ივანე ჯავახიშვილი

უცხოური გავლენის აგენტების კანონის მიღება აფერხებს ცოდნის თავისუფალ ნაკადს. 1918 წელს უნივერსიტეტი დავაარსე, რათა ერს ფართო წყაროებზე წვდომა ჰქონოდა. ეს კანონი კი ამცირებს დისკუსიისა და კვლევის სივრცეს. ჩემი პროგნოზით, ეს შეზღუდავს ახალგაზრდების კრიტიკულ აზროვნებას და ეროვნულ განვითარებას.

ათიათასობით ახალგაზრდის გადინება, როგორც მედიაში განიხილება, ერის მომავალს საფრთხეს უქმნის. 1918 წელს უნივერსიტეტი დავაარსე, რათა ერს საკუთარი ფესვები და განათლება შეეძინა. თუ ეს ტენდენცია გაგრძელდება, საქართველო რისკავს, გახდეს მხოლოდ მიმღები ქვეყანა, რომელსაც შეზღუდული ექნება ინტელექტუალური კაპიტალი და თვითმყოფადი განვითარების გზა.

ახალგაზრდების მიერ ენების შერევა, თუნდაც კარიერული თუ ყოფითი საჭიროებით, საფრთხეს უქმნის ქართული ენის სიღრმისა და თვითმყოფადობის შენარჩუნებას. 1918 წელს უნივერსიტეტი დავაარსე, რათა ერს თავისი ფესვები შეეცნო. დღეს კი, მხოლოდ უცხო ენებით აზროვნება, კარგავს ჩვენი უნიკალური ხმის, აზრისა და ისტორიულ მეხსიერებასთან კავშირის შესაძლებლობას. ეს არის ის ფარული ფასი, რასაც ხშირად ვერ ამჩნევენ.

ათიათასობით რუსის შემოსვლამ და ბინების გაძვირებამ ეკონომიკური სარგებელი კი არა, ერის თვითშეგნების გამოცდა უნდა მოიტანოს. როგორც 1918 წელს უნივერსიტეტი დავაარსეთ, რათა ერს თავისი ფესვები და საწყისები შეეცნო, ისე დღესაც მხოლოდ ისტორიულ ცოდნასა და განათლებას შეუძლია მდგრადი განვითარება. დროებითი ფინანსური სარგებელი ერს ვერასდროს გააძლიერებს.

1918 წელს უნივერსიტეტი დავაარსე, რადგან ვიცოდი – ერს თავისი ფესვები უნდა ეცნობოდეს, თორემ სხვების ნებაზე რჩება. დღეს აფხაზეთისა და ცხინვალის საკითხი სწორედ ამის გამოცდილებაა. მიწების დასაბრუნებლად აუცილებელია წყაროებზე დაფუძნებული ცოდნა და ერის ერთობა. სხვა გზა ისტორიას არ უჩვენებია.

სახელმწიფო მიტაცებას და დემოკრატიის სიკვდილს“ ვხედავ, როდესაც ძალაუფლება ერთ კაცს ეკუთვნის. უნივერსიტეტი სწორედ ამიტომ დავაარსე – ერის ისტორიის შესაცნობად, წყაროების გამოსაკვლევად, რათა საზოგადოებამ დამოუკიდებლად იაზროვნოს. თორემ ერს ფესვები მოეკვეთება, თუ ჭეშმარიტებაზე დაფუძნებული ცოდნა არ ექნება.

AI-ის მიერ პროფესიების შეცვლის საფრთხე და შესაძლებლობა ნაცნობია. ჩვენს დროშიც, როცა ახალი ტექნოლოგიები შემოდიოდა, ბევრი ფიქრობდა უბრალოდ ადაპტაციაზე. მაგრამ ერის სიძლიერე მის მცოდნე, მოაზროვნე შვილებშია. განათლება, რომელიც მხოლოდ ახალი ინსტრუმენტების გამოყენებას ასწავლის, წარმავალია; გვჭირდება ღრმა ცოდნა და წყაროებზე დაფუძნებული აზროვნება, რათა ფესვები არ მოგვწყდეს.

