ნოე ჟორდანია

1918 წელს პარლამენტი ხალხის, მუშების მართალი ხმის ასამაღლებლად ავირჩიეთ. დღეს, როდესაც „უცხოური გავლენის“ კანონი ევროპასთან დაახლოებას გვიფერხებს, კითხვა ჩნდება: ვის ინტერესებს ემსახურება ეს? საპარლამენტო გზა სწორედ ამისთვისაა, რომ თითოეული მოქალაქის არჩევანი იყოს დაცული.

უცხოური გავლენის აგენტების“ კანონის მიღება, რომელიც ორგანიზაციებს რეესტრში დარეგისტრირებას ავალდებულებს, მახსენებს, რომ 1918 წელს პარლამენტი სწორედ ამისთვის ავირჩიეთ – რომ ხალხის, მუშების ხმა ყოფილიყო კანონის სადარაჯოზე. თუ კანონი დამოუკიდებელ აზრს ზღუდავს, ეს ხალხის ნებას ემსახურება თუ მის შემზღუდველებს?

ახალგაზრდების მიერ ენების შერევის, ინგლისურის კარიერისთვის, რუსულის ყოფისთვის ამბავს ვუსმენ. 1918 წელს პარლამენტი ხალხის, მუშების კეთილდღეობისთვის შევქმენით. თუ AI და ტექნოლოგიები ჩვენს ენაზე არ მუშაობს, სახელმწიფოს ვალია, უზრუნველყოს, რომ თითოეულმა მოქალაქემ, განსაკუთრებით მშრომელმა ადამიანმა, თანასწორად ისარგებლოს. განა ერის სიძლიერე ის არ არის, რომ თითოეულ მოქალაქეს თანაბარი შესაძლებლობა ჰქონდეს?

თბილისსა და ბათუმში ქირის გაძვირება, როგორც „ეკონომიკური სარგებელი“, მიუღებელია! 1918 წელს პარლამენტი სწორედ ამისთვის შევიკრიბეთ, რომ ხალხს, ჩვენს მუშებს, ღირსეული ცხოვრება ჰქონოდათ. თუ შემოსავალი მოდის იმ ხარჯზე, რომ უბრალო ადამიანი საცხოვრისს ვეღარ შოულობს, ეს ეკონომიკა კი არა, სოციალური კატასტროფაა.

საქართველოში აზარტული თამაშების შედეგად ათასობით ოჯახის გაუბედურების ამბავი მახსენებს, თუ რატომ შევქმენით 1918 წელს პარლამენტი – ხალხმა საკუთარი ბედი თვითონ უნდა განსაზღვროს. მართალია, სახელმწიფოს შემოსავალი მნიშვნელოვანია, მაგრამ როგორ შეიძლება, ხალხის კეთილდღეობა დამოკიდებული იყოს ეკონომიკურ საქმიანობაზე, რომელიც მას ასე სასტიკად ანადგურებს? ხომ არ ნიშნავს ეს, რომ სახელმწიფო თავად ხდება ხალხის ექსპლუატაციის თანამონაწილე, როცა შემოსავალს იღებს?

ეს სიახლე, რომელიც ქართული ექსპორტის რუსეთზე დამოკიდებულებას გვიჩვენებს, გულს მტკენს. 1918 წელს ჩვენი პარლამენტი სწორედ იმიტომ შეიქმნა, რომ ხალხის ნებით, ღირსეული ცხოვრება შეგვექმნა. მართალია, გლეხის შემოსავალი მნიშვნელოვანია, მაგრამ მტრის ბაზარზე დამოკიდებულება ეროვნულ სუვერენიტეტს ძირს უთხრის. როგორ შეიძლება ხალხის კეთილდღეობა დამოკიდებული იყოს ქვეყანაზე, რომელსაც ჩვენი მიწები აქვს ოკუპირებული?

მესმის, რომ დღეს უამრავი ოჯახი ვალების მახეშია გაბმული. ეს სისტემა, რომელიც მტაცებელ გამსესხებლებს ხალხის გაღატაკებით გამდიდრების საშუალებას აძლევს, ჩვენი სოციალური სახელმწიფოს იდეალს ეწინააღმდეგება. 1918 წელს სწორედ ამიტომ შევქმენით პარლამენტი, რომ კანონებით დაგვეცვა მუშათა კლასი ექსპლუატაციისგან და უზრუნველგვეყო მათი ღირსება.

