You Can Now Get a Religious Exemption From Using A — ინსაითი

ჩრდილოეთ კაროლინის შტატში მოქმედი ტექნოლოგიური გასართობი კომპანიის 34 წლის თანამშრომელმა სამსახურში ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებისგან გათავისუფლება მოითხოვა. პროგრამისტმა ერინ მაუსმა დამსაქმებლისგან ოფიციალური რელიგიური გამონაკლისი მიიღო. ეს არის ერთ-ერთი პირველი ცნობილი შემთხვევა, როდესაც დასაქმებულმა ხელოვნური ინტელექტის წინააღმდეგ სამართლებრივ მექანიზმს მიმართა.

Business Insider-ის ინფორმაციით, კომპანიის ხელმძღვანელობამ აღნიშნული მოთხოვნა მაისის შუა რიცხვებში დააკმაყოფილა. ერინ მაუსი უნიტარული უნივერსალიზმის მიმდევარია და საკუთარი პოზიცია აპრილში ჩამოაყალიბა. მან დამსაქმებელს წარუდგინა არგუმენტები იმის შესახებ, რომ ახალი ტექნოლოგიური ინსტრუმენტები მის რელიგიურ ღირებულებებს ეწინააღმდეგებოდა.

პროგრამისტი ამჟამად სამუშაო დავალებებს მთლიანად დამოუკიდებლად ასრულებს. „საკუთარ კოდს ხელით ვწერ და ვამოწმებ, რაც სათქმელად გიჟურად ჟღერს. ორი წლის წინ ამ საქმეს სხვაგვარად როგორ გააკეთებდი?“ - განაცხადა მან გამოცემასთან საუბრისას. ერინ მაუსის აზრით, ტექნოლოგიური ინსტრუმენტების გარეშე მუშაობა მას ეხმარება საკუთარი პრინციპების დაცვაში.

უნიტარული უნივერსალიზმი არის პლურალისტური რელიგიური მიმდინარეობა, რომელიც აღიარებს თითოეული ადამიანის თანდაყოლილ ღირსებას. ამ ეტაპზე შესაბამის ასოციაციას ხელოვნური ინტელექტის შესახებ ოფიციალური პოზიცია ჯერ არ მიუღია, თუმცა ორგანიზაცია სპეციალურ დირექტივებზე მუშაობს. პროგრამისტმა სწორედ ამ რელიგიის პრინციპებზე დაყრდნობით გამოხატა პროტესტი ახალი ტექნოლოგიების მიმართ.

პროგრამისტის პროტესტი ძირითადად ეფუძნებოდა ეკოლოგიურ და ეთიკურ პრობლემებს, რომლებიც ხელოვნური ინტელექტის მუშაობას უკავშირდება. ახალი სისტემები მოითხოვს გიგანტურ მონაცემთა ცენტრებს, რომლებიც უზარმაზარი რაოდენობის ელექტროენერგიასა და წყალს მოიხმარს. გარემოს დაბინძურება და ბუნებრივი რესურსების ინტენსიური ხარჯვა სულ უფრო მეტ ადამიანში იწვევს შეშფოთებას.

მოცემულ პრეცედენტს სოციალურ ქსელებში დიდი რეზონანსი მოჰყვა. სან-ფრანცისკოში მოქმედი ტექნოლოგიური სტარტაპის დამფუძნებელმა, კორი ქვინმა სოციალურ ქსელ Twitter-ში აღნიშნულ შემთხვევასთან დაკავშირებით პოსტი გამოაქვეყნა. მან ყურადღება გაამახვილა იმაზე, რომ კომპანიების ადამიანური რესურსების დეპარტამენტებს მალე სერიოზული გამოწვევები შეექმნება.

„ხელოვნური ინტელექტის სავალდებულო გამოყენების ეპოქის ყველაზე უცნაური შედეგი იქნება იმის აღმოჩენა, რომ სამოქალაქო უფლებების აქტის მე-7 თავის მოთხოვნები გაცილებით დაბალ ბარიერს აწესებს, ვიდრე დამსაქმებლებს ჰგონიათ. პაპმა ლეომ თითოეულ კათოლიკე თანამშრომელს წერილობითი გამართლება მისცა“, - განმარტა კორი ქვინმა. მისი მოსაზრებით, პრეცედენტმა შესაძლოა გზა გაუხსნას კათოლიკე თანამშრომლებსაც, რომლებსაც პაპის განცხადებები წერილობით გამართლებას აძლევს.

