⚖️ დარიო ამოდეი G7-ის ლიდერებს ხელოვნური ინტელექტის რეგულირებაში ერთია

საფრანგეთის ქალაქ ევინ-ლე-ბენში გამართულ G7-ის სამიტზე ტექნოლოგიური სექტორის ლიდერები მსოფლიო ლიდერებს შეხვდნენ. ეს სამუშაო შეხვედრა 2026 წლის 17 ივნისს შედგა და მასზე ხელოვნური ინტელექტის გლობალური რეგულირების საკითხები დეტალურად განიხილეს. შეხვედრა მიზნად ისახავდა დასავლური ქვეყნების პოზიციების შეჯერებას ახალი საექსპორტო შეზღუდვების ფონზე.

სამუშაო სადილს ესწრებოდნენ ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი, OpenAI-ის ხელმძღვანელი სემ ოლტმენი და Google DeepMind-ის ლიდერი დემის ჰასაბისი. ტექნოლოგიური სექტორის 4 წარმომადგენელმა პოლიტიკოსებთან ერთად განიხილა თანამშრომლობის ახალი სტრატეგიული გეგმა, რომელიც დასავლური ქვეყნების უსაფრთხოების დაცვას და ჩინეთის გავლენების მაქსიმალურად შეზღუდვას ითვალისწინებს.

კომპანია Anthropic-ის ხელმძღვანელმა, დარიო ამოდეიმ, სამუშაო სადილზე სიტყვით გამოსვლისას კოლეგებსა და პოლიტიკოსებს ერთიანობისკენ მოუწოდა. მან ხაზგასმით განაცხადა: „არ უნდა ავყვეთ დანაწევრების ცდუნებას", რადგან რეგულაციების ფრაგმენტაცია ტექნოლოგიურ განვითარებას მნიშვნელოვნად შეაფერხებს, შეასუსტებს დასავლეთის პოზიციებს და დემოკრატიულ ქვეყნებს შორის ხელოვნურ ბარიერებს შექმნის.

ამოდეის განცხადება მოჰყვა ამერიკის ადმინისტრაციის ბოლო გადაწყვეტილებას, რომელმაც Anthropic-ს ახალი მოდელების ექსპორტი შეუზღუდა. უსაფრთხოების ახალი წესების თანახმად, საგარეო უწყებებმა კომპანიას Fable 5 და Mythos 5 ვერსიებზე უცხოელი მოქალაქეებისთვის წვდომის შეჩერება მოსთხოვეს, რამაც საერთაშორისო ბაზარზე დიდი დაპირისპირება გამოიწვია.

ვინაიდან კომპანიამ ვერ მოახერხა მომხმარებელთა ეროვნების მიხედვით ფილტრაციის მექანიზმის მყისიერად ამოქმედება, Anthropic-მა წვდომა მთელ მსოფლიოში შეაჩერა. ამ ნაბიჯმა დააზარალა როგორც ამერიკელი, ისე საერთაშორისო მომხმარებლები, მათ შორის დიდი ბრიტანეთისა და ევროკავშირის წამყვანი კვლევითი ცენტრები, რომლებიც ამ მოდელებს ყოველდღიურ საქმიანობაში აქტიურად იყენებდნენ.

შეხვედრაზე ტექნოლოგიურმა ლიდერებმა ამერიკის შეერთებული შტატების ლიდერობით ახალი კოალიციის შექმნის ინიციატივა წარადგინეს. გეგმის მიხედვით, პარტნიორებს შორის უნდა იმოქმედოს მოწინავე მოდელებზე წვდომის გამარტივებულმა რეჟიმმა. ეს ხელს შეუწყობს ერთობლივ კვლევებს და უზრუნველყოფს კრიტიკული კომპონენტების უსაფრთხო მიწოდებას სხვადასხვა ქვეყნის ბაზარზე ჩინეთის ჩარევის გარეშე.

პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განმარტებით, მოლაპარაკებები ნორმალურად მიმდინარეობს და ვითარება მალე დარეგულირდება. მან ჟურნალისტებთან საუბრისას დაადასტურა, რომ უსაფრთხოების კონტროლი ქვეყნისთვის პირველხარისხოვანია და გამონაკლისების დაშვება მოკავშირეებისთვისაც კი რთული იქნება ეროვნული უსაფრთხოების ინტერესებისა და საექსპორტო პოლიტიკის მკაცრი გათვალისწინებით.

დემის ჰასაბისის შეფასებით, დემოკრატიულმა ქვეყნებმა უნდა შეიმუშაონ მოწინავე სისტემების კონტროლის საერთო მექანიზმები. მან დასძინა, რომ რისკების თავიდან აცილება მხოლოდ ერთობლივი ძალისხმევით არის შესაძლებელი, რადგან ცალკეული ქვეყნების მიერ დაწესებული ცალმხრივი ბარიერები გლობალურ კონკურენციაში დასავლეთს მნიშვნელოვნად დაასუსტებს.

ამერიკის სავაჭრო მდივანმა, ჰოვარდ ლუტნიკმა, სამიტის კულუარებში ევროპელ კოლეგებთან შეხვედრაზე ნდობით აღჭურვილი პარტნიორების ჩარჩო ხელშეკრულება განიხილა. ამ შეთანხმების მიხედვით, გარკვეულ ქვეყნებს შესაძლოა მიეცეთ შეზღუდული წვდომა ამერიკულ ტექნოლოგიებზე, თუ ისინი უსაფრთხოების მკაცრ სტანდარტებს დააკმაყოფილებენ.

ევროპელი ლიდერები მზადყოფნას გამოთქვამენ, რომ საექსპორტო კონტროლის გარშემო შექმნილი დაძაბულობა კოორდინაციის ახალ პლატფორმად გარდაქმნან. საფრანგეთის ოფიციალური პირების ცნობით, ევროკავშირი ცდილობს მიაღწიოს შეთანხმებას, რომელიც თავიდან ააცილებს ევროპულ კომპანიებს ამერიკული სანქციების პირდაპირ გავლენას.

მხარეებმა დაგეგმეს სამუშაო ჯგუფების შეხვედრა, რომელიც მომავალ თვეში ვაშინგტონში გაიმართება. ექსპერტები შეეცდებიან შეათანხმონ კონკრეტული კრიტერიუმები, რომლითაც განისაზღვრება მოდელების უსაფრთხოების დონე და მათი საექსპორტო სტატუსი საერთაშორისო ბაზარზე, რათა აღდგეს წვდომა მოკავშირე ქვეყნებისთვის.

საექსპორტო შეზღუდვების საბოლოო ბედი დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად სწრაფად შეძლებენ მხარეები უსაფრთხოების გარანტიების შემუშავებას. მოლაპარაკებების გაგრძელება აჩვენებს, რომ ტექნოლოგიური სუვერენიტეტის საკითხი გლობალურ პოლიტიკაში წამყვან ადგილს იკავებს და მომავალშიც განსაზღვრავს ქვეყნებს შორის ურთიერთობებს.