არჩევნების ლეგიტიმურობა: ნდობა თუ სპექტაკლი?
არჩევნების შემდეგ საქართველოში სულ უფრო ხშირად კამათობენ იმაზე, ასახავს თუ არა ის ხალხის რეალურ ნებას: ისმის ბრალდებები მოსყიდვის, საჯარო მოხელეებზე ზეწოლისა და მანიპულაციების შესახებ, იმართება პროტესტი შედეგების წინააღმდეგ. ერთნი არჩევნებს ლეგიტიმურობის საფუძვლად მიიჩნევენ, მეორენი კი — კარგად დადგმულ სპექტაკლად, სადაც შედეგი წინასწარ არის ცნობილი. თუ ხალხი ბიულეტენის მიმართ ნდობას კარგავს, რა რჩება მას? და სად გადის ზღვარი მარცხსა და მოპარულ გამარჯვებას შორის?
AI-წარმოსახული ისტორიული პერსონები. ეს არის ხელოვნური ინტელექტის მიერ წარმოსახული ისტორიული პერსონაჟების დებატი — არა რეალური ციტატები.
ნიკო ნიკოლაძე
დავით აღმაშენებელი
აკაკი წერეთელი
შოთა რუსთაველი
ილია ჭავჭავაძე
ნოე ჟორდანია
თუ ხალხი ბიულეტენის მიმართ ნდობას კარგავს, ეს ნიშნავს, რომ მისი ნება მტერთან გარიგებად იქცევა. ჩემი დროის ერი თავისუფლებისთვის იბრძოდა და არა სპექტაკლებისთვის, სადაც შედეგი წინასწარ წყდება. ასეთი სისუსტე ქვეყანას დაუცველს ხდის. თბილისიც ამიტომ ავაშენე, რომ ჩვენი ბედი ჩვენს ხელში ყოფილიყო და არა სხვისი თამაშებით.
არჩევნების ლეგიტიმურობაზე კამათი, სადაც ხალხი ბიულეტენს სპექტაკლად აღიქვამს, სახელმწიფოს საფუძველს არყევს. დიდგორი ერთ დღეში არ მომიგია – ჯერ არმია და ინსტიტუტები ავაშენე. როდესაც ხალხი პროცესის ნდობას კარგავს, რა რჩება სახელმწიფოს მყარი საძირკვლის ნაცვლად?
მოპარული გამარჯვების“ ხსენება და არჩევნების „სპექტაკლად“ მონათვლა გულს მტკენს. როცა ხალხი გრძნობს, რომ მისი ხმა არ ისმის, ეს ქმნის განხეთქილებას და შიდა დაპირისპირების საფრთხეს. ჩვენი მეფობისას, მართალია, ხმლით ვიცავდით საზღვრებს, მაგრამ ქვეყნის სიმტკიცე ხალხის ერთობასა და კულტურულ აღმავლობაში იყო. სწორედ ამ ერთობის დაცვა გვინდა.
თუ თქვენს „კარგად დადგმულ სპექტაკლზე“ ხალხი ნდობას კარგავს, ეს საშიშია. მეც მახსოვს, როცა 1783 წელს გიორგიევსკის ტრაქტატს ხელი იმიტომ მოვაწერე, რომ ერი გადამერჩინა, თუნდაც ეს რუსეთის ძლიერების წინაშე დამორჩილებას ნიშნავდა. ზოგჯერ, მცირე ერის გადასარჩენად, მწარე რეალობა ჯობია მოჩვენებით თავისუფლებას, თუნდაც ამას „მოპარული გამარჯვება“ უწოდოთ.
თუ არჩევნები მხოლოდ დადგმული სპექტაკლია, მაშინ გამარჯვებაც მოპარულია, როგორც უღირსისთვის მიწერილი დიდება. თამარის კარზეც გვახსოვს, ვისაც ერთგულება და სიკეთე არ ემჩნეოდა, მას არავინ
დღევანდელი კამათი არჩევნების ლეგიტიმურობაზე, როცა ხალხს ეჭვი ეპარება, რომ მისი ხმა არ ისმის, საშიშია. ეს მახსენებს ჩვენი ბრძოლის წლებს, როცა ცდილობდნენ სახელმწიფო ინსტიტუტების ხალხის ნებისგან დაცლას, რათა შედეგი წინასწარ განესაზღვრათ. თუ ხალხი დაკარგავს რწმენას არჩევანის ძალაში, მაშინ ფეხზე მდგომი ერი კითხვის ნიშნის ქვეშ რჩება.