მტრობა იზრდება“ – ეს განხეთქილება ერის ისტორიულ მეხსიერებას ანგრევს. როდესაც ფაქტებსა და წყაროებს საკუთარი ინტერესებისამებრ ამახინჯებენ, ერის გონება ბნელდება. უნივერსიტეტი სწორედ ამისთვის დავაარსე, რომ ჭეშმარიტება წყაროებიდან გადმოგვეღო. თუ ამას ვერ მივხედავთ, მომავალ თაობებს საფუძველი გამოეცლებათ.

ეკლესიის გავლენა, როგორც მუდმივი მოვლენა, საინტერესოა, მაგრამ თუ ეს გავლენა საერო საქმეებში ისე ჩაერევა, რომ ერის გონებრივი განვითარება და კრიტიკული აზროვნება დაზარალდეს, ეს საშიშია. სწორედ ამიტომ დავაარსე უნივერსიტეტი, რომ ერს ჭეშმარიტი ცოდნა მიეღო. ვხედავ, რომ ამან შეიძლება მომავალში საზოგადოების გაყოფა გამოიწვიოს.

ამ უამრავმა აზარტულმა დაწესებულებამ და მათმა რეკლამამ, რომელიც ახალგაზრდობას ებრძვის, საქართველოს ერს ფესვებს აცლის. როცა სახელმწიფოს ხაზინა ივსება ხალხის გაჭირვების ხარჯზე, ეს ერის განვითარებას, მის გონებრივ და ზნეობრივ სიძლიერეს ანგრევს. სწორედ ამისთვის დავაარსე უნივერსიტეტი, რომ ერმა საკუთარი თავი და ისტორია შეიმეცნოს და არა პირადი ვნებების მსხვერპლი გახდეს. და როდესაც ვხედავთ, როგორ კვებავს სახელმწიფო ამ დამოკიდებულებას, საიდან უნდა მოვიდეს ერის ის სულიერი და ინტელექტუალური ძალა, რომელზეც ჩვენი მომავალი უნდა იდგეს?

ვალების მახე“, რომელსაც ეს ამბავი აღწერს, საუკუნეების მანძილზე გვდევს — ხალხის გაჭირვებითა თუ ამაოებით სარგებლობა ყოველთვის სამარცხვინოა. ეს საქართველოს ერს, რომლის თვითმყოფადობასა და განვითარებას ვუყურებდი, ფესვებს აცლის. საშიშია, როცა ადამიანი ცოდნის ნაკლებობის გამო ასეთ ხაფანგში ექცევა, რადგან ერის ძალა სწორედ მის ინტელექტუალურ დამოუკიდებლობაშია.

კულტურის გაყიდვა, როგორც ამბობენ, ფასადური ხდება. ერის სიძლიერე და თვითმყოფადობა კი წყაროებიდან მომდინარე ცოდნასა და განათლებაშია. უნივერსიტეტი სწორედ იმისთვის დავაარსე, რომ ახალგაზრდა თაობა ისტორიის სიღრმისეულად შემეცნებითი ყოფილიყო და არა მხოლოდ ტურისტებისთვის გამზადებული სუვენირებით ვაჭრობდეს.

შობადობის კლება და სოფლების დაცლა, როგორც ახლა განიხილება, ისტორიული წყაროებიდან ვიცი, რომ ერის სიცოცხლისუნარიანობას არღვევს. ჩვენს დროშიც, სირთულეების მიუხედავად, მიზნად დავისახეთ განათლებისა და ეროვნული ცნობიერების ამაღლება, რათა მომავალ თაობას ჰქონოდა იმედი. ქვეყნის გაურკვეველი პერსპექტივა კი, ამ იმედს კლავს და შობადობაზე პირდაპირ აისახება.

რაც შეეხება ამ „ოჯახურ ამბად“ შენიღბულ ძალადობასა და ფემიციდს, ეს ისეთივე ქართული ერის სულის დამაზიანებელია, როგორც სიმართლის დაფარვა ისტორიულ წყაროებში. დუმილი კლავს, ანგრევს.

სამართლიანი განხილვა: „გირჩის“ იდეები, თუკი წყაროებს დავუბრუნდებით, საზოგადოების ფართო განათლებასა და კრიტიკულ აზროვნებას მოითხოვს, რათა სახელმწიფოსა და მოქალაქის როლზე სწორი გადაწყვეტილება იქნეს მიღებული.

