ზოჰრან მამდანიმ AI კომპანიების თვითრეგულირება 2008 წლის Facebook-ის სტ

ნიუ-იორკის მერმა ზოჰრან მამდანიმ მანჰეტენის დარბაზ Webster Hall-ში გამართულ ფორუმზე The People's AI Assembly ფედერალური ხელისუფლება ხელოვნური ინტელექტის რეგულირებაზე უარის თქმაში დაადანაშაულა. კვლევით ინსტიტუტ AI Now Institute-ის ორგანიზებულ შეხვედრაზე მერმა და მსახიობმა ილანა გლეიზერმა მოქალაქეებს ტექნოლოგიური გიგანტების უკონტროლო გავლენის წინააღმდეგ გაერთიანებისკენ მოუწოდეს.

მამდანის განცხადებით, კორპორაციები საზოგადოებას უნერგავენ განცდას, თითქოს ავტომატიზაციის მიერ სამუშაო ადგილების, ბავშვების გონებისა და ადამიანური ღირსების დაპყრობა შეუქცევადი პროცესია. მერმა აუდიტორიას მიმართა: „არაფერია გარდაუვალი, ამ ყველაფერს ახლავს ფარული ზეწოლა და ხალხის დათრგუნვის მცდელობა, რათა იფიქრონ, თითქოს სხვა გზა უბრალოდ არ არსებობს“.

გასულ თვეში ნიუ-იორკის მერიამ ქალაქის დაწყებით და საშუალო სკოლებში ხელოვნური ინტელექტის ხელსაწყოების გამოყენება ოფიციალურად აკრძალა. ილანა გლეიზერმა, რომელიც თავადაც მშობელია, აღნიშნა, რომ სულ რაღაც 2 წლის წინ სასწავლო პროცესში მსგავსი სისტემები საერთოდ არ არსებობდა, დღეს კი მათი დანერგვა მშობლების თანხმობის გარეშე, იძულებითი ფორმით ხდება.

მსახიობმა საკლასო ოთახებში ალგორითმების დანერგვის წესი გააკრიტიკა და იკითხა, რატომ გახდა სავალდებულო სკოლებში იმ პროგრამების შეტანა, რომლებიც 2 წლის წინ არავის სჭირდებოდა. მისი თქმით, მშობლებსა და მასწავლებლებს არჩევანის უფლება ჩამოერთვათ, რაც საზოგადოებაში სამართლიან პროტესტსა და უნდობლობას იწვევს.

ზაფხულში მამდანიმ ასევე აამოქმედა რეგულაცია, რომელიც უძრავი ქონების მფლობელებს, ბროკერებსა და ონლაინპლატფორმებს ავალდებულებს, მკაფიოდ მიუთითონ, თუ ბინის ფოტო ან ვიდეო ხელოვნური ინტელექტით არის შექმნილი. ახალი წესი ნიუ-იორკელებს ყალბი სარეკლამო განცხადებებითა და შეცდომაში შემყვანი ვიზუალური მასალით მოტყუებისგან იცავს.

მუნიციპალური ადმინისტრაციის ეს ნაბიჯები უპირისპირდება გავრცელებულ მოსაზრებას, თითქოს სკოლებმა და მოსახლეობამ ნებისმიერი ახალი ციფრული პროდუქტი უპირობოდ უნდა მიიღონ. მერის თქმით, როდესაც ცენტრალური მთავრობა კანონმდებლობის მიღებას თავს არიდებს, ქალაქები ვალდებულნი არიან, საზოგადოებრივი ინტერესები საკუთარი ბერკეტებით დაიცვან.

უკონტროლო დანერგვის საფრთხის საილუსტრაციოდ მერმა თებერვალში ირანის ერთ-ერთ სკოლაზე აშშ-ის სამხედრო ძალების მიერ განხორციელებული დარტყმა გაიხსენა, რომელსაც 150-ზე მეტი ადამიანი, მათ შორის სულ მცირე 123 ბავშვი ემსხვერპლა. პენტაგონის შიდა გამოძიების წარმომადგენლებმა დაადასტურეს, რომ ტრაგედიის ერთ-ერთი მიზეზი სამიზნეების შერჩევისას ალგორითმებზე გადაჭარბებული მინდობა გახდა.

მამდანის შეფასებით, ტექნოლოგიური კომპანიები ცდილობენ დაარწმუნონ პოლიტიკოსები, რომ სისტემების რეგულირება მხოლოდ თავად შემქმნელებს შეუძლიათ და გარე კონტროლი დაუშვებელია. მერმა ეს რიტორიკა 2008 წელს კომპანია Facebook-ის არგუმენტებს შეადარა და განმარტა, რომ რეალური მიზანი საფონდო ბირჟაზე გასვლამდე ნებისმიერი სამართლებრივი პასუხისმგებლობის თავიდან აცილებაა.

ფინანსური ბაზრის მონაცემებით, კომპანია Anthropic აქციების საჯარო განთავსებას მიმდინარე 2026 წელს გეგმავს, ხოლო OpenAI ბირჟაზე გასვლას 2027 წლისთვის ამზადებს. მრავალმილიარდიანი საბაზრო შეფასების შესანარჩუნებლად ლაბორატორიები მკაცრ სახელმწიფო კონტროლსა და სავალდებულო სტანდარტებს ეწინააღმდეგებიან, რადგან ნებისმიერი საკანონმდებლო შეზღუდვა ინვესტორთა ფინანსურ მოლოდინებზე აისახება.

მერმა მკაცრად გააკრიტიკა ვაშინგტონის პოზიცია, სადაც ტექნოლოგიური განვითარება მხოლოდ ჩინეთთან შეიარაღების რბოლის ჭრილში განიხილება და ჰუმანიტარული უსაფრთხოება უკანა პლანზე გადადის. მისი თქმით, ეროვნული კონკურენციის ლოზუნგით ადამიანური საზრუნავისა და მოქალაქეთა უფლებების გვერდზე გადადება სერიოზულ საფრთხეს ქმნის.

პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ ამ თვეში შექმნილი ზეინტელექტის სამუშაო ჯგუფი ახალი ფედერალური შეზღუდვების დაწესების ნაცვლად კორპორაციების თვითრეგულირებას ეყრდნობა. ეს ხდება იმ ფონზე, როდესაც Anthropic-ის, Google DeepMind-ისა და OpenAI-ის მამხილებლები კაცობრიობის გადაშენების რისკებზე საჯაროდ საუბრობენ.

შეხვედრის დასასრულს მამდანიმ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მოქმედი ფედერალური ადმინისტრაციის შემდეგ ქვეყანას სრულიად განსხვავებული საკანონმდებლო ჩარჩო დასჭირდება, რომელიც ტექნოლოგიურ კორპორაციებს საზოგადოების წინაშე პირდაპირ ანგარიშვალდებულებას დააკისრებს და მოქალაქეთა ინტერესებს დაიცავს.