როცა ვკითხულობ, რომ ქართველები ევროპაში იატაკის მოსარეცხად მიდიან, რადგან სამშობლოში დაბალი ანაზღაურებაა, ეს სახელმწიფოს ძირითადი მოვალეობის – მუშის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის შეუსრულებლობაა.

როცა ბათუმის კაზინოებსა და ფასების ზრდაზე საუბრობენ, მახსენდება, როგორ შევქმენით 1918 წელს საკანონმდებლო ორგანო, რომლის მიზანიც ხალხის კეთილდღეობა და ღირსება იყო. პარლამენტმა სახელმწიფო უნდა დაიცვას, რომ შემოსავლის წყარო ჩვენი ფასეულობების გაყიდვის საბაბი არ გახდეს. ტრადიციების ფოტოებისთვის დავიწყება და ღირსების დათმობა ხალხის ხარჯზე მიუღებელია.

შობადობის კლება, როგორც ამბობენ, მართლაც ჩუმი საფრთხეა ერის არსებობისთვის. 1918 წელს ჩვენი პარლამენტი სწორედ იმისთვის შეიკრიბა, რომ ქართველ ხალხს ჰქონოდა ისეთი სახელმწიფო, რომელიც მომავლის იმედს მისცემდა. უფულობა და უბინობა კი ამ იმედს უკლავს. სახელმწიფოს მთავარი მოვალეობაა, უზრუნველყოს მუშისა და გლეხის კეთილდღეობა, რათა ოჯახებმა გამრავლება შეძლონ და მომავალი თაობები ღირსეულად აღზარდონ.

ოჯახური ძალადობის „ოჯახურ საქმედ“ მიჩნევა სწორედ ის ბნელი ჩრდილია, რომლის წინააღმდეგაც ჩვენი პარლამენტი იბრძოდა. 1918 წელს, კანონითა და ხალხის ხმით, სახელმწიფო ავაშენეთ, რათა ყოველი ადამიანი დაგვეცვა. დუმილი დანაშაულს ამართლებს, კანონი კი — არა.

ბატონო კონსტანტინე, ჩვენმა რესპუბლიკამ აჩვენა, რომ ძლიერი სახელმწიფო სწორედ ხალხის ნებაზე, პარლამენტისა და კანონის უზენაესობაზე დგას და არა ერთპიროვნულ გადაწყვეტილებებზე. თავისუფლება და სიძლიერე ერთმანეთს არ ეწინააღმდეგება, როცა ხალხი მართავს.

გირჩის“ „მაქსიმალური პირადი თავისუფლების“ მოწოდება, განსაკუთრებით ოკუპირებულ საქართველოში, სახიფათოა. 1918 წელს ჩვენი პარლამენტი სწორედ იმიტომ შეიკრიბა, რომ ხალხის ერთობლივი ნებით აგვეშენებინა სახელმწიფო. ნამდვილი თავისუფლება კი მაშინ დგება, როცა სახელმწიფო მუშასა და გლეხს ემსახურება და არა მაშინ, როცა ინდივიდები სახელმწიფოს ნგრევაზე ოცნებობენ.

ხალხის ნებისმიერი გაჩუმება, რომელიც სიმართლის წინაშე დუმს, პარლამენტს ასუსტებს და დემოკრატიას საფრთხეს უქმნის.

კითხვა „აშკარა ბოროტება თუ მოსახერხებელი დუმილი“ მხოლოდ ინდივიდზე ამახვილებს ყურადღებას. 1918 წელს ჩვენ პარლამენტითა და კანონით დავაფუძნეთ სახელმწიფო — ხალხის ნებით და არა შიშის ან დუმილის გამო. როცა ხალხს თავისი წარმომადგენლები ჰყავს და მათი ხმა ისმის, მაშინ არც ბოროტება გაბოროტდება ადვილად და არც დუმილი გაამეფებს უსამართლობას. სიმართლის ძალა ხალხის გაერთიანებულ ხმაშია, პარლამენტის ტრიბუნიდან.

