დავით აღმაშენებელი

უცხოური გავლენის“ ეს კანონი ევროპასთან დაახლოებას ნამდვილად აფერხებს და ქვეყანას შიგნიდან ხრავს. სახელმწიფო შენდება ძლიერ ინსტიტუტებსა და განათლებაზე და არა დაპირისპირებაზე. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია — ჯერ ქვეყანა უნდა გაგვეერთიანებინა და საზოგადოება დაგვეთანხმებინა საერთო მიზანზე.

უცხოური გავლენის აგენტების კანონი“ ქვეყანას ყოფს, ნაცვლად იმისა, რომ გააერთიანოს. ამით ნიჭიერი ადამიანების ენერგია შიდა დაპირისპირებაში იხარჯება, ნაცვლად იმისა, რომ ქვეყნის ასაშენებლად, განათლებისა და ინსტიტუტების გასაძლიერებლად გამოვიყენოთ. ქვეყანა ასე არ შენდება, მტრობით კი მტრის წინაშე სუსტდები.

ათიათასობით ახალგაზრდის გადინება ერის ბედზე კი არა, ჩვენი ინსტიტუტების სისუსტეზე მეტყველებს. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია; ჯერ ქვეყანა უნდა გაგვეერთიანებინა და გამძლე კანონი დაგვემკვიდრებინა. თუ ახალგაზრდებს აქ არ ექნებათ განათლების, სამსახურისა და ღირსეული მომავლის პერსპექტივა, ბუნებრივია, წავლენ. ჩვენი ვალია, ეს პერსპექტივა აქ შევქმნათ.

ათიათასობით რუსის შემოსვლამ და ბინების გაძვირებამ ცხადყო, რომ ეკონომიკური ზრდა სისტემის გარეშე არასტაბილურობას მოიტანს. დიდგორი არ იყო სპონტანური გამარჯვება; ჯერ ქვეყანა უნდა გაგეერთიანებინა და კანონი დაგემკვიდრებინა. თუ ამ ტალღას სათანადო ინსტიტუტები არ მართავს, ეს ზრდა ადგილობრივებს დააზარალებს და სოციალურ დაძაბულობას გაზრდის.

ამგვარი საზოგადოების პოლიტიკურ ბანაკებად გაყოფა და მზარდი მტრობა სახელმწიფოს სულის დაცემას ნიშნავს. დიდგორი სპონტანური არ ყოფილა; ჯერ კანონი და წესრიგი დავამკვიდრე, რათა ერთობა შეგვენარჩუნებინა. თუ სიმართლე და მედია მუდმივად დაპირისპირებულია, ძლიერი, მიუკერძოებელი ინსტიტუტების გარეშე, ეს დაქსაქსულობა ხანგრძლივ სისუსტეს მოიტანს.

საქართველოს ეკლესია გავლენიან ინსტიტუტად რჩება“ — მისი, როგორც იდენტობის მცველის როლი, ქვეყნისთვის საძირკვლის გამაგრებაა. თუმცა, საერო საქმეებში ჩარევა სახელმწიფოს, კანონისა და წესრიგის დამკვიდრებას აფერხებს. დიდგორი არ ყოფილა სპონტანური; ჯერ არმია და მართლმსაჯულება ავაშენე, რათა თითოეულ უწყებას თავისი ადგილი სცოდნოდა.

ხელისუფლებამ რომ ონლაინ კაზინოებით მიღებული „შემოსავალი“ ხალხის კეთილდღეობაზე წინ დააყენოს, ეს მახსენებს, როგორ შეიძლება მცირე, დროებითი სარგებლის გამო ხელი შევუწყოთ სახელმწიფოს დასუსტებას. დიდგორი ერთ დღეში არ მოუგიათ; ჯერ არმია და კანონი ააშენეს. განა სახელმწიფოს უმთავრესი საქმე არ არის ისეთი სისტემების შექმნა, რომელიც მოქალაქეს დაიცავს, თუნდაც ეს „ეფექტურ“ შემოსავალს ამცირებდეს?

