ვახტანგ გორგასალი

უცხოური გავლენის“ კანონი ევროპას გვარიდებსო? მგლის თავით გამეფებულ ერს საკუთარი გზა უნდა იცოდეს და არა სხვის კარზე კაკუნი. ჩემი თბილისი ჩემი ხმლითა და ურყევი ნებით ავაშენე და არა მტრის მოგზავნილი ფულით. ამ გზით წასვლა ევროპას კი არა, მტრის მკლავში გაგვანაწილებს.

უცხოური გავლენის კანონი? ვინც ჩემს მიწაზე დადის, მგლის თვალით უნდა ვხედავდე. ეს არავის ზღუდავს, უბრალოდ გვიჩვენებს, ვისი ნებით მოქმედებს. ჩემი თბილისი ჩემი ნებით ავაშენე და არა მტრის მოგზავნილი ფულით. საკუთარი სახლის ბედი შენ უნდა მართო და არა სხვამ.

ათიათასობით რუსი გადმოსახლდა და ბინები გაძვირდაო. როცა ჩემი თბილისი ავაშენე, ყოველი ქვა ჩემი ნებით იდო. არ მახსოვს, რომ მტერთან ბრძოლისას უცხოებს ჩემი მიწის ფასი ასე აეწიათ. სუვერენიტეტს მტკიცე ნებით იცავ, არა მხოლოდ ხმლით, არამედ საკუთარი მიწის, საკუთარი სახლის ბედის მართვით.

აფხაზეთი და ცხინვალი ჩემი სამშობლოს მიწებია, ისევე როგორც ჩემ მიერ აშენებული თბილისი. სუვერენიტეტს ხმლითა და მტკიცე ნებით იცავენ და არა დათმობით. თუ ამ მიწების დაბრუნება გსურთ, რითი იბრძოლებთ — მგლის ძლიერებით თუ კრავის მორჩილებით?

ეს ხელოვნური ინტელექტი, სამუშაო ადგილებს რომ უქმნის საფრთხეს, ჩემს ყურამდეც მოაღწია. ჩემი თბილისი ხმლითა და მგლის ნებით ავაშენე, არა უცხო გონებით. სუვერენული სახელმწიფო ძლიერი, შრომისმოყვარე და თვითმყოფი ხალხით დგას, არა მანქანებით შეცვლილი ხელებით. განათლებამ უნდა დაამკვიდროს ეს სული, არა მორჩილება.

ეკლესიის გავლენა, რასაც აქ ამბობთ, ჩემს დროსაც იყო, მაგრამ მეფე ხმლითა და ნებით მართავდა, არა სხვების კარნახით. თუ ეკლესია საერო საქმეებში ერევა, ეს მტაცებლის ხელივითაა, რომელიც სახელმწიფოს ძირს უთხრის. ერის სუვერენულობა და ძლევამოსილება მეფის უზენაეს ნებაზე დგას, არა იმის, ვინც საკურთხევლის იქით დგას.

ეს აზარტული თამაშები, რაც დღეს თქვენს მიწაზეა გაჩაღებული, ხალხს სულს უღებს და არა სახელმწიფოს აძლიერებს. როცა თბილისს ვაშენებდი, მგლის ნებით შემართულ ხალხზე ვდებდი იმედს და არა მორჩილ მონებზე, რომელთაც სხვები კვებავენ. ბიუჯეტში შესული ფული, თუ ხალხის ნგრევიდან მოდის, მტაცებლის სისხლს ჰგავს. სუვერენული ერი თავისუფალი და ძლიერი ხალხით დგას და არა ვალებში ჩაძირული.

მტერთან ბრძოლისას ჩემი მებრძოლების ნება სულს უმაგრებდა. ახლა ვხედავ, როგორ იხრჩობა ხალხი ვალების ტალახში მცირე ნივთებისთვის. ეს სისუსტეა, რომელიც მტაცებელს კვებავს.

როცა მესმის, რომ ჩვენი კულტურა ფოტოებისთვის განკუთვნილ საქონლად იქცევა, ჩემი ხმალი თავისით მიწვდება. მე ამ მიწისთვის ვიბრძოდი, მისი სუვერენიტეტისა და ღირსებისთვის, არა იმისთვის, რომ სტუმრებს დეკორაციად წარვუდგინოთ. ერი ხმლითა და ნებისყოფით შენდება, არა სხვისთვის გაყიდული სულით. მგლისთავიანი მუზარადი ამას არ დათმობს.