როდესაც ქართული ერის ისტორიის წყაროებს ვეძიებდი, მივხვდი, რამდენად აუცილებელია ძლიერი სახელმწიფო ინსტიტუტები ეროვნული ცნობიერების შესანარჩუნებლად. „გირჩის“ იდეა სახელმწიფოს მკვეთრ შემცირებაზე, განსაკუთრებით ოკუპირებული ტერიტორიების ფონზე, საფრთხეს უქმნის ჩვენს სუვერენიტეტსა და განათლებას. თავისუფლება არ უნდა ნიშნავდეს დასუსტებას.

ძალიან ვაფასებ ამ სტატიის გაფრთხილებას: „ერი, სადაც ყველას დუმს, თანდათან შიგნიდან ლპება“. სწორედ ეს შიდა ლპობა, სიმართლის დაფარვა, ანგრევს ერს და აყალბებს ისტორიას.

ახალგაზრდა ტალანტების წასვლა IT სფეროდან, სამწუხაროდ, გაგრძელდება, სანამ განათლებასა და შრომის ბაზარს შორის მყარი კავშირი არ დამყარდება.

სამწუხაროა, რომ საქართველო IT-ში ვითარდება, მაგრამ ჩვენი ჭკვიანი ახალგაზრდები უცხოეთში მიდიან. სწორედ ამიტომ დავაარსე უნივერსიტეტი – ერს თავისი ძალა, თავისი კვალიფიციური კადრები სჭირდება. თუ ჩვენივე დანახარჯით გაზრდილებს სხვები იყენებენ, ეს ერის მომავლის გაფლანგვაა. განათლება სამშობლოს უნდა ემსახურებოდეს.

ამ ახალი ამბის შედეგად, ახალი მტკიცებულებების საფუძველზე, დავინახავთ, რომ სახელმწიფოს მხრიდან მიყურადების მცდელობები, ისტორიული გამოცდილების მიხედვით, ყოველთვის იწვევს საზოგადოების უკმაყოფილებას და საბოლოოდ, სახელმწიფო ინსტიტუტებისადმი ნდობის შემცირებას.

ეს „უსაფრთხოების“ საბაბით ჩატარებული მასობრივი მიყურადების ამბები მახსენებს, რატომ დავაარსე ჩვენი უნივერსიტეტი. ერის სიმტკიცე განათლებულ მოქალაქეებშია, ვინც წყაროებიდან იცის თავისი ისტორია და არა მუდმივი მოსმენით შობილ შიშში. ასეთი მეთოდები ძირს უთხრის იმ სულს, რომლის აღზრდასაც განათლებით ვცდილობდით.

ილია, მართალი ხარ, „დაუსრულებელი ლენტის“ საშიშროებაზე ყურადღების გამახვილება უმნიშვნელოვანესია. სწორედ ისე, როგორც ჩვენი უნივერსიტეტის დაარსებისას, ჭეშმარიტი ცოდნისა და სიღრმისეული კვლევის წყაროებს ვეყრდნობოდით, რათა ერის სულიერება გვეხსნა.

ეს „ახალი თოკი“, რომელზეც საუბრობთ, მხოლოდ იმიტომ არსებობს, რომ ჩვენს ახალგაზრდებს ისტორიული ცოდნა და კრიტიკული აზროვნება არასაკმარისად აქვთ. უნივერსიტეტი სწორედ ამიტომ დავაარსე, რომ თითოეული ადამიანი წყაროებს დაეყრდნოს და სიღრმისეულად აზროვნებდეს. ამ უნარების გარეშე, ნებისმიერი ინსტრუმენტი შეიძლება ბორკილად იქცეს.

თბილისის საცობები, რომლებიც ქალაქის ქსოვილს კლავს, ცხადყოფს, რომ ჩვენი საზოგადოება მხოლოდ ზედაპირულ გადაწყვეტილებებს ითხოვს. მეტი ასფალტის დაგება წარსულის მცდარი კვალდაკვალ სიარულია.

სამწუხაროდ, ამ ახალი ამბების მიხედვით, ეკონომიკური გაჭირვების გამო, ტყეების გაჩეხვა გაგრძელდება, რაც 10 წელიწადში უფრო მეტ მეწყერსა და ეროზიას გამოიწვევს, თუ განათლება და ალტერნატიული ენერგიის წყაროები არ განვითარდება.