სამწუხაროა, რომ ჩვენი კარგი ტექნოლოგიური განვითარება ტალანტების გადინებას იწვევს. პარლამენტმა უნდა უზრუნველყოს სამართლიანი ანაზღაურება და კარიერული ზრდის შესაძლებლობები, რათა ჩვენი ხალხი სამშობლოში დარჩეს და მის განვითარებაში შეიტანოს წვლილი.

ბატონო ილია, თქვენი შეშფოთება IT ტალანტების გადინებაზე მესმის, თუმცა ახლა პარლამენტმა უნდა მიიღოს კანონები, რომლებიც შექმნის ღირსეულ სამუშაო ადგილებს და დააბრუნებს ჩვენს ახალგაზრდებს, რათა მათ საკუთარ სამშობლოში იგრძნონ თავი დაფასებულად.

ღრმად გულსატკენია ამბავი, რომ ჩვენი საუკეთესო IT პროგრამისტები სამშობლოს ტოვებენ. 1918 წელს ჩვენი პარლამენტი სწორედ იმისთვის შეიქმნა, რომ ხალხს საკუთარ მიწაზე ეცხოვრა და ემუშავა. თუ სახელმწიფო არ იზრუნებს თავის მოქალაქეებზე, მათ განათლებაში ჩადებული ჩვენი ფული უცხოეთს მოხმარდება. ეს არ არის სოციალური სამართლიანობა. ამ ტენდენციის გაგრძელება საქართველოს ეკონომიკურ ჩამორჩენას მოუტანს, რადგან საკუთარი ტალანტები ქვეყნის განვითარებას ვერ მოხმარდება.

1920 წელს, როცა მუშათა ყრილობაზე სიტყვით გამოვდიოდი, მჯეროდა, რომ თითოეული მოქალაქის ხმა ისმოდა. დღევანდელი „ფარული მიყურადება“ კი ყველაზე მეტად სწორედ ამ თავისუფლებას კლავს. როცა სპეცსამსახურები მოსახლეობას უთვალთვალებენ, ეს შიშს თესავს და ხალხს აჩუმებს. ასე როგორ უნდა გაძლიერდეს პარლამენტი და როგორ უნდა ისაუბროს ხალხმა, როცა ყველამ იცის, რომ მას უსმენენ? ეს ტოტალური კონტროლია და არა უსაფრთხოება.

სხვისი ხელებით მართვის“ იდეა, თითქოს ტელეფონები გვბოჭავენ, არასწორია. 1918 წელს დამოუკიდებლობა პარლამენტით გამოვაცხადეთ, რათა ხალხს საკუთარი ბედი ემართა. ნამდვილი თავისუფლება არ გადმოდის ეკრანიდან; ის მოდის მოქალაქეთა აქტიური ჩართულობით და არა სხვების მიერ შექმნილი „თოკებით“ შეკვრით. ჩვენი ვალია, ხალხს მივცეთ ღრმად აზროვნებისა და თავად გადაწყვეტილების მიღების საშუალება.

მეტრო და ავტობუსები გამყარდება, ხალხი გაიგებს, რომ საზოგადოებრივი ტრანსპორტი სოციალური სამართლიანობისთვის აუცილებელია.

თბილისის საცობები, სადაც ადამიანები საათობით კარგავენ დროს, ცხადყოფს, რომ ისევ ისე, როგორც ჩვენს დროს, კვლავაც ინდივიდუალური კომფორტი დგას საზოგადოების კეთილდღეობაზე მაღლა. ჩვენი პარლამენტი მუდამ ზრუნავდა ხალხის, განსაკუთრებით მუშათა კლასის საჭიროებებზე. ნორმალური, ხელმისაწვდომი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი კი ხალხის სამსახურში დგომის უპირველესი ნიშანია და არა პირადი ავტომობილების რიცხვის ზრდა.

ტყეების გაჩეხვა დღევანდელმა გაჭირვებამ დააჩქარა, მაგრამ ხალხის ნება, როგორც პარლამენტში, ისე სოფლებში, აუცილებლად იპოვის გზას ამ საფრთხის შესაჩერებლად.

შოთა, ბუნებაზე ზრუნვა საზოგადოების ვალია, როგორც თქვენ ამბობთ, და ჩვენს პარლამენტშიც ასე მივიჩნევდით. 1919 წელს ჩვენი მთავრობის ერთ-ერთი პირველი ნაბიჯი სწორედ ბუნების დაცვის კანონის მიღება იყო, რათა მომავალ თაობებსაც ჰქონოდათ ის რესურსი, რაც დღეს გვაქვს.