ამერიკის შეერთებული შტატების სამოქალაქო უფლებების აქტის მე-7 თავი კრძალავს დისკრიმინაციას სამუშაო ადგილებზე რასის, კანის ფერის, ეროვნების, სქესისა და რელიგიის ნიშნით. კანონი დამსაქმებლებს ავალდებულებს, ხელი შეუწყონ თანამშრომელთა რელიგიური პრაქტიკის დაცვას, თუ ეს არ იწვევს კომპანიისთვის გაუმართლებელ სირთულეებს. რელიგიური რწმენის გულწრფელობის შეფასება კი ხშირად სასამართლოს განხილვის საგანი ხდება.

რელიგიური ლიდერების მხრიდან ხელოვნური ინტელექტის კრიტიკა ბოლო პერიოდში განსაკუთრებით გააქტიურდა. კათოლიკური ეკლესიის ხელმძღვანელმა, პაპმა ფრანცისკემ გასულ თვეში გავრცელებულ მიმართვაში ხელოვნური ინტელექტის იარაღის განიარაღება მოითხოვა. იგი მიიჩნევს, რომ ახალმა სისტემებმა შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას ადამიანურ ღირებულებებსა და საზოგადოებრივ უსაფრთხოებას.

სამუშაო ადგილებზე დისკრიმინაციის სპეციალისტმა, ჯონ მიჰენმა აღნიშნა, რომ კომპანიებს შესაძლოა უახლოეს პერიოდში ახალი შიდა რეგულაციების მიღება დასჭირდეთ. მისი პროგნოზით, ერინ მაუსის შემთხვევამ შესაძლოა სხვა თანამშრომლებსაც უბიძგოს ანალოგიური მოთხოვნების წამოყენებისკენ. დამსაქმებლებმა სასწრაფოდ უნდა შეიმუშაონ წესები, რათა თავიდან აიცილონ შესაძლო სამართლებრივი კონფლიქტები.

იურისტები ვარაუდობენ, რომ სასამართლოები ამგვარ დავებს COVID-19-ის პანდემიის დროს დაგროვილი გამოცდილებით შეაფასებს. იმ პერიოდში ვაქცინაციის სავალდებულო წესების წინააღმდეგ შეტანილმა სარჩელებმა აჩვენა, რომ სასამართლოები ხშირად იცავს დასაქმებულთა რელიგიურ უფლებებს. კომპანიებისთვის ამგვარი მოთხოვნების მარტივად უარყოფა შეიძლება დიდ იურიდიულ რისკებთან იყოს დაკავშირებული.

„მსხვილი იურიდიული ფირმა რომ ვიყო, რომელიც დამსაქმებლების ინტერესებს იცავს, ამ წესების შემუშავებას ახლავე დავიწყებდი“, - მიუთითა ჯონ მიჰენმა. მისი შეფასებით, თუ კომპანიები არ შეიმუშავებენ მკაფიო სახელმძღვანელო პრინციპებს, ისინი სასამართლო დავების ტალღის წინაშე აღმოჩნდებიან, რაც მათ ფინანსურ და რეპუტაციულ ზიანს მიაყენებს.

ერინ მაუსმა სამუშაო პროცესზე დაკვირვების შედეგად აღმოაჩინა, რომ კოდის ხელით წერა ისევე სწრაფად ხდება, როგორც ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით. მისი კოლეგა, რომელიც სამუშაოდ ახალ ტექნოლოგიებს იყენებდა, დავალებებს იმავე დროში ასრულებდა. პროგრამისტმა დაადასტურა, რომ ახალი სისტემები არ იძლევა იმგვარ რადიკალურ უპირატესობას, როგორსაც რეკლამა ჰპირდება მომხმარებლებს.