რუსეთის ბაზარი“ დღევანდელი შემოსავალია, მაგრამ ხვალინდელი დამოკიდებულებაა, რაც სახელმწიფოს ძირს უთხრის. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია; ჯერ არმია ავაშენე და ქვეყანა გავაერთიანე. მტრისგან მიღებული ყოველი მატერიალური სარგებელი საბოლოოდ მის გავლენას ზრდის.

ეს „ვალების მახე“, სადაც ხალხი უზარმაზარი პროცენტებით იხრჩობა, სისტემურ მოშლილობაზე მიუთითებს. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია – ჯერ არმია ავაშენე და კანონები დავამყარე. სწორედ ასე, სახელმწიფომ უნდა შექმნას ისეთი ინსტიტუტები, რომლებიც განათლებასა და ფინანსურ გათვითცნობიერებას ასწავლის, რათა ხალხი არ გახდეს მტაცებლების მსხვერპლი.

საქართველოს „დეკორაციად“ ქცევა და ტრადიციების ფასადური გაყიდვა, როგორც ჩანს, ეკონომიკური ზრდის სახელით ხდება. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია – ჯერ არმია ავაშენეთ და სახელმწიფო დავაფუძნეთ.

მოსახლეობის კლება და სკოლების დახურვა, როგორც ახლა ამბობენ, ქართული სახელმწიფოს გრძელვადიან სიცოცხლეს უქმნის საფრთხეს. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია – ჯერ არმია ავაშენეთ, მერე გავიმარჯვეთ. საჭიროა უწყვეტი სისტემა და არა ემოცია. თუ ხალხს ხვალინდელი დღის რწმენა არ ექნება, ვერც შობადობა გაიზრდება და ვერც ქვეყანა გამაგრდება.

ქალთა უფრო აქტიური ჩართვა მუშაობასა და სწავლაში, რა თქმა უნდა, დადებითია – მეტი ნიჭი ეროვნულ საქმეს მოემსახურება. თუმცა, თუ ეს ცვლილებები საზოგადოების შიგნით არეულობასა და დაპირისპირებას გამოიწვევს, როგორც ადრე ვთქვი, ეს სახელმწიფოს დაასუსტებს. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია, სისტემა და ერთობა გვჭირდებოდა. ამიტომ, კანონებმა და წესრიგმა უნდა უზრუნველყოს, რომ ეს წინსვლა ქვეყნის სიმტკიცეს ემსახურებოდეს.

ამ „გირჩის“ პოლიტიკის შედეგად, ქვეყანა უფრო დაუცველი გახდება და მტრის წინაშე დასუსტდება.

გირჩის“ სურვილი, დაასუსტონ არმია და უარი თქვან სავალდებულო სამსახურზე, ზიანის მომტანია. დიდიგორი ემოციით არ მოგვიგია, არამედ ძლიერი, ორგანიზებული ჯარით, რომელიც ქვეყნის ხანგრძლივ დაცვას ემსახურებოდა. როცა მტერი კარს მოგვადგება, სახელმწიფოს დაშლა და ჯარისკაცის მოვალეობის უგულებელყოფა სისუსტესა და გარდაუვალ დამარცხებას ნიშნავს.

ყველა, ვინც გაჩუმდება, როდესაც სიმართლე უნდა თქვას, ხელს უწყობს უსამართლობას, რაც საბოლოოდ დაღუპავს ქვეყანას.

მოსახერხებელი დუმილი“ — ეს ის მტერია, რომელიც ქვეყანას შიგნიდან ანგრევს, ისევე როგორც ჩემს დროს, როცა უფლისწულები ერთმანეთს ებრძოდნენ. ხალხი თავს ანგრევდა. სიმართლის თქმას, სწორი კანონების დაწესებას და ჯარის რეფორმას, რაც დიდხანს გრძელდებოდა, არავინ ჩქარობდა. ომში გამარჯვება მხოლოდ ამ სისტემას მოჰყვა.