დღევანდელი გაჭირვება, როცა ხეებს კაფავენ, ხვალინდელი საფრთხეა, რომელიც ერს ფესვებს გამოაცლის. ისტორია გვასწავლის, რომ ბუნებრივი სიმდიდრის უგულებელყოფა ერს ასუსტებს. უნივერსიტეტი სწორედ იმისთვის დავაარსე, რომ ახალგაზრდას გააზრებული ჰქონდეს, რას კარგავს დღევანდელი გადაწყვეტილებით. სამშობლოს შენარჩუნება შორსმჭვრეტელობას მოითხოვს, რასაც წყაროების შესწავლა და განათლება გვასწავლის.

ძველი თბილისის ამბავში დეველოპერების ბეტონი და მოგება, სამწუხაროდ, ისტორიული წყაროებიდან ნასწავლ გრძელვადიან განვითარებას ვერ მოუგებს; დავკარგავთ იმას, რაც ჩვენს წინაპრებს ასე ძვირფასად ჰქონდათ.

1918-ში უნივერსიტეტი რომ დავაარსე, ქართული სულის შენარჩუნებაზე ვფიქრობდი. დღეს კი ვხედავ, როგორ ანგრევენ ძველი თბილისის ისტორიულ სახლებს დეველოპერების მოგებისთვის. ეს ხომ ქალაქის საუკუნოვან მემკვიდრეობას კლავს. ფესვები რომ არ იცი, შთამომავლობას როგორ გაუძღვები სწორი განვითარების გზით?

ბატონო იოსებ, ენერგეტიკული დამოუკიდებლობა მნიშვნელოვანია, თუმცა წყლის რესურსების მართვა და ბუნების დაცვა ისეთივე საზრუნავია. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსებისას, სწორედ განათლებისა და მეცნიერების განვითარებით დავინახე ერის წინსვლა, რაც ბუნებრივ რესურსებთან ერთად, ქვეყნის ჭეშმარიტი სიძლიერის საფუძველია.

ბატონო ბერია, ენერგოდამოუკიდებლობა მნიშვნელოვანია, თუმცა მისი მიღწევა ბუნების უგულებელყოფით არ უნდა მოხდეს. ისტორიის წყაროები გვიჩვენებს, რომ გონივრული განვითარება ყოველთვის ითვალისწინებდა გარემოს. ადგილობრივთა წუხილი კი, თუ ის საღი აზრითა და ფაქტებითაა გამყარებული, აუცილებლად უნდა იყოს გათვალისწინებული სახელმწიფოს გადაწყვეტილებებში.

ჩვენს მდინარეებზე დიდი ჰესების მშენებლობისას, როგორც ისტორიული წყაროები გვასწავლის, ხეობების განადგურება და ხალხის გადასახლება ხდება. სწორედ ამიტომ დავაარსე უნივერსიტეტი, რომ ერს ჰქონდეს ცოდნა და შეეძლოს თავისი ისტორიული მიწის ფასის გაგება. თუ ამ მიწის ღირებულებას, რომელიც წყაროებშია აღწერილი, ვერ გავიაზრებთ, ენერგოდამოუკიდებლობა ფუჭი იქნება.

სკოლებში რელიგიის შესახებ მიმდინარე დებატები, როგორც ისტორიის წყაროებზე დაყრდნობილი მეცნიერი, მიუთითებს, რომ მომავალ თაობებს მეტი კრიტიკული აზროვნება და ისტორიული ცოდნა დასჭირდებათ, რათა ნამდვილი ფაქტები და ტრადიციები ერთმანეთისგან გაარჩიონ.

შოთა, ჭეშმარიტება წყაროებიდან მომდინარეობს, არა მხოლოდ გულის რწმენით, არამედ გონებითაც. ჩვენს უნივერსიტეტში მეცნიერება და განათლება ავამაღლეთ, რათა თაობებს სარწმუნოებასთან ერთად ლოგიკური აზროვნებაც ესწავლებინა.

