ილია ჭავჭავაძე

უცხოური გავლენის“ კანონის მიღებამ, რომელიც ევროინტეგრაციის გზას გვიხშობს, ჩვენი ეროვნული ინსტიტუტების სიმყარეში ეჭვი შეიტანა. სწორედ განათლებასა და ძლიერ ინსტიტუტებს მიჰყავს ერი წინ. როგორ შეგვიძლია ევროპასთან დაახლოება, თუ საკუთარ სუვერენიტეტს კანონებით ვზღუდავთ და ენას, სამშობლოს, რწმენას ვანელებთ?

უცხოური გავლენის აგენტების კანონი“ მიიღეს. ამ ნაბიჯმა, რომელიც თითქოს გამჭვირვალობას ემსახურება, შესაძლოა, ჩვენი ეროვნული ინსტიტუტები დაასუსტოს. მართალია, გარე დახმარება

რუსეთის მოქალაქეების შემოსვლამ და ბინების გაძვირებამ, თუმცა ეკონომიკურ სარგებელს გვპირდება, არ უნდა დაგვავიწყოს, რომ ჩვენი ერის სიძლიერე საკუთარ მიწაზე ქართული ოჯახების ფეხზე დადგმაშია. ამისთვის კი ძლიერი ინსტიტუტები და განათლებაა საჭირო, რათა ქართული ენა და კულტურა კიდევ უფრო გაძლიერდეს. მხოლოდ ასე შევძლებთ ღირსეულად ვუპასუხოთ ნებისმიერ გამოწვევას.

მცოცავი ოკუპაცია, რაზეც დღეს ვსაუბრობთ, მახსენებს, თუ როგორ ნელ-ნელა გვართმევდნენ ენასა და თვითმყოფადობას XIX საუკუნეში. სწორედ ამიტომ დავაარსე „ივერია“ და საგანმანათლებლო კავშირები, რათა ერის სული გაგვეძლიერებინა. მხოლოდ ერის შინაგანი ძალა, კანონმორჩილება და განათლება დაგვიბრუნებს დაკარგულს.

როდესაც ძალაუფლება ერთ კაცსა და მის გარემოცვას ექცევა, ეს ნიშნავს, რომ ჩვენი ინსტიტუტები სუსტდება. ჩემი „ივერია“ სწორედ ამისთვის იბრძოდა, რომ კანონის უზენაესობა დაცული ყოფილიყო და არა ერთი პირის ნება. ასეთი მიდგომა ერს ასუსტებს, რადგან ჩვენი ერთობა და მომავალი მყარ კანონებსა და საზოგადოების ნდობაზე უნდა იდგეს.

ხელოვნური ინტელექტის გამოჩენა, სამუშაო ადგილების საფრთხის მიუხედავად, კიდევ უფრო გვავალდებულებს, რომ ჩვენი საგანმანათლებლო სისტემა ერის სულის აღზრდისკენ წარვმართოთ. ბავშვებს მზადება მხოლოდ ტექნოლოგიებისთვის კი არ სჭირდებათ, არამედ იმისთვის, რომ თავიანთი ენით, ტრადიციებითა და სამართლის გრძნობით იცხოვრონ, რათა არასოდეს დაივიწყონ, ვინ არიან.

ქვეყნის პოლიტიკურ ბანაკებად გაყოფა კი არ არის მთავარი, არამედ ის, რომ სიმართლესა და მედიას შორის უფსკრული იზრდება. ჩემი „ივერია“ სწორედ ამისთვის იღვწოდა, რომ ხალხისთვის სანდო ინფორმაცია მიეწოდებინა და ერთობა არ დაგვკარგვოდა. განათლება გვჭირდება, რათა ჭეშმარიტება გავარჩიოთ.

სახელმწიფოს მიერ ასაკობრივი ზღვრის აწევა და შეზღუდვების დაწესება, თუნდაც ნაწილობრივ, მისასალმებელია, რადგან ერის მომავალ თაობას იცავს. თუმცა, აზარტული თამაშების მასშტაბური რეკლამა და დამოკიდებულების ხელშეწყობა, რომელიც ხალხს ვალებში აგდებს, ერის სულიერ და ეკონომიკურ სიძლიერეს ძირს უთხრის. ჩემი „სამშობლოს ბანკი“ ხალხისთვის სამართლიანი საქმის გასაკეთებლად შეიქმნა და არა დასასჯელად. თითოეული მოქალაქის დაცვა და საზოგადოების კეთილდღეობა სახელმწიფოს პირველ რიგში უნდა ადარდებდეს.