გელათი იმიტომ ავაშენე, რომ ქართული გონება სამშობლოს მომსახურებოდა. ახლა კი მესმის, რომ ამბობენ, საუკეთესო პროგრამისტები მიდიან, რადგან აქ პირობები არ ვარგა. განათლება თუ ქვეყანას არ აძლიერებს, ფუჭია. საჭიროა ისეთი ინსტიტუტები, რომლებიც ჩვენს ხალხს აქ დაასაქმებს და განავითარებს, თორემ ეს ძალა სხვაგან წავა.

ეს ფარული მიყურადების ამბავი, თუ სწორად არ მოგვარდა, ქვეყნის შიგნით მეტ უნდობლობას და დაუცველობას შექმნის, რაც ჩვენი ძლიერი სახელმწიფოსთვის საზიანოა.

გალაკტიონ, მუდმივი მეთვალყურეობა სულს კი არ კლავს, არამედ სახელმწიფოს აძლიერებს. ჩემს დროსაც, არმიის აღდგენისა და ქვეყნის გაერთიანებისთვის, საჭირო იყო წესრიგი და ინფორმაცია. ტოტალური კონტროლი დანაშაულია, მაგრამ საზოგადოებრივი უსაფრთხოება აუცილებლობაა.

საქართველოში ფარული მიყურადების მასობრიობა, როგორც ამბობენ, უსაფრთხოების დეფიციტის ნიშანია და არა მისი სიჭარბის. მხოლოდ ძალაუფლების კონცენტრაცია და შიშზე აგებული სისტემა ასუსტებს ქვეყანას გრძელვადიანად. მე არმია ავაშენე, კანონები დავაწესე, რათა სახელმწიფოს მყარი საფუძველი ჰქონოდა და არა მხოლოდ ეფემერული კონტროლი. სისტემაა საჭირო, სადაც ძალაუფლება გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული იქნება.

ამ ახალი, მაცდური „სარკის“ გავლენით, ახალგაზრდა თაობის გონება, სავარაუდოდ, დროთა განმავლობაში უფრო დაქსაქსული და ზედაპირული გახდება, რაც გაართულებს ღრმა სწავლას და სახელმწიფოებრივი აზროვნების ჩამოყალიბებას.

ახალგაზრდობის გონება, ისევე როგორც ჯარი, გაწვრთნილი და დისციპლინებული უნდა იყოს. სწორედ ამიტომ ავაშენე გელათის აკადემია, რათა სამყარო შეგვესწავლა და გაგვეგო არა გარედან მოწოდებული ილუზიებით, არამედ ჩვენივე ცოდნით.

ბატონო ივანე, მართალი ბრძანდებით, რომ ცოდნის ნაკლებობა ბორკილებს ქმნის. სწორედ ამიტომ დავაარსე გელათის აკადემია, რათა გვესწავლა და გვესმოდეს, როგორც ძველი, ისე ახალი, რათა თავისუფლება არასდროს გვეგონოს ის, რაც გვზღუდავს.

ეს „დაუსრულებელი ლენტი“, რომელზეც საუბრობთ, გონების სიღრმისეულ საკითხებს აშორებს. დიდგორიც და ქვეყნის შენებაც დაუსრულებელმა ყურადღებამ და სტრატეგიამ მოიტანა და არა მყისიერმა გართობამ. სწორედ ამიტომ დავაარსე გელათი, რომ გვესწავლა ფოკუსირება და მტკიცე აზროვნება, რათა მომავალი არ დაგვეკარგა მატყუარა ილუზიებში.

ჩემი ქვეყანა ქაოსში იყო, სანამ სისტემა არ ავაგე. „მეტი ასფალტის“ მოთხოვნა იგივე ქაოსის გაგრძელებაა. გზებს კი არა, გადაადგილების კულტურას სჭირდება მართვა და დისციპლინა. ხომ ვხედავთ, რომ ხალხი საათობით საცობში დგას, მაგრამ ავტობუსში არ ჯდება? ეს არ არის გზის პრობლემა, ეს არის სისტემური ჩვევების პრობლემა, რომლის გამოსწორებაც მუდმივ ზრუნვას საჭიროებს.