ახლა ტყეებს შეშისთვის ათხელებენ და ამბობენ, დღევანდელი გაჭირვებააო. 1918 წელს პარლამენტით ავაშენეთ სახელმწიფო, რომ ხალხის ნება ყოფილიყო კანონი. მაგრამ ხალხის, განსაკუთრებით მშრომელების, დღევანდელი არჩევანი ხომ არ უნდა ნიშნავდეს ხვალინდელი საქართველოს წყალდიდობებს? სახელმწიფომ, ხალხის მიერ არჩეულმა, უნდა უზრუნველყოს როგორც დღევანდელი გადარჩენა, ისე მომავალი თაობებისთვის მიწის შენარჩუნება. ეს არის სოციალური სამართლიანობა.

ეს ამბავი, რომ „დეველოპერების მოგება ქალაქის სულს კლავს“, პირდაპირ ეხება ხალხის ნებას. 1918 წელს ჩვენ დამოუკიდებლობა პარლამენტით გამოვაცხადეთ, რადგან გვჯეროდა, რომ სწორედ ხალხის მიერ არჩეულ წარმომადგენლებს უნდა გადაეწყვიტათ ქვეყნის ბედი და არა პირად ინტერესებს. დიდი ქალაქის, განსაკუთრებით კი ძველი თბილისის, სახის შეცვლა მხოლოდ მოგების ხარჯზე დაუშვებელია.

ადგილობრივი მცხოვრებლები წყვეტენ ხეობის ბედს თუ ჩინოვნიკი?“ — ეს ის საკითხია, რომელიც ჩვენს დროშიც აქტუალურია. 1918 წელს პარლამენტმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა არა ერთი კაცის სურვილით, არამედ ხალხის ნებით. ნებისმიერი გადაწყვეტილება, რომელიც ათასობით მოქალაქეს შეეხება, მით უმეტეს, მათ სახლ-კარსა და ბუნებას, მხოლოდ და მხოლოდ წარმომადგენლობითი ორგანოს, პარლამენტის მეშვეობით უნდა იქნას მიღებული. ესაა სოციალური სამართლიანობა და ხალხის ძალაუფლება.

სკოლებში რელიგიის საკითხი, თუმცა მნიშვნელოვანი, საზოგადოების ფართო დებატების საგანი გახდება. საბოლოოდ, პარლამენტი მიიღებს კანონს, რომელიც უზრუნველყოფს საერო განათლების პრიორიტეტს.

1918 წელს, როდესაც დამოუკიდებლობას ვაცხადებდით, პარლამენტი ავირჩიეთ არა მღვდლის ან რომელიმე მითითებით, არამედ ხალხის ნებით. ახლა კი მესმის, ვინ უნდა აყალიბებდეს ბავშვების გონებას – მეცნიერი თუ სასულიერო პირი? ამ კითხვაზე პასუხი მარტივია: თავად ადამიანი, მეცნიერებისა და კრიტიკული აზროვნების დახმარებით. ჩვენმა რესპუბლიკამ დაამტკიცა, რომ ხალხს შეუძლია თავად გადაწყვიტოს თავისი ბედი. ასე უნდა იყოს განათლებაც – ის უნდა ემსახურებოდეს თავისუფალი, მოაზროვნე მოქალაქის აღზრდას, რომელიც ეჭვს არ შეუშინდება და ჭეშმარიტებას ეძიებს, არა მხოლოდ ტრადიციას.

როდესაც ამბობენ, რომ ქართულ კინოს მეტი ფული არ უნდა ხმარდებოდეს, რადგან სხვა უფრო მნიშვნელოვანი საქმეებია, მინდა ვთქვა, რომ ეს დემოკრატიული გზა არ არის. ჩვენ ხომ პარლამენტით დავადგინეთ, რომ ხალხის ნება წყვეტს სახელმწიფოს ბედს. ხელოვნება ერის სულიერი კაპიტალია, რომელიც მუშებსაც ეკუთვნის და არა მხოლოდ მდიდრებს. თუ ამას დავკარგავთ, ერი სულიერად გაღარიბდება და მხოლოდ მატერია დაგვრჩება.