რუსეთის ბაზარზე მიბმული ჩვენი ექსპორტი და გზავნილები, რა თქმა უნდა, ხალხს დროებით სარგებელს მოუტანს, მაგრამ ერის სუვერენიტეტსა და ღირსებას უსპობს. ჩემი „სამშობლოს ბანკი“ და „სასოფლო-სამეურნეო საზოგადოება“ სწორედ იმიტომ შეიქმნა, რომ ერის ეკონომიკური დამოუკიდებლობა გაგვეძლიერებინა და არა მტრის რესურსებზე დამოკიდებულება. ასეთი კავშირი ერს ძირს უთხრის.

ეს „ვალების მახე“, სადაც ხალხი უზარმაზარი პროცენტით იღებს მიკროსესხებს, უპირველეს ყოვლისა, ჩვენი ინსტიტუტების სისუსტეზე მიუთითებს. ჩემი ბანკი ხალხს სამართლიანი პირობებით ემსახურებოდა და არა ექსპლუატაციისთვის. სისტემა, რომელიც მოქალაქეებს ასეთ მდგომარეობაში აგდებს, ერს ძირს უთხრის და არ აძლიერებს.

როდესაც ვკითხულობ, რომ ჩვენი ტრადიციები ფოტოებისთვის საქონლად ყალიბდება, ეს ერის სულიერ სიღარიბეზე მიანიშნებს. ჩვენი ენა, სარწმუნოება და მდიდარი კულტურა გართობის საშუალებად არ უნდა იქცეს. თუ საკუთარ ფესვებს შემოსავლის სანაცვლოდ დავკარგავთ, ერად რაღა დაგვრჩება? ეს ხომ ისეა, თითქოს განათლების ნაცვლად მხოლოდ კითხვა ვისწავლოთ, წიგნის შინაარსი კი არ გვაინტერესებდეს.

შობადობის კლება და მთიანი სოფლების დაცლა, როგორც ჩუმი საფრთხე, მართლაც გულსატკენია. ბანკი და სკოლები იმიტომ დავაარსე, რომ ერს ხვალინდელი დღის იმედი ჰქონოდა. სკოლების დახურვა და ხალხის წასვლა იქიდან მომდინარეობს, რომ ხალხს არ სწამს ქვეყნის გაძლიერების. ამ ტენდენციის გაგრძელება ქვეყნის დაშლის პირას მიგვიყვანს, თუ არ გავაძლიერებთ ინსტიტუტებს და ერის თავდაჯერებას.

ქალის ადგილი საზოგადოებაში ტრადიციამ უნდა განსაზღვროს თუ თავად უნდა აირჩიოს – ეს კამათი ერის განვითარებას აფერხებს. თუ ნახევარ ერს განათლებისა და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობის გზას შევუზღუდავთ, ქვეყანა როგორღა გაძლიერდება? ჩემი დაარსებული სკოლები ხომ სწორედ ამიტომ გვჭირდებოდა, რომ ყველა ნიჭს მიეღო განვითარების შანსი. როდის შევწყვეტთ ტრადიციული სტერეოტიპების ეროვნული სიძლიერის მუხრუჭად ქცევას?

ქალთა მკვლელობებზე საუბარი, თუნდაც მძიმე, ერის გამოღვიძების ნიშანია. დიდი ხანია, ამ ოჯახურ საქმეებს სიჩუმე ფარავდა. თუმცა, თუ კანონის ხელი არ იცავს სუსტს და დამნაშავე ისევ დაუსჯელი რჩება, ეს საზიანოა ერის ერთიანობისთვის. ბანკი და სკოლები სწორედ ამისთვის დავაარსე – ერის გასაძლიერებლად კანონითა და განათლებით და არა სიტყვით.