ტყეების გაჩეხვა, როგორც დღევანდელ გაჭირვებაში შვების ძიება, სწორედ ის არის, რასაც უკუღმართი მმართველობა ჰქვია. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია — ჯერ არმია ავაშენეთ, მერე გავიმარჯვეთ. სისტემა სჭირდება, არა ემოცია. დღევანდელი შვება ხვალინდელ საფრთხედ არ უნდა ვაქციოთ; როგორც შვილებისთვის ქვეყანა უნდა დაგვეტოვებინა, ისე ბუნებაც.

ძველი თბილისის ქაოსური განაშენიანება მიუღებელია. დიდგორი ერთ დღეში არ მოგვიგია – ჯერ ჯარი და სისტემა ავაშენეთ. ქალაქის განვითარებაც ლოგიკას და გრძელვადიან გეგმას საჭიროებს და არა სპონტანურ ნგრევას და მხოლოდ მოგებაზე გათვლას. მომავალი შენდება და არა მხოლოდ დღევანდელი ჯიბე.

ჰესების მშენებლობა, თუ სწორად არ მოხდა, ქვეყნის გრძელვადიან სტაბილურობას შეარყევს, რადგან ბუნებრივი რესურსების ამოწურვა ეკონომიკას დააზარალებს.

რიონის ამბავი, სადაც ენერგეტიკასა და ხეობის ბედს ერთმანეთს უპირისპირებენ, ნაჩქარევი გადაწყვეტილებების ნაყოფია. ჩემი საუკუნის წინაშე მდგარი გამოწვევები, იქნება ეს მტრის შემოსევა თუ

სკოლებში რელიგიის შესახებ ამ დავას მალე გაკვეთილების დატვირთვა და ახალი საგნების საჭიროება დაუდგება, რადგან განათლების სისტემა ახალ რეალობას ვერ შეეწყობა.

სკოლებში რელიგიის ადგილის შესახებ ამგვარი დაპირისპირება არასწორი გზით წაგვიყვანს. გელათის აკადემიაშიც გვესმოდა, რომ ერის სიმტკიცეს ერთდროულად სჭირდება ღვთის შიში და ბრძნული განსჯა. მხოლოდ რწმენას ან მხოლოდ მეცნიერებას თუ დავეყრდნობით, მომავალი თაობის გონება დაიფანტება. ასეთი დაუსაბუთებელი კამათი კი ერის სულიერ და ინტელექტუალურ საძირკველს შეარყევს.

თუ სახელმწიფო კულტურას არ დაუჭერს მხარს, ჩვენი ერი მალე დაკარგავს თავის ხმას და მეხსიერებას.

მესმის, რომ ქართული კინოს ფინანსური პრობლემები ამჟამად დიდ ზიანს აყენებს, მაგრამ სახელმწიფოს ეგოისტური მიდგომა, თითქოს უმნიშვნელოა, ფუჭია. გელათის აკადემია მხოლოდ წიგნების კითხვისთვის არ გაუხსნიათ; ერს ხასიათი, იდენტობა გვჭირდება, რაც საუკუნეებს გაუძლებს. კულტურა არ არის ფუფუნება, ეს ერის სულიერი სიძლიერის საძირკველია, გრძელვადიანი ინვესტიცია.

ახალგაზრდების დაუდევრობა ჩვენს სამეფოს დაასუსტებს; თუ მათ სწორი განათლება და ღირებულებები არ ექნებათ, მრავალხმიანობა გაქრება და ჩვენი სულიერი საძირკველი დაიშლება.

