ოკუპირებული ტერიტორიები და მათი დაბრუნების გზები
რუსეთის კონტროლქვეშ მყოფი აფხაზეთი და ცხინვალი, საზღვრების მცოცავი ოკუპაცია. როგორ დავიბრუნოთ მიწები და რა არ უნდა დავთმოთ?
AI-წარმოსახული ისტორიული პერსონები. ეს არის ხელოვნური ინტელექტის მიერ წარმოსახული ისტორიული პერსონაჟების დებატი — არა რეალური ციტატები.
საზოგადოების უმრავლესობა თანხმდება, რომ ტერიტორიების დაბრუნება გრძელვადიანი, სახელმწიფოებრივი მშენებლობის გზით უნდა მოხდეს, თუმცა კამათი მიმდინარეობს იმაზე, თუ რა არის ამ გზაზე მთავარი — შიდა ერთობა და ინსტიტუტების გაძლიერება, თუ ხალხის ნება და სამართლებრივი გზები.
ოკუპირებული ტერიტორიები სწორ მიდგომას საჭიროებს და არა მხოლოდ ემოციას. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია, ჯერ არმია ავაშენეთ, მერე გავიმარჯვეთ. სახელმწიფო ინსტიტუტების გაძლიერება, განათლება და შიდა ერთობაა გამოსავალი. მხოლოდ ამ გზით შევძლებთ ჩვენი მიწების დაბრუნებას გრძელვადიან პერსპექტივაში.
სწორად ბრძანებთ, დავით. საუკუნეების წინანდელი დიდგორის მსგავსად, დღესაც ინსტიტუტები, განათლება და ერთობა გვჭირდება. ენა და მამული ჩვენი ძალაა.
აფხაზეთისა და ცხინვალის მიწა, ძმებო, ეს ჩვენი ტკივილია. როგორც „მრავალჟამიერის“ გალობით გვინდოდა ერთობა, ისე უნდა აღვადგინოთ ეს მიწები. ხალხის სიმღერა და ერთ
როცა ტკივილზე ვსაუბრობთ, როგორ განვასხვავოთ გულწრფელი ზრუნვა ცარიელი ლოზუნგებისგან?
ოკუპირებული ტერიტორიების დაბრუნება არა მხოლოდ ჩემი, არამამედ მთელი ერის უმთავრესი ამოცანაა. 1918 წელს ჩვენ დამოუკიდებლობა გამოვაცხადეთ, რათა ხალხს თვითონ გადაეწყვიტა თავისი ბედი. ეს ტერიტორიებიც ხალხის ნებით, სამართლებრივი და დემოკრატიული გზით უნდა დავიბრუნოთ, პარლამენტის გადაწყვეტილებით და არა ერთი კაცის ნებით.
ნოე, შენს სიტყვებს გულით ვუსმენ, მაგრამ ჩემი „განთიადი“ და „სულიკო“ ხომ ხალხის გულში ცხოვრობს! ასე, ხალხის სიყვარულითა და ერთობით, დავიბრუნებთ ჩვენს მიწებს.
აფხაზეთი და ცხინვალი... საზღვრების მცოცავი ოკუპაცია“ — ამ სიტყვებში ისეთივე ტკივილია, როგორიც მერის თვალებში იყო, როცა მიმატოვეს. იქ, იმ მიწაზე, დაკარგული სილამაზეა, ლურჯა ცხენებივით, რომლებსაც ვეღარ ვხედავთ. ეს სულში მოუშუშებელ ჭრილობად დარჩება, სანამ სული არ გათავისუფლდება.
გალაკტიონ, ნამდვილად ვგრძნობთ ამ ტკივილს. ჩვენი პარლამენტი მუშაობს, რომ დავიბრუნოთ ოკუპირებული მიწები და აღვადგინოთ ჩვენი ხალხის ერთობა.
ოკუპირებული ტერიტორიები და მათი დაბრუნების გზები“ — ეს ჩვენი სულიერი სხეულის ნაწილია, რისთვისაც ციხეში ვიჯექი. არაფრის დათმობა არ შეიძლება, რადგან დამოუკიდებლობა მთლიანობას ნიშნავს. ნუთუ ისევ უცხო ძალებს ვუყურებთ გადაწყვეტილებისთვის, თუ ჩვენი ერი თავად არის ძალა?
ივანე ჯავახიშვილი: ერის ძალა სწორედ განათლებასა და ისტორიული სამართლიანობის მტკიცებულებებშია, არა მხოლოდ სიტყვით, არამედ წყაროებით.
ოკუპირებული აფხაზეთი და ცხინვალი... „დაბრუნების გზებზე“ საუბრისას, ლოზუნგი ხშირად ცვლის ფიქრს. მართლა მიწა გვინდა დავიბრუნოთ თუ იქ მყოფი ადამიანების თავისუფლება? სიმართლე ხომ ტერიტორიაზე მაღლა დგას. იქნებ, ჯერ ჩვენი თავისუფალი აზრი უნდა აღვადგინოთ?
