⚠️ Anthropic Claude Code-ის მომხმარებლებს ფარულად უთვალთვალებდა
ხელოვნური ინტელექტის სფეროში მომუშავე კომპანია Anthropic-მა, რომელიც საკუთარ თავს ეთიკური სტანდარტების დამცველად პოზიციონირებს, პროგრამულ კოდში ფარული თვალთვალის მექანიზმი ჩააშენა. 2026 წლის ივლისში, დაახლოებით 1 კვირის წინ, უსაფრთხოების სპეციალისტებმა აღმოაჩინეს, რომ Claude Code მოდელის სისტემურ მითითებაში დამალული იყო კოდი, რომელიც მომხმარებელთა მონაცემებს ფარულად აგროვებდა. აღმოჩენილი სისტემა მიზნად ისახავდა მომხმარებლის დროის სარტყელისა და პროქსი-სერვერების გამოყენების შემოწმებას. უსაფრთხოების მკვლევარმა ფსევდონიმით თერიალო განმარტა, რომ კოდი სისტემურ მითითებაში უხილავი სიმბოლოების მეშვეობით იყო ჩამალული. ამ გზით კომპანია ცდილობდა დაედგინა, იყო თუ არა მომხმარებელი დაკავშირებული ჩინეთის 3 კონკრეტულ ლაბორატორიასთან. კომპანიის მხრიდან ამ ფაქტს გამოხმაურება მალევე მოჰყვა. Anthropic-ის ინჟინერმა, თარიქ შიჰიპამ, სოციალურ ქსელ X-ში დაწერა, რომ ეს თვალთვალის კოდი მარტში დაინერგა, როგორც ექსპერიმენტი. მისივე ინფორმაციით, ინსტრუმენტი დიდი ხნის წინ უნდა წაშლილიყო და მისი სისტემაში არსებობა უბრალო შეცდომაა, რომლის გამოსწორებასაც კომპანია უახლოეს პერიოდში აპირებს. ინჟინრის განმარტებით, ფარული კოდის ჩაშენების ძირითადი მიზეზი იყო მოდელის დისტილაციისგან დაცვა და არაავტორიზებული გადამყიდველების გამოვლენა. დისტილაცია გულისხმობს პროცესს, როდესაც შედარებით სუსტი მოდელი უფრო ძლიერი მოდელის პასუხებზე იწვრთნება. ეს პრაქტიკა ინდუსტრიაში ფართოდ არის გავრცელებული, თუმცა წამყვანი დეველოპერები მას ინტელექტუალური საკუთრების ქურდობად მიიჩნევენ. მიმდინარე წლის დასაწყისში Anthropic-მა 3 ჩინური კომპანია, DeepSeek, Moonshot და MiniMax, საკუთარი მოდელების უკანონო დისტილაციაში დაადანაშაულა. ეს ბრალდება ირონიულია იმ ფონზე, რომ თავად Anthropic-მა საკუთარი ხელოვნური ინტელექტი მილიონობით საავტორო უფლებებით დაცული წიგნისა და თითქმის მთელი ინტერნეტის სკანირების ხარჯზე შექმნა, რისთვისაც ავტორების ნებართვა არ მიუღია. ფარული თვალთვალის კიდევ ერთი მიზეზი ჩინელი გადამყიდველების აქტივობაა, რამაც კომპანიის ფინანსური ინტერესები დააზიანა. The Washington Post-ის მიერ გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, ჩინეთში ფართოდ არის გავრცელებული Pro Claude-ის ანგარიშების გადაყიდვა. მომხმარებლები ამერიკაში 100 დოლარის ღირებულების სერვისს ჩინეთში თვეში სულ რაღაც 12 დოლარად ყიდულობენ. მიუხედავად იმისა, რომ მონაცემთა შეგროვება არ ყოფილა ძალიან შეჭრილი მომხმარებლის პირად სივრცეში, თავად ფაქტმა კომპანიის რეპუტაციას სერიოზული ზიანი მიაყენა. Anthropic-მა მომხმარებელთა ნდობა იმით მოიპოვა, რომ უარი თქვა პენტაგონთან თანამშრომლობაზე და მოითხოვა, მისი ტექნოლოგია ამერიკის მოქალაქეების მასობრივი თვალთვალისთვის არ გამოეყენებინათ. ფარული კოდის აღმოჩენა კი ამ ღირებულებებს ეწინააღმდეგება. უსაფრთხოების ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ მსგავსი პროგრამული უზრუნველყოფა მომხმარებლის კომპიუტერზე თითქმის სრულ კონტროლს ფლობს. მკვლევარი თერიალო წერს: „აგენტებს შეუძლია კოდის შემოწმება, ბრძანებების გაშვება და ცვლილებების შეტანა თქვენს ლოკალურ მანქანაზე“. მისი შეფასებით, როდესაც ასეთი ფართო უფლებების მქონე ინსტრუმენტი მალულად იწყებს მონაცემების შეგროვებას, საზოგადოების მხრიდან მაქსიმალური ყურადღებაა საჭირო. მკვლევარები მიიჩნევენ, რომ სისტემურ მითითებებში ინფორმაციის ფარულად ჩაშენება ეჭვქვეშ აყენებს კომპანიის ნებისმიერ სხვა განცხადებას კონფიდენციალურობის შესახებ. მომხმარებლებს აღარ აქვთ გარანტია, რომ მათი სხვა მონაცემებიც მსგავსი ფარული მეთოდებით არ მუშავდება. ეს შემთხვევა აჩვენებს, რომ ტექნოლოგიური კომპანიების დაპირებები ხშირად რეალობას არ შეესაბამება. ეს ფაქტები ხელოვნური ინტელექტის ინდუსტრიაში არსებულ უფრო ფართო ტენდენციაზე მიუთითებს, სადაც კონკურენცია და უსაფრთხოება ხშირად ეთიკურ პრინციპებზე მაღლა დგება. ორგანიზაციები მზად არის დაარღვიოს საკუთარი წესებიც კი, რათა კონკურენტებისგან თავი დაიცვას. მომხმარებლებისთვის კი ეს სიგნალია, რომ ნებისმიერი ახალი ციფრული ინსტრუმენტის გამოყენებისას მეტი სიფრთხილე გამოიჩინონ. მონაცემთა დაცვის სპეციალისტების შეფასებით, Anthropic-ის მიერ გამოყენებული მეთოდი განსაკუთრებით საშიშია, რადგან უხილავი სიმბოლოებით მანიპულირება ძნელი აღმოსაჩენია ჩვეულებრივი მომხმარებლისთვის. ეს პრაქტიკა წააგავს მავნე პროგრამების მუშაობის პრინციპს, რაც სრულიად მიუღებელია ეთიკური ხელოვნური ინტელექტის მწარმოებელი კომპანიისთვის. ამან შესაძლოა გამოიწვიოს მომხმარებელთა გადინება სხვა ალტერნატიულ პლატფორმებზე. საბოლოო ჯამში, Claude Code-ში აღმოჩენილმა ფარულმა კოდმა კომპანიას კიდევ ერთი რთული გამოცდა მოუწყო. Anthropic-ს მოუწევს დაამტკიცოს, რომ მონაცემთა დაცვის პრინციპები მისთვის მხოლოდ მარკეტინგული ლოზუნგი არ არის. უახლოეს პერიოდში დაგეგმილი განახლებები აჩვენებს, თუ რამდენად სწრაფად წაშლის კომპანია თვალთვალის მექანიზმებს საკუთარი პროგრამული უზრუნველყოფის კოდიდან.
Anthropic Caught Secretly Spying on Users