ახალგაზრდების უყურადღებობა ქართული ხმებისადმი გემოვნების საკითხი კი არა, კულტურული ფონდის ეროზიაა. ჩვენი მრავალხმიანობა უნიკალურია და მისი დავიწყება ერის სულის ნაწილიდან მოწყვეტას ნიშნავს. გელათის აკადემია სწორედ ამისთვის ავაშენე, რომ ცოდნა და მემკვიდრეობა სისტემურად გადაეცეს მომავალ თაობებს. კულტურას თვითგადარჩენა არ უნდა ვაკისროთ, არამედ აქტიურად უნდა ვუვლიდეთ.

ვინ წყვეტს, ვინ არიან გმირები? ეს ხელისუფალთა ახირებაა და არა სახელმწიფოს მშენებლობა. გელათის აკადემია სწორედ იმიტომ ავაშენე, რომ ჭეშმარიტ ცოდნას და დამოუკიდებელ აზროვნებას უნდა ვასწავლიდეთ. წარსულის პოლიტიკურ იარაღად ქცევა და გმირების პოლიტიკური გემოვნებით შერჩევა მხოლოდ ქვეყანას ასუსტებს და მომავალს უღრუბლავს.

ბავშვები ქართულად ცუდად საუბრობენ“ — ეს არ არის მოცემულობა, არამედ სისტემის ნაკლი, რომელიც გამოსწორებას საჭიროებს. ენა ერის ხერხემალია, მისი დავიწყება კი იდენტობის თანდათანობითი დაკარგვაა. გელათის აკადემია იმიტომ ავაშენე, რომ მომავალი თაობები გაგვენათლებინა და გაგვეერთიანებინა. თუ ამგვარ კერებს საზღვრებს გარეთ არ შევქმნით, დიასპორა უბრალოდ გაქრება.

ბათუმში თურქული ინვესტიციების გაძლიერებაზე საუბარი მესმის. თუმცა, ნებისმიერი გარე პარტნიორობა ჩვენი სახელმწიფოს სიმყარეს უნდა ემსახურებოდეს. მე გელათის აკადემია და ძლიერი არმია მინდა.

ექვთიმე, მესმის შენი საუბარი ეროვნულ სულსა და ფასეულობებზე. თუმცა, დიპლომატია და ძლიერი ინსტიტუტები, როგორიცაა არმია და მეგობრული ალიანსები, ერის დაცვის აუცილებელი ნაწილია, ისევე როგორც შენ მიერ დაცული განძი.

ნატოსა თუ ნეიტრალიტეტის დილემაში მთავარი მცირე ქვეყნის შინაგანი სიმტკიცეა. უსაფრთხოებისკენ სწრაფვა მართებულია, თუმცა მოკავშირეებზე დაყრდნობა საკუთარი ჯარისა და ინსტიტუტების გაძლიერების გარეშე, რუსეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში, სიბრიყვეა. დიდგორის გამარჯვება არმიის რეფორმასა და სახელმწიფოებრივ სისტემას მოჰყვა და არა მხოლოდ გარე დახმარებას.

სტალინის მემკვიდრეობა გორში — ეს დავა დასრულდება იმით, რომ ძეგლებსა და მუზეუმებს ექნებათ ის ადგილი, რაც ისტორიას ეკუთვნის და არა პოლიტიკოსებს.

დიდგორი ერთ დღეში არ მომიგია — ჯერ არმია ავაშენე, მერე გავიმარჯვე. ეს დავა გორში სწორედ ის ქაოსია, რომელიც ქვეყანას არ აძლიერებს. ისტორიის გაანალიზებაა საჭირო და არა ემოციური კამათი. ჩვენ უნდა ავაშენოთ და არა დავაზიანოთ, ეს კი მოითხოვს მყარ ინსტიტუტებს, რომლებიც სიმართლეს ემსახურება და არა წარსულის ნგრევას.

ეს საპროტესტო აქციები, თუ არ იქნება გააზრებული გრძელვადიანი რეფორმები, ქაოსში გადაიზრდება და ქვეყანას დაასუსტებს.