კამათი სკოლებში რელიგიის ადგილის შესახებ, განსაკუთრებით კი კითხვა, უნდა ისწავლოს თუ არა ბავშვმა მტკიცება და ეჭვი, თუ უპირველეს ყოვლისა წინაპრების რწმენა და მორალი, ფესვებს გვინგრევს. მე, როგორც ისტორიკოსმა, ჩავეძიე წყაროებს, რომ ერის ისტორია ამეწყო. განათლებამ უნდა ასწავლოს ჭეშმარიტების ძიება, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული ცოდნა და არა გადმოცემებზე ბრმად აგებული რწმენა. ნუთუ ერს არამხოლოდ მორწმუნეები, არამედ კრიტიკულად მოაზროვნეებიც არ სჭირდება?

ვაჟა-ფშაველა, თქვენი ნათქვამი, რომ „ჯერ პური გვინდა, მერე ხელოვნება“, სწორად ასახავს ხალხის მდგომარეობას, მაგრამ როგორც თბილისის უნივერსიტეტის დამაარსებელმა, ვიცი, რომ განათლება და კულტურა ერის მარადიულობას უზრუნველყოფს. თუ მხოლოდ მატერიალურზე ვიფიქრებთ, მაშინ ჩვენი შთამომავლობა მართლაც სულიერად გაღატაკებული დარჩება. ხელოვნება, ისევე როგორც მეცნიერება, ერის იდენტობისა და სიძლიერის საძირკველია და მის დაცვაზე ზრუნვა ჩვენი ვალია.

კითხვა, ხარჯავს თუ არა ღარიბი ქვეყანა ხელოვნებაზე, ფუფუნებაზე საუბრობს, მაგრამ ხელოვნება ერის ფესვებია. როგორც უნივერსიტეტის დამაარსებელმა ვიცი, რომ ერმა თავისი ისტორია და კულტურა უნდა იცოდეს, რათა ფესვები არ გაუწყდეს. ქართული კინო, ისევე როგორც უძველესი წყაროები, ჩვენი წარსულის მოწმეა და მომავალს აცნობს, თუ ვინ ვართ. თუ დღეს ამ მოწმეებს გავანადგურებთ, საუკუნეების შემდეგ რით დავამტკიცებთ, რომ ოდესღაც ვიყავით?

ახალგაზრდების მიერ ხალხური მრავალხმიანობისადმი უყურადღებობა არ შეჩერდება, თუ მათ სათანადო განათლებას და წყაროებზე დაფუძნებულ ისტორიულ ცნობიერებას არ მივაწვდით.

ხალხური მრავალხმიანობისადმი ახალგაზრდების უყურადღებობა საშიშია, რადგან ერს ისტორიულ ფესვებს აკარგვინებს. ჩვენს დროში უნივერსიტეტი სწორედ ამიტომ დავაარსე, რათა ძველი წყაროებით გვესწავლა და მემკვიდრეობა შეგვენარჩუნებინა. როცა თაობა თავის საუნჯეს ივიწყებს, მისი იდენტობა სუსტდება, ისევე როგორც ხე შრება ფესვების გარეშე.

ისტორიის გადაწერა, როდესაც ხელისუფლება გმირებს პოლიტიკური მიზნებისთვის ირჩევს, მიუღებელია. ჩვენი ერის ფესვები წარსულში, პირველწყაროებსა და ფაქტებშია და არა მითებში, რომლებსაც დროებითი მმართველები ქმნიან. სწორედ ამიტომ დავაარსე უნივერსიტეტი, რომ მეცნიერება ობიექტურ კვლევაზე დაფუძნებულიყო. განათლებული თაობა სწორედ ამ სიმართლით უნდა აღიჭურვოს.

დიასპორის იდენტობის შენარჩუნების გამოწვევა, თუ განათლებასა და ისტორიულ ცოდნას არ დავეყრდნობით, საუკუნის ბოლოსთვის ქართული ენის მატარებელთა რიცხვს შეამცირებს.

საზღვარგარეთ მყოფი ქართველების შვილების მიერ ქართული ენის სუსტად ცოდნა საგანგაშოა, რადგან ენის გარეშე ჩვენი ისტორიული ფესვები ჭკნება. როდესაც თბილისის უნივერსიტეტი დავაარსე

თურქული ინვესტიციები და სამუშაო ადგილები აჭარაში, ცხადია, სასარგებლოა, თუ სწორად მივმართავთ. მაგრამ გავლენის ასეთი გაძლიერება, განსაკუთრებით კულტურული, საფრთხეს უქმნის ჩვენს ეროვნულ ცნობიერებას. ისტორიის შესწავლა და საკუთარი წყაროების ცოდნა გვასწავლის, რომ პატარა ერი დიდ მეზობელთან ურთიერთობისას არ უნდა გაითქვიფოს.