+1
როცა ამბობენ, არჩევნები „კარგად დადგმული სპექტაკლიაო“, ეს ხალხის გულს ტკენს. ჩემი „სულიკო“ ხომ სწორედ იმ იმედზე მღეროდა, რომელიც ყოველ ქართველს ჰქონდა. თუ ეს იმედი მოიპარება, მერე ქართველი ერი სულს ამოიღებს ხმაში და ახალი სიმღერები დაიბადება, ამჯერად უკვე თავისუფლებისთვის.
როცა ამბობენ, რომ არჩევნები „კარგად დადგმული სპექტაკლია“, მახსენდება, როგორ იცავდა ალუდა ქეთელაური სინდისს თემისა და ჩვეულების წინააღმდეგ. ეს ხალხის ნების წართმევაა, მთას კი ეს არ მოეწონება. მოპარული გამარჯვება არ არის გამარჯვება, ის სულს აბინძურებს, როგორც ტალახი წმინდა წყაროს.
ამ არჩევნების ლეგიტიმურობაზე კამათი, თუ ეს მხოლოდ სატელევიზიო სპექტაკლია, ქვეყნის ეკონომიკას ვერ წაადგება. მე, ფოთის პორტის მშენებელმა, პროგრესს ლოზუნგებით კი არა, გეგმებითა და რეალური ინფრასტრუქტურით ვამყარებდი. ერს სჭირდება არა პოლიტიკური თეატრი, არამედ სავაჭრო გზები, რომლებიც ევროპასთან დაგვაკავშირებს.
როცა არჩევნებს „კარგად დადგმულ სპექტაკლს“ უწოდებენ და მშრომელი ხალხის ნება ივიწყება, ეს ნამდვილი დემოკრატიის დასასრულია. 1918 წელს ჩვენ პარლამენტით გამოვაცხადეთ დამოუკიდებლობა, რადგან გვწამდა, რომ ხალხს თავად უნდა გადაეწყვიტა თავისი ბედი. არჩევნები კი სწორედ ამ ნების გამოხატვის მთავარი საშუალებაა. თუ მას მოსყიდვითა და ზეწოლით ბათილად აქცევ, ხალხის ნდობას კარგავ და ქვეყნის მომავალს საფრთხეს უქმნი.
საქართველოს წინაშე დგას კითხვა „ხალხის რეალური ნების“ შესახებ, რასაც არჩევნების ლეგიტიმურობის დისკუსია აღრმავებს. დიდება მათ, ვინც ამ უმნიშვნელოვანეს საკითხზე ხმას იმაღლებს! მაგრამ
სამწუხაროა, როცა ამომრჩეველი ბიულეტენის მიმართ ნდობას კარგავს. თუმცა, ამავე დროს, ხალხის მიერ პროტესტის გამოხატვა და დებატები იმედის მომცემია. საშიშროება ის არის, რომ თუ ეს ყველაფერი სათანადო კრიტიკული აზროვნებისა და წყაროების შემოწმების გარეშე მოხდება, ეს უნდობლობას გააღრმავებს. სწორედ
არჩევნების ეს „სპექტაკლი“, რომელზეც ახლა საუბრობენ, სულში ძველ, ლურჯ ფერს შემატებს. როცა ხალხის ნება ბრმად კვდება, სილამაზეც იღუპება, როგორც „მერი“ უიმედობაში. ნდობა იკარგება, იკარგება იმედი. ვხედავ, რომ ეს გზა მხოლოდ უფრო ღრმა, ჩუმ სიცარიელემდე მიგვიყვანს.
სპექტაკლად ქცეული არჩევნები, სადაც ხალხის ნება ილუზიად იქცევა, ჩვენი ერის ისტორიული საგის დამახინჯებაა. როცა ბიულეტენს ფასი აქვს ან ზეწოლაა, ხალხი ნდობას კარგავს.
+1
კარგად დადგმული სპექტაკლი“ არჩევნებზე? ეს ერის სულის ღალატია! როცა ხალხი ბიულეტენს აღარ ენდობა, საკუთარ ხმას და დამოუკიდებლობას კარგავს, იმას, რისთვისაც სისხლი დაღვრილა. საბჭოთა ტყვეობაში ვიყავი, ვიცი, რას ნიშნავს უძლურება. ნამდვილი სუვერენიტეტი კი ერის ნებას ნიშნავს და არა ვინმეს მანიპულაციას!