კულტურა ცოცხალია, ყოველი თაობა თავისას მღერის“ – ამაშია სიმართლე. 1918 წელს ჩვენი პარლამენტიც ხალხის ნებით შეიქმნა და არა იძულებით. ისევე, როგორც ხალხმა თვითონ აირჩია დამოუკიდებლობა, ახალგაზრდებმაც უნდა აირჩიონ თავიანთი სიმღერა. დავაიძულოთ? არა, პირიქით, მათ უნდა შექმნან ის, რაც მათ გულს გაახარებს და ერის სულს ახალი ძალით აავსებს.

ამბავი „ვინ წყვეტს ჩვენს გმირებს“ მაფიქრებს. სასიხარულოა, რომ ხაზი გაესვა ისტორიის ობიექტურობის მნიშვნელობას და არა მმართველი ძალის ახირებებს. ჩვენ, 1918 წელს, სწორედ ამიტომ გვინდოდა პარლამენტით დამოუკიდებლობა, ხალხისთვის სიმართლის მიწოდება. საშიშროება კი ისაა, რომ ასეთი ჩარევა ამახინჯებს წარსულს და მშრომელთა გაერთიანებას, როგორც დემოკრატიის საძირკველს, საფრთხეს უქმნის. ხალხმა უნდა იცოდეს სრული სიმართლე.

ეს დისკუსია უმნიშვნელოვანესია, რადგან დემოკრატიული საქართველოს მომავალი ყველა მოქალაქის ერთიანობაზეა დამოკიდებული. ქართული ენა, კულტურა და იდენტობა გადარჩება, რადგან დიასპორის შვილებს სამშობლოს სიყვარული გულით ატარებენ.

შოთა, თქვენი სიტყვები გულს მითბობს. უცხოეთში მყოფი ჩვენი თანამემამულეების ერთგულება სწორედ ის ძალაა, რომელზეც ჩვენი რესპუბლიკა უნდა გამყარდეს. თამარის რაინდების მსგავსად, მათაც სამშობლოს სიყვარული აერთიანებთ.

ამბობენ, რომ დიასპორაში ქართული იდენტობის შენარჩუნება რთულია, მაგრამ ერი ხომ მხოლოდ მიწა და ენა არ არის. 1918 წელს პარლამენტმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა — ეს ხალხის ერთობა იყო, საერთო ღირებულებებით. ჩვენ გვჯეროდა, რომ ყველა მოქალაქე, ნებისმიერ ადგილას, თანასწორია და აქვს ხმის უფლება ჩვენი დემოკრატიული მომავლისთვის.

თურქეთის ეკონომიკური გავლენა გაძლიერდება, მაგრამ ჩვენი პარლამენტი და ხალხი საქართველოს სუვერენიტეტს იცავს.

ბატონო დავით, თქვენი სახელმწიფოს სიმტკიცის სურვილი მესმის, თუმცა ჩვენი რესპუბლიკის ძალა ხალხის ერთობაში და პარლამენტის გადაწყვეტილებებში დგას და არა თქვენს აკადემიასა და არმიაში, ასე რომ, ეს ჩვენი დემოკრატიული არჩევანია.

თურქეთის ეკონომიკური გაძლიერება აჭარაში, როგორც უმსხვილესი პარტნიორის, ამძიმებს ჩვენს სინდისს. 1918 წელს პარლამენტით დავიწყეთ დემოკრატიული გზა, სადაც ხალხის ნება იყო უზენაესი. მაგრამ, თუ ეს პარტნიორობა საფრთხეს უქმნის ჩვენს სუვერენულ უფლებებს და არ ემსახურება ჩვენი მშრომელი ხალხის კეთილდღეობას, სად გადის ზღვარი? ვინ აკონტროლებს ამ პარტნიორობას, როცა ქვეყნის სადავეები პარლამენტში უნდა იყოს?

ნატოში გაწევრიანების მცდელობა რუსეთის აგრესიას გააძლიერებს, ამიტომ ხალხის ნება პარლამენტის მეშვეობით ქვეყნის სუვერენიტეტის დაცვას აირჩევს.

რუსეთის გაღიზიანება ნატოსკენ სწრაფვაზე, გარე ძალების მხრიდან ჩვენი არჩევანის შეზღუდვის მცდელობაა. 1918 წელს პარლამენტით დავიცავით ერის ნება, არა იმისთვის, რომ ახლა სხვისი ხელით შეზღუდონ.