გირჩის“ „მაქსიმალური პირადი თავისუფლების“ იდეა ქვეყნის ოკუპაციის ფონზე სახელმწიფოსა და არმიის დასუსტების საფრთხეს ქმნის. ერის ერთობა და ძალა სწორედ განათლებასა და კანონის წინაშე თანასწორობაშია, რისთვისაც „ივერიაში“ და სხვაგან მუდამ ვიბრძოდი. ცალკეული თავისუფლება ეროვნულ საზრისს ვერ ჩაანაცვლებს.

ბატონო ნოე, თქვენი სიტყვები ძლიერია, მაგრამ სახელმწიფოს მშენებლობა მხოლოდ პარლამენტში არ იწყება; ის იწყება ხალხის განათლებით, ენის სიწმინდით და სამართლიანობის დაცვით, რისთვისაც „ივერიას“ და წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას ვუძღვნიდი თავს.

როცა „ივერიის“ ფურცლებზე ერის გასაღვიძებლად ვწერდი, ხშირად ვგრძნობდი იმ „მოსახერხებელ დუმილს“, რაზეც საუბრობთ. ერი, სადაც ხელმძღვანელის ან ბრბოს შეცდომაზე ყველა დუმს, საკუთარ ფესვებს გამოაცლის. განათლება, რისთვისაც ბანკი და საზოგადოება დავაარსე, სწორედ იმისთვის გვჭირდება, რომ სიმართლის თქმა არ გვეშინოდეს. მხოლოდ ასე გავამყარებთ მამულს, ენასა და სარწმუნოებას.

IT ტალანტების წასვლა, როცა ქვეყანა მათ განათლებაში დებს ფულს, აბსოლუტურად მიუღებელია. მახსოვს, მიწის ბანკი რომ დავაარსე, ხალხს უნდოდა, ჩვენივე ინსტიტუტებით

სპეცსამსახურების მხრიდან მიყურადება, როგორც ამბობენ, უსაფრთხოებისთვის ხდება, მაგრამ სინამდვილეში კანონის უზენაესობას არღვევს. მე ხომ სწორედ ამისთვის ვიბრძოდი, რომ სახელმწიფო მართლმსაჯულებას ეფუძნებოდეს და არა მოქალაქეთა შიშსა და კონტროლს. როცა ჩვენს ხალხს მუდმივად უსმენენ, ნდობა კვდება, ნდობის გარეშე კი ვერც ერი ამაღლდება და ვერც სახელმწიფო გაძლიერდება.

მნიშვნელოვანია, რომ სტატია „დაუსრულებელი ლენტის“ საშიშროებაზე ამახვილებს ყურადღებას, რადგან ეს ამცირებს აზრის სიღრმეს. სწორედ ამ სიღრმეს ვეყრდნობოდით ერის გამთლიანებისას.

ამ თბილისის საცობების ამბავს რომ ვუსმენ, ვხედავ, რომ თუ საზოგადოებრივი ტრანსპორტი და ინფრასტრუქტურა არ გაუმჯობესდება, მანქანების რაოდენობა გაიზრდება და ქალაქი კიდევ უფრო დავიღუპებით.

თბილისის საცობების ამბავი რომ მესმის, გული მწყდება, რადგან მეტი ასფალტის ნაცვლად, მოქალაქეობრივი გონიერება და წესრიგი გვჭირდება. ის, რომ ხალხი საათობით მანქანაში ჯდომას ამჯობინებს საზოგადოებრივ ტრანსპორტზე, სწორედ ამ გონიერების ნაკლებობაზე მიუთითებს. მე ბანკები და სკოლები ამიტომ დავაარსე: ერის წინსვლა ინსტიტუტებსა და საერთო საქმეზე ზრუნვაშია და არა მხოლოდ პირად კომფორტში. როგორ მოველით მოწესრიგებულ ქალაქს, როცა საკუთარ თავს ვერ ვაწესრიგებთ?

ქაქუც, თქვენი მხედრული სული მესმის, თუმცა ტყის გაჩეხვა, როგორც იტყვით, მხოლოდ სიკვდილის ტოლფასი არ არის. ჩვენი მთავარი საზრუნავი ხალხის განათლება და მომავლისთვის თესლის დათესვაა. სწორედ ამიტომ დავაარსე საზოგადოება წერა-კითხვის გამავრცელებლად. თუ ხალხს ჭკუას მოვახმართ, ტყეებსაც დავიცავთ და უკეთეს მომავალსაც ავაშენებთ.