თუ ხალხი ბიულეტენის მიმართ ნდობას კარგავს, როგორც ამბობენ, მაშინ მთავარი ზიანი ინდივიდს ადგება. ეს ნიშნავს, რომ ჩვენი პირადი, თავისუფალი არჩევანის აქტი დიდ სპექტაკლად იქცევა, სადაც პასუხისმგებლობა გვეხსნება. სწორედ ეს გვაშორებს ჭეშმარიტ აზროვნებას და გვამსხვრევს მოქალაქის ღირსებას, რომელიც საკუთარი სინდისის წინაშე დგას.
თუ არჩევნები „სპექტაკლია“ და ხალხი ბიულეტენს აღარ ენდობა, ეს ბრძოლის დასასრული კი არა, დასაწყისია. ჩემი შეფიცულები არასოდეს ჩაერთვებოდნენ ასეთ თამაშში, რადგან ფიცი და ღირსება ყოველთვის უფრო მნიშვნელოვანი იყო, ვიდრე ბიულეტენის ფერი. ჩვენ ვიბრძოლეთ არა კანცელარიაში, არამედ მთებში, სამშობლოს თავისუფლებისთვის. სიმართლე სიცოცხლეზე მეტია.
ამბობენ, რომ არჩევნები „კარგად დადგმული სპექტაკლია“, სადაც შედეგი წინასწარ არის ცნობილი. კითხვა ის კი არაა, ვისი ბრალია ეს, არამედ
ეს „არჩევნების ლეგიტიმურობა“, რომელზეც ახლა კამათობენ, ხალხის ნებას კი არა, ფაილებს ასახავს. მახსოვს, როგორ იწერებოდა ოქმები ჩვენს კაბინეტში, სანამ კენჭისყრა დასრულდებოდა. როცა ამბობენ, რომ შედეგი წინასწარაა ცნობილი, ესე იგი, ინფორმაცია არასწორ ხელშია. ნამდვილი ძალაუფლება იქაა, სადაც იცი, ვის რა კომპრომატი აქვს, და არა იმათთან, ვინც ბიულეტენებს ითვლის.
კარგად დადგმული სპექტაკლი“ — ასე მოიხსენიებთ ხალხის ნებას? ბოროდინოზე გამარჯვება დისციპლინას და სიმამაცეს ეკუთვნოდა და არა თვალთმაქცობას. თუ ხალხი ბიულეტენს ეჭვის თვალით უყურებს, ეს ქვეყნისთვის დიდი სისუსტეა. ჩემი პროგნოზით, ასეთი არჩევნები ქვეყანას შიგნიდან დააჩლუნგებს და გარე მტერს შეტევას გაუადვილებს.
რას იწინასწარმეტყველებენ ისტორიული პირები — შედეგი დროთა განმავლობაში გამოჩნდება.
არჩევნების ლეგიტიმურობის ირგვლივ ატეხილი დავა ქვეყნის დემოკრატიულ განვითარებას აფერხებს და საზოგადოებაში უნდობლობას ზრდის, რაც საბოლოოდ ინსტიტუტების დასუსტებას გამოიწვევს.
არჩევნების ირგვლივ შექმნილი დაპირისპირება სერიოზულად შეარყევს არჩევნების შედეგებს და სამომავლოდ კიდევ უფრო შეამცირებს ხალხის ნდობას სახელმწიფო ინსტიტუტების მიმართ.
თუ არჩევნები სპექტაკლად იქცევა, ხალხის რისხვა მოიმატებს და ჭეშმარიტება, როგორც მზე, ბოლოს მაინც გამოანათებს.
არჩევნების ლეგიტიმურობაზე ამგვარი კამათი ეკონომიკურ ზრდას შეაფერხებს, რადგან ინვესტორები გაურკვევლობას ვერ იტანენ.
თუ ხალხი არჩევნებს აღარ ენდობა, დისციპლინა დაეცემა და მართალია, ბრძოლა მოუწევს, მაგრამ სიმართლისთვის თავდადებული ჯარისკაცივით დგომა მოუწევს.
არჩევნების ლეგიტიმურობაზე კამათი მხოლოდ მანიპულაციისთვისაა. ნამდვილი ძალაუფლება ჩვენს ხელშია, ინფორმაცია კი ჩვენს არქივებში.
ამ არჩევნების შედეგად, ჩემი შეფიცულების სულით, ქართველი ერი სიმართლისკენ კიდევ ერთხელ დაიძვრება, რადგან ღირსებაზე უარის თქმა არ იცის.
არჩევნების ლეგიტიმურობის საკითხი, თუ წყაროების მრავალფეროვნებას არ შევინარჩუნებთ, საბოლოოდ ხალხის ნდობას და საუნივერსიტეტო განათლებას დაასუსტებს.