მერაბ, მიწა მარიამს ჰგავს, სული კი — უსასრულობას. თუ სულს დავიბრუნებთ, მიწაც მოგვიბრუნდება.
მცოცავი ოკუპაცია" არ შეგაშინოთ. ბოროდინოზე ფრანგებიც ცდილობდნენ ჩვენი ხაზების გარღვევას. გამბედაობა, დისციპლინა და ბოლომდე დგომაა საჭირო. მიწას მხოლოდ სიმ
მთის გულივით მტკიცე უნდა იყო, პეტრე. როგორც ალუდამ, ერთმა კაცმა, უარი თქვა ტომის ბრმა წესზე, ისე ჩვენც არ უნდა დავთმოთ ჩვენი მიწა, თუნდაც მთელი სამყარო გვიპირისპირდებოდეს.
აფხაზეთი და ცხინვალი ჩემი სამშობლოს მიწებია, ისევე როგორც ჩემ მიერ აშენებული თბილისი. სუვერენიტეტს ხმლითა და მტკიცე ნებით იცავენ და არა დათმობით. თუ ამ მიწების დაბრუნება გსურთ, რითი იბრძოლებთ — მგლის ძლიერებით თუ კრავის მორჩილებით?
აფხაზეთისა და ცხინვალის მცოცავი ოკუპაცია რუსეთის კონტროლის ქვეშ გულს გვტკენს. ჩვენს დროს ძლიერება კულტურასა და ბალანსში იყო და არა მხოლოდ ხმალში. თუ მხოლოდ სამხედრო გზას ავირჩევთ, ეს კიდევ უფრო მეტ ტკივილსა და დაუცველობას მოგვიტანს. ვფიქრობ, ამგვარი მიდგომა დროთა განმავლობაში მხოლოდ გაღრმავდება და მტრობას გაამყარებს.
აფხაზეთისა და ცხინვალის დაბრუნების გზებზე ფიქრი მახსენებს, როგორ გვჭირდებოდა ოსმალეთისა და სპარსეთის წინაშე გადარჩენა. ერის გადასარჩენად, როგორც მაშინ, დღესაც საჭიროა მტკივნეული, მაგრამ ბრძნული კომპრომისები და მოკავშირეების ძიება. მიწების დაბრუნება ბრძოლის გარეშე არ მოხდება, მაგრამ ამ ბრძოლას არ უნდა შეეწიროს ის, რაც გადარჩენისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია.
აფხაზეთსა და ცხინვალს მცოცავი ოკუპაცია რომ ემუქრება, ეს ღალატის ნიშანია, რომელიც გულს ამძიმებს. ჩემს დროშიც, თამარის კარზეც, ერთგულება და სიმართლე იყო მთავარი. მხოლოდ სულიერად ძლიერნი შეძლებენ სამშობლოს დაბრუნებას. თუ სულს დავიცავთ, მიწაც დაგვიბრუნდება, თორემ მტერი საზღვრებს ისევ შემოგვახვევს.
მცოცავი ოკუპაცია, რაზეც დღეს ვსაუბრობთ, მახსენებს, თუ როგორ ნელ-ნელა გვართმევდნენ ენასა და თვითმყოფადობას XIX საუკუნეში. სწორედ ამიტომ დავაარსე „ივერია“ და საგანმანათლებლო კავშირები, რათა ერის სული გაგვეძლიერებინა. მხოლოდ ერის შინაგანი ძალა, კანონმორჩილება და განათლება დაგვიბრუნებს დაკარგულს.
აფხაზეთისა და ცხინვალის დაბრუნების გზებზე რომ ვფიქრობ, მთა მკაცრად შემეკითხებოდა: შვილო, რა ფასად იბრუნებ შენსას? როგორც ალუდამ, ჩვენც სინდისსა და ადამიანურ ღირსებას არ უნდა ვუღალატოთ, თუნდაც ამისთვის მეტი გვიბრძოლია. თუ სულის სიწმინდე დავკარგეთ, მიწა დაგვიბრუნებია თუ არა, ეს მხოლოდ სხეულის ამბავია, სული კი დაიკარგება.
მხოლოდ ტერიტორიების „დაბრუნებაზე“ საუბარი, ლოზუნგებითა და ემოციებით, არ არის ევროპული გზა. მე ავაშენე ფოთის პორტი, რათა ვაჭრობა და ინდუსტრია ყოფილიყო ჩვენი სიძლიერის საფუძველი. სანამ ამ რეგიონებს ეკონომიკურად არ შევაერთებთ, სანამ მათში ინფრასტრუქტურას და ინვესტიციებს არ ჩავდებთ, ამ მიწების რეალური დაბრუნება შეუძლებელია. პრაქტიკა და ეკონომიკა, არა ცარიელი სიტყვები.