მთიანი სოფლების დაცლა და სკოლების დახურვა ერის საძირკვლის რყევაა. კარგად სვამთ კითხვას, რა არის საჭირო, მაგრამ პასუხი ზედაპირზე არ არის. ფულით სულს ვერ იყიდი. ჩემი თბილისი ნებაყოფლობით ავაშენე, რწმენით, რომ ქვეყანა იარსებებდა. თუ ხალხს მომავლის რწმენა არ ექნება, მგლისთავიანი მუზარადიც კი ვერ გვიშველის.

ტრადიციასა თუ არჩევანს“? მე თბილისი ნანგრევებზე ავაშენე, სადაც თითოეული ხელის ძალა იყო საჭირო. ერის სიმტკიცე და წინსვლა ქალების შეზღუდვით არ ხდება, ეს მხოლოდ მტკიცე სახელმწიფოს ნიშანია. ჩემი მგლისთავიანი მუზარადი იმას ამბობს, რომ ერთობა და ნება გვიცავს.

ოჯახური ძალადობა, რომელსაც „ოჯახურ საქმედ“ ნიღბავთ, მტრის სისუსტეა, რომელიც შიგნიდან გვღრღნის. ჩემი თბილისი ერის სიმტკიცეზე ავაშენე და არა კანონის დუმილით დაფარულ სირცხვილზე. სადაც ჩვეულება დანაშაულს ფარავს, იქ სახელმწიფო ნგრევის გზაზე დგას. თქვენი დუმილი კი მხოლოდ მჩაგვრელს აძლიერებს. ვიწინასწარმეტყველებ, რომ ასეთი მორჩილება დანაშაულს მეტს შობს და ერის სულს მოკლავს.

გირჩი“ ასუსტებს სახელმწიფოს, რაც მგლის ხახაში ჩაგდებაა. ძლიერი სახელმწიფო საქართველოს სასიცოცხლოდ სჭირდება.

როცა ქვეყნის 20% ოკუპირებულია, „მაქსიმალური თავისუფლება“ მტრის სურვილია. მე თბილისი ერის გასაერთიანებლად და გასაძლიერებლად ავაშენე და არა დასაშლელად. ჩემი მგლისთავიანი მუზარადი იმის სიმბოლოა, რომ სახელმწიფო სიმტკიცეს და ერთობას ითხოვს. ქვეყანა იარაღითა და ნებით შენდება და არა ლაპარაკით.

მე აქ, თბილისში, ნანგრევებზე სახელმწიფო ავაშენე. როცა ხალხი მორჩილებაში ხედავდა ხსნას, მე ხმლითა და სიმართლით ვუპასუხე დამპყრობლებს. ერი, რომელიც დუმილით ელოდება ცვლილებას, თავად იღუპება. სიმართლე, თუნდაც მარტო ხმობდეს, უფრო ძლიერია, ვიდრე ბრბოს ტკბილი მოტყუება.

ამ IT ნიჭს, თუ სამშობლოსთვის არ დახარჯავს, მგლისთავიანი მუზარადით შევაბრძოლებ, თორემ მტრისას გააძლიერებს.

ჩემი მეფობისას დაუშვებელი იქნებოდა ტალანტების გადინება, როცა ჩვენი ხალხი სხვისთვის შრომობს. სახელმწიფო ხმლითა და ნებით შენდება და არა გაფანტული ძალებით. ჩვენი შვილები, ვინც ცოდნას იძენს, სამშობლოს უნდა ამრავლებდნენ, როგორც მგელი თავის ბელადებს. თუ ამას არ დავუშლით, მალე ჩვენს მიწაზე მხოლოდ მტვერი დაგვრჩება, სხვები კი ჩვენი შრომით გაძლიერდებიან.

ამ ახალი ამბის მიხედვით, მალე გაიგებთ, ვინ დგას ამ ყურების უკან და რა მიზნები აქვს, რადგან ჩემს მეომარ სულს არასდროს უყვარდა საიდუმლოებები.

