყოფაცხოვრებო ნივთების მწარმოებელი ბრენდი საკუთარ ოფიციალურ მისამართად www.dunelm.com-ს ასახელებს და კლიენტებს სიფრთხილისკენ მოუწოდებს. ყოველი ასეთი ფაქტი მყისიერ რეაგირებას მოითხოვს, რათა მომხმარებლის ინტერესები მაქსიმალურად იყოს დაცული.

Next-ის პრესსამსახურმა დაადასტურა, რომ კომპანიამ იცის შექმნილი მდგომარეობის შესახებ და აქტიურად მუშაობს ყალბი გვერდების დასახურად. Russell & Bromley-ის ახალი მფლობელი საგამოძიებო ორგანოებთან ერთად ცდილობს საფრთხის განეიტრალებას. თავის მხრივ, ChatGPT-ის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ საძიებო ინდექსიდან ყალბი საიტები უკვე ამოიღეს და მომხმარებლებს დარღვევების შეტყობინების სპეციალური ფორმა შესთავაზეს.

სპეციალისტები მყიდველებს ურჩევენ, ყურადღება მიაქციონ ვებგვერდის მისამართს და გადახდის მეთოდებს. საეჭვო პლატფორმები ხშირად მხოლოდ საბანკო გადარიცხვას ითხოვს, რაც დაუყოვნებლივ მიუთითებს თაღლითობაზე. ოფიციალური ბრიტანული მაღაზიები, როგორც წესი, იყენებს .co.uk ან .com დომენებს. ასევე საეჭვოა მისამართებში ისეთი სიტყვების არსებობა, როგორიცაა official ან deals, რაც ხშირად ყალბ გვერდებს ახასიათებს.

ინტერნეტ სივრცეში უსაფრთხოების დაცვა სულ უფრო რთული ხდება, რადგან ციფრული თაღლითობა ახალ დონეზე გადადის. მომხმარებლებმა უნდა გააცნობიერონ, რომ თუნდაც ყველაზე თანამედროვე ხელოვნური ინტელექტი ყოველთვის ვერ ახდენს ინფორმაციის სრულყოფილ ფილტრაციას. სიფრთხილის გამოჩენა და ინფორმაციის დამოუკიდებლად გადამოწმება რჩება საუკეთესო გზად იმისთვის, რომ თავიდან ავიცილოთ ფინანსური ზარალი და პერსონალური მონაცემების დაკარგვა.