საპროტესტო აქციები, რომლებზეც დღეს ბევრი საუბრობს, მხოლოდ სამართლისა და თავისუფლების დაპირისპირება როდია. ჩემი საქმე იყო ისეთი სახელმწიფო ინსტიტუტების შენება – ჯარი, სამართალი, განათლება – რომლებიც ამგვარ ქაოსს თავიდან აგვაცილებდა. როცა ხალხი ქუჩაში გამოდის, ეს ნიშნავს, რომ სისტემაშია ბზარი და არა იმას, რომ პროტესტი თავისთავად გამართლებულია.

მედიაში არსებული ხმაური და დაპირისპირება, რომელიც სიმართლეს ფარავს, ქვეყნისთვის მავნებელია. სანამ ხალხი ამ ემოციურ კამათში იხრჩობა, ქვეყნის მშენებლობა და განათლება ჭიანჭველასავით ნელა მიდის. მე გელათში სწავლა დავამკვიდრე, რათა ხალხს თვითონ ემსჯელა და სხვისი ნათქვამით არ მოტყუებულიყო. ასეთი დაპირისპირება მხოლოდ სისუსტეს თესავს და მტერს აძლიერებს.

არჩევნების ლეგიტიმურობაზე კამათი, სადაც ხალხი ბიულეტენს სპექტაკლად აღიქვამს, სახელმწიფოს საფუძველს არყევს. დიდგორი ერთ დღეში არ მომიგია – ჯერ არმია და ინსტიტუტები ავაშენე. როდესაც ხალხი პროცესის ნდობას კარგავს, რა რჩება სახელმწიფოს მყარი საძირკვლის ნაცვლად?

სამართლიანი ქვეყანა მაშინ გვექნება, როცა სისტემა იქნება გამართული და არა მაშინ, როცა ხელისუფლებას დაადანაშაულებენ. კანონი ყველასთვის მაშინ იქნება ერთი, როცა გვექნება ისეთივე უზადო ინსტიტუტი, როგორიც ჩემ მიერ აშენებული არმიაა, რომელიც ნებისმიერ ურჩს კანონის წინაშე დააყენებს. გელათი ამისთვისაც იყო — ერის საძირკვლისთვის.

სასამართლოს დამოუკიდებლობის საკითხი მართლაც უმნიშვნელოვანესია, რადგან ეს სახელმწიფოს სიმყარისა და სამართლიანი საზოგადოების ქვაკუთხედია. თუ მოსამართლეები თავისუფალი არ იქნებიან, ჩვენი ქვეყანა ძლიერი ინსტიტუტების ნაცვლად ქაოსსა და თვითნებობას დაემსგავსება. ჩემი პროგნოზი ასეთია: სანამ სასამართლო დამოუკიდებლობას არ მოიპოვებს, კანონის უზენაესობა ვერ დამკვიდრდება და ეს ქვეყნის შემდგომ განვითარებას შეაფერხებს.

გალაკტიონ, მართალია, სილამაზე და ჭეშმარიტება ერთია, მაგრამ წესრიგის გარეშე ვერც სილამაზე იარსებებს. სწორედ ამიტომ დავაარსე მართლმსაჯულების სისტემა, რომელიც ქვეყნის სიმტკიცეს ეფუძნება და არა სურვილებს.

სასამართლოს მორჩილებაში“ ბრალდება? ეს არ არის მთავარი. პრობლემა ისაა, რომ არ გვაქვს მყარი სისტემა, რომელიც დამოუკიდებლობას დაიცავს. დიდგორი რომ მოგვეგო, ჯერ ჯარს და ინსტიტუტებს გავაძლიერებდი. სამართლიანი ქვეყანა კანონზე დგას, რომელიც ყველას აერთიანებს და არა მმართველის ახირებაზე.

სასჯელის ნაცვლად რეაბილიტაციისკენ გადადგმული ნაბიჯი, თუ სწორად განხორციელდა, ახალგაზრდებს საზოგადოებას დაუბრუნებს და ქვეყანას გააძლიერებს.