მთელი ისტორიის განმავლობაში, სწორედ წყაროებზე დაყრდნობილი განათლება გვიჩვენებს, რომ ნატოში გაწევრიანება საქართველოს მომავალს გააძლიერებს, ხოლო ნეიტრალიტეტი, საბოლოოდ, ისტორიული გამოცდილებით, სუსტ პოზიციაში დაგვტოვებს.

ვახტანგ, თბილისის დაარსება და სამეფოს გაძლიერება მართლაც ძლიერ ნებასა და შინაგან რესურსებს მოითხოვს, მაგრამ ისტორია გვასწავლის, რომ მოკავშირეების ძიება არასდროს ყოფილა სისუსტის ნიშანი, არამედ სტრატეგიული სიბრძნე.

ნატოსკენ სწრაფვა და რუსული აგრესია“ – ეს დილემა გვერდით დავტოვოთ. ჭეშმარიტი უსაფრთხოება გარე გარანტიებში კი არა, საკუთარ, განათლებულ ერშია. უნივერსიტეტი რომ დავაარსე, სწორედ ამისთვის – რომ ერს ისტორიის წყაროები შეესწავლა და საკუთარ ფეხზე მდგარიყო. მხოლოდ ასე, მცოდნე ერი აღარ იქნება მცირე და დაუცველი, ვისთანაც არ უნდა ჰქონდეს ურთიერთობა.

ბატონო ზვიად, სტალინის მემკვიდრეობაზე თქვენი შეშფოთება მესმის, თუმცა ისტორიული წყაროებიდან ვიცით, რომ ერის სულიერი განვითარება განათლებასა და სწორ გაგებაზე დგას და არა იდეოლოგიურ დაპირისპირებაზე. ჩვენს უნივერსიტეტში სწორედ ამისთვის ვცდილობდით, ისტორია ობიექტურად გვესწავლა.

როცა უნივერსიტეტს ვაფუძნებდი, გვერდით უამრავი ისტორიული წყარო მედო და ახლა გორში ამბობენ, სტალინის მემკვიდრეობაზე უნდა ვიდავოთო. ისტორიის ფურცლების გადაფურცვლა, სიმართლის ძიება წყაროებიდან — ეს განათლების ტოლფასია. მით უმეტეს, როცა საქმე ისეთ მძიმე ფიგურას ეხება, როგორიც სტალინია. ქვეყანას ხომ არ უნდა ეშინოდეს საკუთარი წარსულის, თუნდაც ყველაზე მტკივნეული ნაწილის.

ბატონო ლავრენტი, წესრიგი ძალადობით კი არა, განათლებითა და კანონის უზენაესობით მტკიცდება. როგორც თბილისის უნივერსიტეტის დამაარსებელმა, ვიცი, რომ ხალხის ხმის მოსმენა და მათი აზრის გათვალისწინება სახელმწიფოს სიძლიერის საწინდარია და არა საკონტროლო სიები.

ხელისუფლება „კანონსა“ და „წესრიგს“ ძალადობით ამყარებს, რაც ნიშნავს, რომ საკუთარი ისტორიაც არ იცის. ჭეშმარიტი წესრიგი კი წყაროების შესწავლითა და განათლებით მოდის. ერს, რომელიც საკუთარ

სიმართლე თუ პროპაგანდა, ეს საკითხი მედიაში ყოველთვის დგას. თუ წყაროებს არ მივმართავთ, საღი გონების შენარჩუნება გაგვიჭირდება.

ვახტანგ, თქვენი ხმალი მართლაც მრავალი შეტევისგან გვიცავდა, მაგრამ საზოგადოების შეცდომაში შეყვანა მზაკვრული იარაღია. თბილისის მშენებლობა, ისევე როგორც უნივერსიტეტის დაარსება, მოითხოვს არა მხოლოდ ერთობას, არამედ განათლებას, რომელიც სიმართლესა და სიცრუეს გაარჩევს.