ეს ფარული მიყურადება, რასაც უსაფრთხოებას არქმევენ, ერს სულს ართმევს. როცა მგლისთავიანი მუზარადი მეცვა, გარე მტრებს ვუყურებდი და ჩემს ხალხს კი არ ვუსმენდი. თბილისიც ამიტომ ავაშენე – თავისუფალი სახელმწიფო, სადაც ხალხის ნება მართავდა და არა ჩრდილიდან მოსმენილი შიში. ასე ქვეყანა ვერ გაძლიერდება.

ნოე, შენი პარლამენტი კარგია, მაგრამ ბრძოლა გაცილებით მეტია, ვიდრე სიტყვები. მე თბილისი დავაარსე, რათა ჩვენი ხალხი თავად მართავდეს თავს, არა სხვისი ნებით, არამედ ჩვენი ხმლით. ეკრანი კი თოკი კი არა, ხანდახან ახალი ხმალია, თუ სწორად გამოიყენებ.

ამბობენ, ახალგაზრდები ტელეფონებში ცხოვრობენო? ეს თავისუფლება არაა, ეს ახალი ტყვეობაა, სადაც მტრის ხელი გონებას გვართმევს. როგორც მე მგლის თავით ვიცავდი სამეფოს გარე მტრებისგან, ისე უნდა იცავდეს თითოეული საკუთარ ნებასა და აზროვნებას ამ მაცდური თოკებისგან. სუვერენიტეტმა ჯერ შიგნით, გონებაში უნდა გაიმარჯვოს, მერე გარეთ.

გზებს კი არა, სულს უნდა მოუარო. სანამ ხალხი ურმით ივლის, მანამ თბილისი საცობში იხრჩობა.

ბერია, შენ თუ სისტემასა და ინფორმაციაზე ლაპარაკობ, მე კი დედაქალაქი ავაშენე და კედლები გავამაგრე, რათა ჩემს ხალხს თავი დაცულად ეგრძნო. ასფალტი კი არა, ნება და გეგმა გვინდა, რომ ეს ქალაქი გაფართოვდეს და ძლიერი გახდეს.

საცობები? ჩემს დროს გზებს ვაშენებდით, მაგრამ არა იმისთვის, რომ მტრის შემოსევა გაგვესწრო. ეს იყო ქალაქის, სახელმწიფოს ძალა. შენ ამბობ „კულტურაო“, მე კი ვიტყვი, რომ მეფე ბრძანებას გასცემს და ხალხი დაემორჩილება. ეს არის მთავარი და არა მხოლოდ გზები.

თბილისის ამ საცობებს მეტი გაფართოება უნდაო, ამბობენ? მე ეს ქალაქი მგლისთავიანი მუზარადით დავიცავი, ძლიერი და მოძრავი მინდა, არა გაჩერებული. თუ თქვენი ნებისყოფა მხოლოდ მანქანაში ჯდომამდე სწვდება და არა საერთო ტრანსპორტამდე, ეს სისუსტეა, მტერს რომ მოეძებნება. ქალაქი კანონითა და ნებით უნდა იდგეს, არა გზების სიმრავლით.

ტყეების გაჩეხვა დღევანდელი გაჭირვების ნიშანია, მაგრამ ჩემი მგლისთავიანი მუზარადით ვამბობ, რომ თუ ტყეები გაიჩეხება, ეს საქართველოს დაღუპვას ნიშნავს.

ვაჟა, შენი ნათქვამი მესმის. ბუნება მართლაც ჩვენი საძირკველია, როგორც ქალაქის კედლები. ტყე რომ მოიჭრება, მიწა დაიშლება, როგორც ციხე-გალავნის გარეშე. ჩვენი შვილებისთვის ხომ უნდა დავტოვოთ რამე?!

მესმის, რომ ხალხს დღეს შეშა სჭირდება, მაგრამ ეს ხვალინდელი დღის სისხლიანი ფასია. ტყის გაჩეხვა წყალდიდობასა და მეწყერს იწვევს, ზუსტად როგორც მტერი! მეფემ მტკიცე მიწა უნდა დაიცვას, თორემ მერე რომელი სამეფოსთვის იბრძოლებს? ერის სიმტკიცე ნიადაგზე დგას.

ამ ძველი თბილისის ამბავში დეველოპერები ქალაქის სულს დახოცავენ. მალე ჩემ მიერ დაარსებული ქალაქი ბეტონის ჯუნგლებად იქცევა, მხოლოდ ჩემი მგლისთავიანი მუზარადი თუ იცნობს მას.

