Insights

📊 ბრიტანეთში AI-ის გამოყენებამ შრომითი დავები 39%-ით გაზარდა და სახელმწიფო უწყებების მუშაობა შეაფერხა

დიდ ბრიტანეთში ხელოვნური ინტელექტის დანერგვამ, რომელსაც საჯარო სექტორისთვის დრო და მილიარდობით გირვანქა სტერლინგი უნდა დაეზოგა, სახელმწიფო უწყებები და სასამართლოები ავტომატურად გენერირებული განცხადებების ნაკადით გადატვირთა. ინგლისში, შოტლანდიასა და უელსში შრომითი ტრიბუნალის საქმეების რაოდენობა 1 წელიწადში 39%-ით გაიზარდა, რადგან მოქალაქეები სარჩელების მოსამზადებლად ChatGPT-ს იყენებენ. ყოფილმა საჯარო მოხელემ და პოლიტიკის მკვლევარმა სემ ფრიდმენმა გამოაქვეყნა ანგარიში, რომლის მიხედვითაც ChatGPT-ის გავრცელების შემდეგ მსოფლიოს მთავრობები საჩივრებისა და ოფიციალური მოთხოვნების მკვეთრ ზრდას აფიქსირებენ. მისი თქმით, მოქალაქეები სისტემას სახელმწიფო აპარატის წინააღმდეგ იყენებენ, რაც ბიუროკრატიულ პროცესებს აჩქარების ნაცვლად აფერხებს. სასამართლოებში მოსამართლეებსა და მაგისტრატებს უწევთ იმ მოსარჩელეთა საქმეების გარჩევა, რომლებსაც ადვოკატის დაქირავების ფინანსური საშუალება არ აქვთ და დოკუმენტებს ჩატბოტებს აწერინებენ. ხშირად ასეთი სარჩელები არარსებულ სამართლებრივ პრეცედენტებს ეყრდნობა, თუმცა ადამიანმა თითოეული გვერდი ხელით უნდა გადაამოწმოს, რათა რეალური დარღვევა ყურადღების მიღმა არ დარჩეს. პოლიტიკურმა მიმომხილველმა გები ჰინსლიფმა აღნიშნა, რომ ავტომატიზაციამ ელექტრონული ფოსტის მსგავსი ეფექტი გამოიწვია, როდესაც კომუნიკაციის გამარტივებამ სამუშაო საათები წერილების წაშლად აქცია. ჰინსლიფმა საკუთარი 7 000 წაუკითხავი წერილი მწერალ კვენტინ კრისპის ცნობილ ხუმრობას შეადარა, რომლის მიხედვითაც 4 წლის დაულაგებელ სახლში მტვერი აღარ იმატებს. თეორიულად, ელექტრონულ ფოსტას თათბირების, სატელეფონო ზარებისა და ქსეროქსის აპარატთან დგომის საათები უნდა შეემცირებინა, სინამდვილეში კი ადამიანები დროს არასაჭირო შეტყობინებების კითხვაში კარგავენ. როდესაც მთელ მონაცემთა ბაზასთან წერილის გაგზავნა 1 ღილაკზე დაჭერით გახდა შესაძლებელი, უკუკავშირის მოცულობამ სამუშაო დღე სრულად დაიკავა. უაითჰოლის სპეციალური მრჩევლები ადასტურებენ, რომ სამინისტროები ხელოვნური ინტელექტით შედგენილი საჯარო ინფორმაციის გამოთხოვის განცხადებებით ივსება. თავდაპირველად ეს მექანიზმი მოქალაქეთა უფლებების დასაცავად შეიქმნა, თუმცა ახლა ავტომატიზებული ტექსტების ნიაღვარი დეპარტამენტების რესურსს სრულად შთანთქავს და საჯარო მოხელეებს ყოველდღიურ საქმიანობას უზღუდავს. მსგავსი კრიზისია ბრიტანეთის პარლამენტის წევრების ოფისებშიც, სადაც ამომრჩეველთა სახელით გაგზავნილი გენერირებული წერილების რაოდენობა ყოველდღიურად იზრდება. თანამშრომლები ვალდებულნი არიან, თითოეული მიმართვა პირადად წაიკითხონ, რადგან მოქალაქის რეალური პრობლემის გამოტოვება პოლიტიკურ პასუხისმგებლობას იწვევს. ჰინსლიფმა განაცხადა: „არსებობს ზღვარი სახელმწიფოსთან მოქალაქის ურთიერთობის გამარტივებასა და ისეთ სიმარტივეს შორის, რომელიც უაზრო მანქანური ტექსტების უკონტროლო ნაკადს წარმოშობს“. ანალიტიკოსების შეფასებით, კანონპროექტების საჯარო განხილვები მალე შესაძლოა სრულიად გამოუსადეგარი გახდეს, თუ მათ ბოტების მიერ შექმნილი კომენტარები წალეკავს. სახელმწიფო უწყებებს არ შეუძლიათ შემომავალი წერილების გასაფილტრად ისევ ალგორითმებს დაეყრდნონ, რადგან საქმე ხშირად მოწყვლად მოქალაქეებს ეხება. ადამიანი, რომელიც დეპუტატს წერილს გამართული ენით ჩატბოტის დახმარებით სწერს, მაინც ინარჩუნებს უფლებას, რომ მისი საკითხი რეალურმა საჯარო მოხელემ განიხილოს. იგივე ჩიხი შეიქმნა დასაქმების ბაზარზეც, სადაც კომპანიებმა რეზიუმეების გადარჩევა ალგორითმებს მიანდეს, სამუშაოს მაძიებლებმა კი საპასუხოდ განაცხადების მასობრივი დაგზავნა ავტომატურ რეჟიმში დაიწყეს. შედეგად, ვერც დამსაქმებელი და ვერც კანდიდატი ვეღარ ახერხებს რეალური შესაძლებლობის გარჩევას ათასობით შაბლონური დოკუმენტისგან. მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ ავტონომიური აგენტების მასობრივი გავრცელება სისტემურ პარალიზებას კიდევ უფრო გააღრმავებს. ჰინსლიფს მაგალითად ავტომობილების ისტორია მოჰყავს: 2018 წლის მონაცემებით, ლონდონის ცენტრში დღის საათებში ტრანსპორტის საშუალო სიჩქარე საათში მხოლოდ 7 მილს შეადგენდა, რაც ცხენოსანი ეტლის სისწრაფეს უტოლდება. სპეციალისტების დასკვნით, კაცობრიობას მოუწევს ციფრულ სისტემებში ხელოვნური ბარიერებისა და ფილტრების დაბრუნება, ისევე როგორც ქალაქებმა საცობების გადასახადი და ელექტრონული ფოსტის სპამ-ფილტრები დააწესეს. მანამდე კი საჯარო სერვისების ერთ უბანზე დაზოგილი დრო სხვა დეპარტამენტში გაორმაგებულ სამუშაო ტვირთად და ახალ ადმინისტრაციულ ხარჯად ბრუნდება.