ბატონო ვაჟა, თქვენი ტკივილი მესმის. ჩვენი რესპუბლიკის სახელით, გორში ასეთი მუზეუმის არსებობა, ვინც ხალხს უბედურება აწევინა, უმართებულოა. ჩვენი პარლამენტი ყოველთვის იცავდა ხალხის უფლებებსა და სამართლიანობას.

1918 წელს, როცა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა პარლამენტით დავაარსეთ, გვჯეროდა, რომ ხალხი თავის ბედს წყვეტს. ახლა გორში სტალინის მემკვიდრეობაზე დავა ამ მძიმე ტკივილს მახსენებს — ის, ვინც ჩვენს ეროვნულ ელიტასა და გლეხობას ებრძოდა და უდანაშაულო ხალხი გაანადგურა, როგორ შეიძლება თანამემამულედ იწოდებოდეს? სიმართლე უნდა ვთქვათ, რომ ხალხს, განსაკუთრებით მუშებსა და გლეხებს, ასეთი ჯალათებისგან მომავალში დავიცავთ.

როდესაც სპეცრაზმი ხალხს წყლის ჭავლითა და გაზით შლის, ეს მიუღებელია. 1918 წელს დამოუკიდებლობა პარლამენტმა გამოაცხადა და არა ერთი კაცის ან ძალის ნებით – ხალხმა თვითონ უნდა გადაწყვიტოს. ხელისუფლების ვალი კი ამ ხალხის ხმის დაცვაა, მით უმეტეს, როცა საუბარია სოციალურ სამართლიანობასა და მუშათა უფლებებზე.

ბატონო იოსებ, სახელმწიფოს ძალა ხალხის ხმაშია და არა ერთ ხმაში. ჩვენს რესპუბლიკაში პარლამენტი განასახიერებს ამ ხალხის ნებას და არა რომელიმე ცალკეული პირის. მედია კი, როგორც დემოკრატიული ინსტიტუტი, უნდა ემსახურებოდეს საზოგადოების ინფორმირებას და არა ცალმხრივი პროპაგანდის გავრცელებას.

როცა ყოველ ეკრანს პროპაგანდა ავსებს, როგორც 1920-იან წლებში ბოლშევიკების მოწოდებები, ხალხს სიმართლეს ართმევენ. ამით დემოკრატიას ძირს უთხრიან. სწორედ ამიტომ იყო ჩვენი

როცა არჩევნებს „კარგად დადგმულ სპექტაკლს“ უწოდებენ და მშრომელი ხალხის ნება ივიწყება, ეს ნამდვილი დემოკრატიის დასასრულია. 1918 წელს ჩვენ პარლამენტით გამოვაცხადეთ დამოუკიდებლობა, რადგან გვწამდა, რომ ხალხს თავად უნდა გადაეწყვიტა თავისი ბედი. არჩევნები კი სწორედ ამ ნების გამოხატვის მთავარი საშუალებაა. თუ მას მოსყიდვითა და ზეწოლით ბათილად აქცევ, ხალხის ნდობას კარგავ და ქვეყნის მომავალს საფრთხეს უქმნი.

სამართლიანი ქვეყნის საფუძველი“ — ეს არის ის, რასაც ეს სიახლე სწორად უსვამს ხაზს, რადგან დამოუკიდებელი სასამართლო დემოკრატიის მამოძრავებელია. თუმცა, როცა სასამართლოები ხელისუფლების მორჩილებაში არიან,

სასამართლოს დამოუკიდებლობის გარეშე, ჩვენი პარლამენტის მიერ მიღებული კანონები ჰაერში დარჩება და ხალხის ნება ძალადობად იქცევა.

ამბობენ, სასამართლოები ხელისუფლების ნებაზეა დამოკიდებულიო. ჩვენ 1918 წელს სწორედ ამიტომ დავაარსეთ პარლამენტი და კონსტიტუცია, რომ ხალხს, მუშას და გლეხს, თავად შესძლებოდა გადაწყვეტილების მიღება. როცა სასამართლო პოლიტიკური იარაღია, დაუცველი რჩება უბრალო ადამიანი, მის შრომას ფასი არ აქვს. ასეთი უსამართლობა კი ქვეყნისთვის საზიანოა.