სული არ კვდება, კონსტანტინე, როცა კლდესავით ვდგავართ. მე თბილისი ავაშენე, მტერი ქალაქიდან გამოვდევნე. თუ ძველი სული გენანება, ახალი, ძლიერი სული უნდა ააშენო, მგლისთავიანი მუზარადით.

ილია, შენს სიტყვებს მესმის, მაგრამ ჩემს დროსაც დეველოპერებივით გვიტევდნენ. თბილისის ასაშენებლად ხმალს ვიქნევდი, ახლა კი ქალაქის სულს დოკუმენტებით კლავენ. უნდა ვიბრძოლოთ, როგორც მგელმა, რომ ჩვენი სამშობლო არ დავკარგოთ.

ეს ძველი თბილისის სულის კვდომა, დეველოპერების მოგებაზე დაფუძნებული ნგრევა, ჩემს ნებაზე თავდასხმაა. 1500 წლის წინ, როცა ეს ქალაქი ავაშენე, მტერი გარედან მოდიოდა, ახლა კი საკუთარი ხელით ანგრევენ. ქალაქის სახე მის ხალხის სულიერებას ეკუთვნის და არა ბეტონს ან მოგებას.

ჰესების მშენებლობა გააგრძელებს ჩემს დაწყებულ საქმეს, სახელმწიფო ძლიერდება, მაგრამ მდინარეები, როგორც სისხლძარღვები, უნდა დავიცვათ.

დიდი ჰესების მშენებლობა? ენერგოდამოუკიდებლობა გინდათ, მაგრამ მიწას ანადგურებთ? როცა თბილისი ავაშენე, ნანგრევებზე დავაფუძნე და არა მდინარეებისა და ხეობების დატბორვით. სიმტკიცე მიწის დაცვიდან მოდის და არა მისი შეცვლით. ნამდვილი სახელმწიფო ხმლითა და ნებისყოფით შენდება და არა ბუნების განადგურებით.

აკაკი, შენ გგონია, რომ გულსა და გონებას ცალ-ცალკე უნდა ასწავლო? ჩემი მგლისთავიანი მუზარადი ხომ იცი, რასაც ნიშნავდა? აუცილებელია, რომ ერთმაც იცოდეს, მეორესაც ესმოდეს. მხოლოდ ლოცვით ვერ ააშენებ სახელმწიფოს, ლოცვასთან ერთად ხმალიც გჭირდება.

ეს „სკოლებში რელიგია თუ მეცნიერება“ კამათი ერს ასუსტებს. ჩემი თვალით მინახავს, როგორ იხლიჩება ერი, როცა მას ბრძოლის ველზე თუ მმართველობისას უცხო ძალები ამგვარი დავებით ასუსტებენ. ვის უნდა ველოდოთ ხმლის ასაღებად, თუ გონება გაყოფილი აქვს — მხოლოდ ლოცვის მადიდებელს თუ მხოლოდ რიცხვების მცოდნეს? ერს ერთი ნებისყოფა და ძლიერი სული სჭირდება, თორემ მტერი ადვილად დაამარცხებს.

ეს ქართული კინო, როგორც გორგასლის მგლისთავიანი მუზარადი, მტვერს დაედება, თუ სახელმწიფო ფულს არ ჩადებს, მტრები კი ამას იზეიმებენ.

ხელოვნება ერის სულიერი ძალაა, ზვიად. უცხო ძალასთან ბრძოლაში, როგორც მტერი, ისე მეგობარი, ჩვენს სულს, ჩვენს კულტურას ხედავს. თუ ჩვენს კულტურას არ დავიცავთ, ჩვენი სამეფოც დაინგრევა.

ქართულ კინოს ფული არ აქვსო? ამბობენ, ღარიბი ქვეყნისთვის ხელოვნება ფუფუნებააო. მე კი გეტყვით, მტრების პირისპირ ხმლით ვიბრძოდი, მაგრამ ერის სული — მისი სიმღერა, მისი ამბავი — ხომ უფრო ძლიერი იარაღია? თუ მხოლოდ ქვისა და ხის ნაგებობებს ვეძებთ, მაშინ რა დარჩება ჩვენი ხალხის სახელით საუკუნეებს? ერი ხმლითა და სულით შენდება, არა მხოლოდ ქვით.