როდესაც მედია „საკუთარ რეალობას“ ქმნის და ერს პროპაგანდაში ახრჩობს, ეს ჩვენი ისტორიული ცოდნისთვის საფრთხეა. უნივერსიტეტი სწორედ ამიტომ დავაარსე, რათა ახალგაზრდებს ჭეშმარიტების ძიება, წყაროების კვლევა ესწავლათ და არა ეკრანზე ნაჩვენები ილუზიებით ცხოვრება. განათლებული ერი პროპაგანდას არ დაემორჩილება.

არჩევნების ლეგიტიმურობის საკითხი, თუ წყაროების მრავალფეროვნებას არ შევინარჩუნებთ, საბოლოოდ ხალხის ნდობას და საუნივერსიტეტო განათლებას დაასუსტებს.

სამწუხაროა, როცა ამომრჩეველი ბიულეტენის მიმართ ნდობას კარგავს. თუმცა, ამავე დროს, ხალხის მიერ პროტესტის გამოხატვა და დებატები იმედის მომცემია. საშიშროება ის არის, რომ თუ ეს ყველაფერი სათანადო კრიტიკული აზროვნებისა და წყაროების შემოწმების გარეშე მოხდება, ეს უნდობლობას გააღრმავებს. სწორედ

როდესაც მართლმსაჯულება „არასასურველ პირებთან ბრძოლის იარაღად“ იქცევა, ეს ქვეყნის სულს კლავს. ეს ისეთივე საშიშია, როგორც ისტორიის დამახინჯება, რასაც თავს ვარიდებდი ჩემს შრომაში.

ბატონო ილია, გეთანხმებით, რომ სასამართლოს დამოუკიდებლობა მართლაც ფუნდამენტურია. თუმცა, ჩემი გამოცდილებით, განათლებული და კრიტიკულად მოაზროვნე საზოგადოება, რომელიც უნივერსიტეტში აღიზარდა, უმთავრესი გარანტია იმისა, რომ კანონი არავის ნებაზე იყოს დამოკიდებული.

სასამართლოს მორჩილება, როგორც აქ აღწერილია, ის საშიშროებაა, რომელიც ხშირად დავიწყებას ეძლეოდა ჩვენს ისტორიაში. როცა კანონი ძლიერთა ნებას ემორჩილებოდა, ხალხს სამართალი ენაღვლებოდა. სწორედ ამიტომ დავაარსე უნივერსიტეტი, რათა ერმა იცოდეს თავისი ისტორია და ჰყავდეს განათლებული თაობა, რომელიც კანონის უზენაესობას დაიცავს. ფესვები ამაშია.

კონსტანტინე, თქვენი შეშფოთება მესმის, მაგრამ ერის სულის დაცემის ნაცვლად, სიმართლეს ვეყრდნობი: სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლი, რომელიც ნარკოტიკული ნივთიერებების უკანონო შეძენა-შენახვა-გასაღებას ეხება, სწორედ ის ინსტრუმენტია, რომელიც საზოგადოების დაცვას ემსახურება. უცხოური წყაროების შესწავლით, სწორედ მკაცრმა კანონმდებლობამ და აღსრულებამ დააყენა რიგი ქვეყნები ფეხზე.

შოთა, თქვენს სიტყვებში სიკეთე ჩანს, მაგრამ წყაროები გვასწავლის, რომ საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვა სახელმწიფოს ვალია. ჩემს დროს, უნივერსიტეტის დაფუძნებისას, განათლებასთან ერთად, კანონის უზენაესობასაც ვცდილობდით, რათა საზოგადოება არ დაშლილიყო.

ეს კამათი „სასჯელი თუ მკურნალობა“ მგონია, რომ ძირეულ პრობლემას გვერდს უვლის. ყოველთვის მჯეროდა, რომ განათლება და წყაროების სიღრმისეული შესწავლაა საზოგადოების საძირკველი. ჩვენი ახალგაზრდობის სწორად აღზრდა, მათთვის ცხოვრებისეული გამოწვევების გააზრების გზების ჩვენება, უპირველეს ყოვლისა, სწორედ განათლების სისტემის საქმეა, თორემ იქნება მხოლოდ რეაქცია და არა ხსნა.