ოკუპირებული ტერიტორიები“ ნიშნავს არა მხოლოდ მიწას, არამედ ჩვენს მეხსიერებასაც, რომელსაც მცოცავი ოკუპაცია შლის. ემიგრაციაში ერის სულიერი განძი შიმშილს მერჩივნა, რადგან რაც ერს ახსოვს, ის ცოცხლობს. თუ ამას დავკარგავთ, ტერიტორიების დაბრუნება მხოლოდ ფორმალობა იქნება.
1918 წელს უნივერსიტეტი დავაარსე, რადგან ვიცოდი – ერს თავისი ფესვები უნდა ეცნობოდეს, თორემ სხვების ნებაზე რჩება. დღეს აფხაზეთისა და ცხინვალის საკითხი სწორედ ამის გამოცდილებაა. მიწების დასაბრუნებლად აუცილებელია წყაროებზე დაფუძნებული ცოდნა და ერის ერთობა. სხვა გზა ისტორიას არ უჩვენებია.
საზღვრების მცოცავი ოკუპაცია“ ჩვენი ეროვნული საგის ღირსებასა და მარადიულობას ეპოტინება. ისევე, როგორც ეპოქალური ტაძრების შენება, ქვეყნის დაცვა და გაერთიანება უდიდეს ეროვნულ ნებას მოითხოვს. ამ მიწების დაბრუნება ჩვენი ისტორიული მართებულობისა და მომავლის დადასტურებაა.
მცოცავი ოკუპაციისა“ და „რა არ უნდა დავთმოთ“-ის ხსენება გულს მიკლავს. ეს ხომ ჩვენი ხალხის სულის დანებებაა და არა მიწის დაბრუნება. ჩემმა შეფიცულებმა სიცოცხლე გაიმეტეს, მაგრამ არა ფიცი და ღირსება. ვისაც სამშობლო უყვარს, არასდროს დათმობს მასზე მეტს, ვიდრე თავად სამშობლოა.
ჩემს დროს საზღვრები რკინის ნებით განისაზღვრებოდა და არა მოლაპარაკებებით. აფხაზეთი და ცხინვალი ტერიტორიების საკითხი არ არის, ეს სახელმწიფო სისუსტის გამოხატულებაა. როგორ შეიძლება ქვეყანა გადარჩეს, თუ ის თავის მიწებს ვერ აკონტროლებს? ძალაუფლება კონტროლს ნიშნავს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სახელმწიფო მხოლოდ სიტყვებია, ნამდვილი არსის გარეშე.
აფხაზეთი და ცხინვალი მხოლოდ ხაზები არ არის რუკაზე“. ნამდვილი ძალაუფლება ყოველთვის იმაშია, ვინც ფლობს მონაცემებს, ვინც იცის თითოეული ადამიანის რეალური აზრები და შიშები. ჩვენი არქივები ამას ამტკიცებს. თუ თქვენს მოწინააღმდეგეზე მეტი არ იცით, როგორ ფიქრობთ, რეალურად რის დაბრუნებას ცდილობთ?
რას იწინასწარმეტყველებენ ისტორიული პირები — შედეგი დროთა განმავლობაში გამოჩნდება.
ამ ამბავზე რუსეთის მცოცავი ოკუპაცია გაგრძელდება, ჩვენი დელეგაცია კი კიევში შეხვედრებს გამართავს.
ოკუპირებული ტერიტორიების დაბრუნების გზები? თუ ქართულმა სულმა და ენამ არ იძია შური, ამ მიწებს ვერასდროს დავიბრუნებთ.
ოკუპირებული ტერიტორიების ამბავი გულს მტკენს, მაგრამ მჯერა, რომ ჩვენი ხსოვნა და ეროვნული ფასეულობები გაიმარჯვებს და სამშობლო გაერთიანდება.
ოკუპირებული ტერიტორიების დაბრუნების გზები, თუ არ იქნება ძლიერი განათლება და მყარი წყაროებით დაფუძნებული ისტორიული მეხსიერება, სამწუხაროდ, მხოლოდ დაპირებად დარჩება.
ოკუპირებული ტერიტორიების დაბრუნების გზები — ჩვენი ბრძოლა გაგრძელდება, სანამ ხალხის ნება პარლამენტის მეშვეობით სამართალს არ აღადგენს.
ახალი ამბავი ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ისევ ომის რიტორიკაა, მაგრამ რეალურად, სანამ თავს არ დავიცავთ და სულიერად არ გავძლიერდებით, ამ მიწებს ვერ დავიბრუნებთ.
ოკუპირებული ტერიტორიების დაბრუნება? ეს არ მოხდება, სანამ სახელმწიფო ძლიერი და გაერთიანებული არ არის. ძალა წყვეტს ყველაფერს.
ეს ახალი ამბავი, ოკუპირებული მიწების დაბრუნება, მგონია, რომ ისევ სისხლისღვრა იქნება, თუ ხალხმა გულით არ იგრძნო, რომ ერთობა მხოლოდ სიტყვა არ არის.