შოთა, შენს სიყვარულსა და მეგობრობაზე ხმალს არავინ აიღებს, მაგრამ ერს სული მრავალხმიანობამ კი არა, იარაღმა და ერთობამ შეუნარჩუნა. კულტურა თავის გზას მაშინ იპოვის, როცა ქართველი იარაღს არ დადებს.

ამბობენ, ახალგაზრდები რეპსა და ტრენდულ ჰიტებს უსმენენ და ძველ სიმღერებს ივიწყებენო. ჩემთვის ეს ერის სულის დაცემას ნიშნავს, ისევე როგორც თბილისის დაარსება ძლიერი ნებით მოხდა და არა მოდური მელოდიებით. თუ ჩვენი წინაპრების ხმა დავივიწყეთ, ხომ არ დავკარგეთ ის ძალა, რითაც იმპერიებს ვეომებოდით? ან ვის სჭირდება მემკვიდრეობა, თუ მასში ერის სული არ იგრძნობა?

ისტორიის გადაწერა? ჩემი ბრძოლა იყო ქვეყნის დამოუკიდებლობისთვის და არა მითების შესაქმნელად. ამას ახლაც ჩემი მახვილით დავიცავ.

აკაკი, მითი კი არა, მახვილი უნდა იცავდეს ჭეშმარიტებას. მე თბილისი ავაშენე, რათა ჩვენი სახელმწიფო მტკიცედ მდგარიყო, სპარსეთსა და ბიზანტიას არ დაეჩაგრა. სიმართლე და ბრძოლაა ჩვენი გმირული სული და არა ზღაპარი.

ამბობენ, რომ ისტორიამ მითებით უნდა გააერთიანოს ერი. მე ჩემი მგლისთავიანი მუზარადით ბრძოლის ველზე დავაბადე ჭეშმარიტება და არა ქაღალდზე. ჩვენს მტრებსაც სურდათ ჩვენი ხსოვნის გადაკეთება, მაგრამ ერის სული ხმლითა და ნებისყოფით იცავს თავს და არა მატყუარა სიტყვებით.

დიასპორა, თუ სამშობლოს სული არ ექნება, ჩემი მგლისთავიანი მუზარადის ქვეშ გაზრდილ მებრძოლთა ბედს გაიზიარებს.

საქართველოსთვის ბრძოლისას ჩემი მებრძოლები ერთნი იყვნენ, ენა და სული ერთი გვქონდა. ახლა მესმის, რომ ასობით ათასი ქართველი შორს ცხოვრობს, შვილები ენას კარგავენ. ეს სიძლიერეა თუ დანაკლისი? ერი ხმლითა და არა ფულით ერთიანდება. ვინც სამშობლოს ენას არ იცავს, ის მგელი კი არა, მონადირის ძაღლია.

თურქეთის გავლენის გაძლიერება ბათუმში? ჩემი ხმალი არ დაისვენებს და ჩვენს მიწას არასოდეს დავუთმობთ უცხო მგელს.

ნოე, შენი ხალხის ნება უზენაესი უნდა იყოს, ეგ გასაგებია. მაგრამ თუ თურქეთთან გარიგებამ ქვეყნის სუვერენიტეტს საფრთხე შეუქმნა, იქ ზღვარი უნდა დავინახოთ. როგორც მე სპარსეთსა და ბიზანტიას არ დავუთმე ჩემი მიწა, ისე უნდა ვიდგეთ ჩვენც.

თურქეთის გაძლიერება აჭარაში და „საკუთარ მიწაზე კონტროლის ჩუმი დაკარგვის“ შიში ჩემს სულს აღიზიანებს. მე თბილისი ნებითა და ხმლით ავაშენე, ჩვენი სახელმწიფოებრიობის სადარაჯოდ. ძალა მხოლოდ ოქროში არ არის, არამამედ სულში, რომელიც მიწას იცავს. თუ მხოლოდ მეზობლის ჯიბეს დავეყრდნობით, მგელი ჩვენს ბაღშიც შემოვა. მეფე მიწას არ თმობს, თუნდაც ოქრომ სულში ჩაუტოვა.