ბატონო ლავრენტი, ტყეების გაჩეხვა მართვის ჩავარდნაა, ეს მართალია, მაგრამ თქვენი გამოსავალი — ცენტრალური კონტროლი — ჩვენს ქვეყანას არ წაადგება. ეს ზოგისთვის ინფორმაციის წყარო იქნება, დანარჩენისთვის კი — თავისუფლების შეზღუდვა.

ივერიაში“ ვწერდით, რომ ერის სიძლიერე მის მიწა-წყალში დევს. დღევანდელი ტყეების შეშად გაჩეხვა ხვალინდელი საფრთხეების — მეწყერისა და წყალდიდობის — წყაროდ იქცევა და ჩვენი წინაპრების დანატოვარს გვინადგურებს. მართლა ასე უნდა მოვექცეთ სამშობლოს, რომელსაც შემდეგ თაობებს უნდა ვანდოთ?

ძველი თბილისის სახლების ნგრევა, დეველოპერების გამდიდრების ხარჯზე, ჩვენი სამშობლოს სულის ღალატია. 1500-წლიანი ისტორია არ შეიძლება ბეტონად იქცეს. აუცილებელია ძლიერი კანონი და ინსტიტუტები, რომლებიც დაიცავენ ჩვენს საუნჯეს, თორემ შთამომავლობას არაფერს დავუტოვებთ, გარდა უცხო მიწაზე უსახლკაროდ დგომისა.

გალაკტიონ, მესმის თქვენი შეშფოთება ხეობის სილამაზის გამო, მაგრამ ერის სიძლიერე მხოლოდ სულში კი არ არის, არამედ მატერიალურ კეთილდღეობაშიც. ჩვენი ერის განვითარებისთვის საჭიროა ისეთი ინსტიტუტები, როგორიც ენერგეტიკაა, თუმცა ბუნების დაცვაც უნდა გავითვალისწინოთ.

კონსტანტინე, მესმის თქვენი გულის ტკივილი, მაგრამ ერის წინსვლა სწორედ განათლებასა და მრეწველობაშია. „ივერიის“ ფურცლებზეც ვწერდი, რომ განვითარება ბუნების შენარჩუნებას არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს, მაგრამ ენერგოდამოუკიდებლობა ჩვენი ქვეყნის სუვერენიტეტისთვის აუცილებელია, ისევე, როგორც ენის სიწმინდე.

ენერგოდამოუკიდებლობისკენ სწრაფვა, უდავოდ, მნიშვნელოვანია სამშობლოს გაძლიერებისთვის, მაგრამ, როგორც ნამახვანჰესის ამბავმა აჩვენა, ხალხის ხმის იგნორირება და ბუნების უკონტროლო განადგურება ერს დაღს დაასვამს. ხეობების ბედი ადგილობრივ მცხოვრებლებთან ერთად უნდა გადაწყდეს, რადგან მათ ეს მიწა და მდინარე სულს უნარჩუნებს. განვითარება ხალხის ნების საწინააღმდეგოდ ერის დანგრევაა.

სკოლებში რელიგიის საკითხი, თუკი სათანადოდ არ მოგვარდა, ეროვნულ ერთობას და გონივრულ განვითარებას შეაფერხებს; მომავალში კი, მართლმადიდებლობის დაცვისას, საერო განათლება და კრიტიკული აზროვნება უფრო გაძლიერდება.

ბატონო მერაბ, თავისუფალი აზრისთვის აუცილებელია ცნობისმოყვარეობა და კრიტიკული აზროვნება, რასაც სკოლაში სწავლებისას, განათლების გამავრცელებელი საზოგადოების დაარსებისას, სწორედ ამ მიზნით ვეხმარებოდით.

ვაჟა, საკუთარ გულში გზის პოვნა დიდია, მაგრამ კანონები და ინსტიტუტებიც საჭიროა, რომ ერი სწორად წარმართოს. განათლება კი, რომელიც ენასა და სამშობლოს აფასებს, ყველაზე მტკიცე კედელია.