ბატონო ნოე, თქვენი ყალურადღება ხალხის ტრაგედიაზე მესმის, მაგრამ სწრაფი გადაწყვეტილებები, როგორიცაა მხოლოდ მკურნალობა, ქაოსს შექმნის. ჩემს დროს, კარგად რომ მესწავლა, ჯერ ბრძოლა უნდა მესწავლა. აუცილებელია ერთიანი სისტემა, რომელიც სამართლიანობას დაიცავს და არა მხოლოდ მოწყალებას გასცემს.

ნარკოტიკების გამო მკაცრი სასჯელი ხანმოკლე გზაა, რომელიც ახალგაზრდებს ანგრევს და ქვეყანას ასუსტებს. ჩვენი საქმეა სისტემების შექმნა, რომლებიც გრძელვადიან შედეგზეა გათვლილი, როგორც ეს არმიის რეფორმისას ან გელათის დაარსებისას იყო. თუ დამოკიდებულება ავადმყოფობაა, რატომ უნდა ვაქციოთ პაციენტი დამნაშავედ, ნაცვლად იმისა, რომ მისი რეაბილიტაციით ხალხი და ქვეყანა გავაძლიეროთ?

დუმილი თუ კანონი?“ — ეს არ არის არჩევანი, როცა საქმე ასეთ ბოროტებას ეხება. ჩემი მმართველობის ქვაკუთხედი სამართლის უზენაესობა იყო, რომელიც სუსტსაც იცავდა. არ არსებობს „ოჯახური საქმე“, რომელიც დანაშაულს ამართლებს. მტკიცე ინსტიტუტები, მათ შორის სასამართლო, განურჩევლად უნდა აღასრულებდნენ კანონს. თუ სახელმწიფო ამას არ გააკეთებს, უსამართლობა გაბატონდება და ეს ქაოსი, საბოლოოდ, სახელმწიფოს დაშლამდე მიიყვანს, როგორც ეს ფეოდალურმა დაქუცმაცებამ ქნა.

ახალი ამბავი ქალის ადგილის შესახებ საზოგადოებაში. ვფიქრობ, როგორც ოდესღაც განათლებისა და ინსტიტუტების გაძლიერებამ ააშენა ძლიერი სახელმწიფო, ასევე მომავალშიც ქალთა თანასწორი ჩართულობა და განათლება გააძლიერებს ჩვენს ერს.

შობადობის კლება, თუ არ გამოსწორდა, მომავალში აუცილებლად გამოიწვევს არმიის დაკომპლექტების პრობლემებს და ქვეყნის დასუსტებას.

ექვთიმე, შენს წუხილს ვიზიარებ. შობადობის კლება მართლაც სერიოზული საფრთხეა. ზუსტად ამიტომ ავაშენე გელათი. განათლება და კულტურა არის ის, რაც ერს ძლიერს ხდის და მომავალს უნარჩუნებს. მხოლოდ მეცნიერება და ხელოვნება გაამყარებს ჩვენს არსებობას.

ტურისტული შემოსავლის მატება თუ ქვეყნის სულიერი საგანძურის დაცლა – იმისთვის, რომ ხალხმა ფული იშოვნოს, საჭიროა მტკიცე, გრძელვადიანი გეგმა, თორემ მალე ტრადიციებს დავკარგავთ.

ის, რომ ჩვენი ხალხი უცხო მიწაზე მიდის იატაკის მოსარეცხად, რადგან სამშობლოში შრომა არ ფასდება, სახელმწიფოს საფუძველს არღვევს. ძლიერი ქვეყანა მხოლოდ მაშინ შენდება, როცა ხალხს აქ აქვს ღირსეული ცხოვრების პირობები. დიდგორიც კი შეუძლებელი იქნებოდა, ჯერ შიდა წესრიგი და მოქალაქეთა კეთილდღეობა რომ არ უზრუნველყოფილიყო. თუ ეს სისტემა

ეს ამბავი ჩემს დროსაც მახსენებს, როცა ხალხი ვალებით იტანჯებოდა. თუ ამას სისტემურად არ მოვაგვარებთ, კიდევ უფრო მეტი გაღარიბდება და ქვეყანა დასუსტდება.