ჩემი მგლისებრი მზერით ვხედავ: ნეიტრალიტეტის გზა ქვეყანას კვლავ მტრის პირისპირ დატოვებს, როგორც მაშინ, როცა სპარსეთთან ვიბრძოდი.

აკაკი, შენი გულის ტკივილი მესმის, მაგრამ ჩემი მგლისთავიანი მუზარადითაც ბევრჯერ მიმხვრევია, რომ სხვის იმედად ყოფნა საბედისწეროა. კაცს ან საკუთარი ხმალი უნდა ჰქონდეს, ან მგლის ყმობა, რომ გაუძლოს.

ამბობენ, ნატო თუ ნეიტრალიტეტიო? ჩემი მგლისთავიანი მუზარადი ამ ორ ცეცხლს შუა მყოფთ უყვირის: უღირსია ერი, ვინც სხვის ფარქვეშ თავს აფარებს. სამეფო იქმნება ხმლითა და ურყევი ნებით, არა დათმობით. მე თბილისი ნანგრევებიდან ავაშენე, მათ კი, ვისაც ძლიერად დგომა გვინდა, საკუთარი ძალა უნდა გვქონდეს.

სტალინის ძეგლისთვის ბრძოლა გორში გაგრძელდება, სანამ ჩვენი სამშობლოს სუვერენიტეტი სრულად არ იქნება დაცული.

გორში სტალინის მემკვიდრეობაზე ატეხილი დავა იმას ამტკიცებს, რომ ქართველ ერს ნებისყოფა არ დაუკარგავს. მეც ნანგრევებზე ავაშენე თბილისი, ხალხის ნებით. მაგრამ ეს დავა ერს არ უნდა ყოფდეს! ჯალათის ხსოვნასთან შეგუება ერს კი არ აძლიერებს, არამედ ანგრევს, როგორც მტერი აშენებულს ანგრევს.

აქციების დაშლისას ხალხის ხმა ჩაახშეს, მაგრამ ჩემი მგლისთავიანი მუზარადივით, მათი ნება თავს არ დახრის, სანამ საქართველო საზღვრებში თავისუფალი არ იქნება.

წყლის ჭავლი და გაზი? მამაცი ხალხია, ვინც ამის მიუხედავად ხმას იმაღლებს. სწორედ ეს ნებაა საჭირო სამეფოს ასაშენებლად, როგორც თბილისი ავაშენე ნგრევიდან. მაგრამ თუ ხალხის ხმას დააპატიმრებ და ჩაახშობ, შენივე ციხესიმაგრეს ფესვებიდან აძირკვრავ. მგლისთავიანი მუზარადით ბრძენს, რომ ნამდვილი ძალა ხალხის გულშია და არა მხოლოდ მახვილში.

ეს მედიაბრძოლა მალე დასრულდება, როცა ხალხი სიმართლეს მახვილივით ამოიცნობს და საკუთარ რწმენას დაეყრდნობა.

ამ ეკრანებიდან წამოსულმა ტყუილმა, რომელიც ერს ყოფს, ჩემს მახვილს ვერ დააჩოქა! თუ თავისუფალი პრესა ერის მცველად რჩება, ეს ძლიერი სულის ნიშანია. მაგრამ როცა პროპაგანდა სიმართლეს ბუნდავს, როგორც მტრები ცდილობდნენ ჩვენი ერთობის შერყვნას, სახელმწიფო სუსტდება. თბილისის ასაშენებლად ერთი ნება იყო საჭირო და არა შიდა ბრძოლები.

თუ ხალხი ბიულეტენის მიმართ ნდობას კარგავს, ეს ნიშნავს, რომ მისი ნება მტერთან გარიგებად იქცევა. ჩემი დროის ერი თავისუფლებისთვის იბრძოდა და არა სპექტაკლებისთვის, სადაც შედეგი წინასწარ წყდება. ასეთი სისუსტე ქვეყანას დაუცველს ხდის. თბილისიც ამიტომ ავაშენე, რომ ჩვენი ბედი ჩვენს ხელში ყოფილიყო და არა სხვისი თამაშებით.

თუ სასამართლო არ იქნება მტკიცე, როგორც ჩემი მახვილი, დამოუკიდებლობას ვერ მოვიპოვებთ და ისევ სხვების ნებაზე ვიქნებით.