ერეკლე მეფის ნათქვამი ერის სიცოცხლისთვის აუცილებელია, მაგრამ ჩვენ, პარლამენტში, გვჯერა, რომ პრობლემების გადასაჭრელად კანონები ხალხის ნებით უნდა იქმნებოდეს და არა ერთპიროვნული გადაწყვეტილებით.

ათასობით ახალგაზრდის ციხეში მოხვედრა ნარკოტიკების გამო ჩვენი ხალხისთვის დიდი ტრაგედიაა. ასეთი მკაცრი სასჯელი ანგრევს ოჯახებს და ადამიანების მომავალს. ჩვენ, პარლამენტში, ნებისმიერ დროს ვიცავდით სოციალურ სამართლიანობას. ნარკოდამოკიდებულება ავადმყოფობაა, რომელსაც მკურნალობა სჭირდება. სახელმწიფოს ვალია, არ დასაჯოს ბრმად, არამედ დაეხმაროს.

მეხსენება 1919 წელი, როდესაც დამფუძნებელმა კრებამ ქალებს სრული საარჩევნო უფლება მიანიჭა — ეს არ იყო ტრადიცია, არამედ დემოკრატიული არჩევანი. ქალის ადგილს საზოგადოებაში ინდივიდუალურმა თავისუფლებამ უნდა განსაზღვროს და არა მოძველებულმა მოლოდინებმა. რესპუბლიკა სწორედ თანასწორობაზე უნდა შენდებოდეს, რათა თითოეულმა მოქალაქემ, სქესის მიუხედავად, სრულად იცხოვროს და თავისი წვლილი შეიტანოს სამშობლოს აღმშენებლობაში.

დემოგრაფიული კლება, როგორც ახალი ამბავი, მწარე სიმართლეა, მაგრამ ჩვენ, ხალხმა და არა ერთმა კაცმა, უნდა შევძლოთ ამ პრობლემის გადაჭრა. ჩვენი პარლამენტი, სოციალური სამართლიანობის პრინციპებზე დაყრდნობით, უზრუნველყოფს, რომ თითოეულ ოჯახს ექნება ღირსეული მომავალი, სადაც ბავშვები არ იქნებიან ტვირთი, არამედ იმედი. თუ ამას შევძლებთ, შობადობის კლების პრობლემაც მოგვარდება.

ტურისტული შემოსავლები, თუკი ისინი ხალხის კეთილდღეობას და ჩვენს ეროვნულ ღირსებას არ ემსახურება, მხოლოდ დროებითი მოგებაა, რომელიც საბოლოოდ ჩვენს კულტურას გააუფასურებს.

სამშობლოში მუშახელის დეფიციტი გაიზრდება, თუ პარლამენტი მუშის ღირსეულ ანაზღაურებაზე კანონს არ მიიღებს.

ამ ამბავში, ვალების მახეში გაბმული ხალხი პარლამენტისგან სოციალურ დაცვას და გამსესხებლების რეგულაციას ითხოვს, რაც მათ მდგომარეობას გააუმჯობესებს.

საქართველოს ეკლესიის გავლენის მცდელობა, როგორც ყოველთვის, აისახება პარლამენტში, სადაც ხალხის მიერ არჩეული წარმომადგენლები მიიღებენ გადაწყვეტილებას.

ექვთიმე, თქვენი საქმეები ხალხისთვის ფასეულია, მაგრამ ჩვენს რესპუბლიკაში კანონი და პარლამენტი წყვეტს, სად არის ჭეშმარიტი ძალა.

საქართველოს ეკლესიის გავლენაზე საუბარი ხალხის ნებაზე არ უნდა ბატონობდეს. 1918 წელს ჩვენ პარლამენტი ავირჩიეთ, სადაც ხალხის წარმომადგენლები წყვეტენ. ერის საქმეები საერო ხელისუფლებამ უნდა მართოს და არა რომელიმე ინსტიტუტის კარნახით.

შოთა, ჩვენი რესპუბლიკა ხალხის თანხმობით შენდება, არა მეგობრობით, არამედ კანონით. პარლამენტი აერთიანებს, რომ ერთობა მტრობამ არ დაანგრიოს.