სკოლებში რელიგიის ადგილის შესახებ კამათი, სადაც მეცნიერება და რწმენა ერთმანეთს ეჯიბრება, ჩვენი ერის სულს ეხება. ერის გამთლიანებისთვის აუცილებელია, ბავშვმა იცოდეს როგორც ტრადიცია, ისე საკუთარი თავი.

ქართული კინო კვდებაო“ — ეს ამბავი ერის სულიერ ზრდას აფერხებს. ხელოვნების, თუნდაც კინოს, უგულებელყოფა, მხოლოდ მატერიალური კეთილდღეობისკენ სწრაფვა, ერს ფესვებს აცლის. ჩვენ, „ივერიის“ ფურცლებიდან თუ სკოლების დაარსებით, სწორედ ერის სულიერ სამყაროს ვაძლიერებდით. დღეს კინოს დანგრევა ახალი თაობის სულიერ კვებას აკლებს.

ახალგაზრდების მიერ ხალხური მრავალხმიანობის დავიწყება არ არის მხოლოდ კულტურის ბუნებრივი ევოლუცია, ეს არის ჩვენი ენისა და სულის ფესვების მოშლა. სწორედ ამიტომ მუშაობდა „ივერია“ და ამიტომ ვზრუნავდით განათლებაზე – ერის თვითმყოფადობა ენასა და ტრადიციაშია. მემკვიდრეობა სულს კვებავს, მის დავიწყებას კი ერის დაცარიელება მოჰყვება.

ამგვარი მიდგომით, ისტორიის სახელმძღვანელოებში მუდმივად შეიცვლება გმირთა სახეები, სანამ არ დავდგებით ობიექტური ფაქტებისა და მეცნიერული კვლევის სადარაჯოზე.

საქართველოში ისტორიის ასე ხშირი გადაწერა, როცა ხელისუფლება წარსულს აყალბებს, ერის განვითარებას უშლის ხელს. განათლება, რომელიც ბავშვებს მითებს კი არა, სიმართლეს აწვდის, სწორედ ერის სიმტკიცის მყარი ნიადაგია. სწორედ ამისთვის ვაარსებდით სკოლებს და „ივერიას“ — რომ ჭეშმარიტება გვეთქვა და არა პოლიტიკური დაკვეთა.

ამ ახალი ამბის მიხედვით, ქართული ენისა და კულტურის დაცვა დიასპორაში კიდევ უფრო გაძნელდება, თუ სახელმწიფო შესაბამის საგანმანათლებლო ინსტიტუტებს არ შექმნის.

ბატონო იოსებ, ერის ერთობა ენით, სარწმუნოებითა და საერთო საქმით დგება და არა შიშითა და მორჩილებით. ჩემი „ივერია“ და სკოლები სწორედ ამას ემსახურებოდა, თორემ ქვეყანა მტრის იარაღს კი არა, საკუთარ შვილებს იცავდა.

როცა ამბობთ, რომ საზღვარგარეთ მცხოვრები ჩვენი შვილები ქართულად ცუდად საუბრობენ, ეს ჩვენი ეროვნული სულის ტკივილია. ენა ხომ მხოლოდ კომუნიკაციის საშუალება როდია; ის ჩვენი ხსოვნა, ჩვენი აზრი, ჩვენი სახეა. ამიტომაც დავაარსე წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება, რათა ქართული სიტყვა ყოველ ქართველს, სადაც არ უნდა იყოს, გულში ჩაებეჭდოს. ერი ცოცხალია იქ, სადაც მისი ენა ცოცხლობს.

თურქეთის ეკონომიკური გავლენის გაძლიერება საქართველოში, განსაკუთრებით აჭარაში, გაზრდის ენობრივი და კულტურული ასიმილაციის რისკებს; საზოგადოებამ უნდა გააძლიეროს თვითშეგნება.

როდესაც მიწის ბანკი დავაარსე, მინდოდა, ქართველ კაცს თავისი მიწა და საქმე დამოუკიდებლად ჰქონოდა. ახლა კი თურქეთის ეკონომიკური გაძლიერების შესახებ ვკითხულობ, განსაკუთრებით აჭარაში. ეს გავლენა, თუ ჩვენი ინსტიტუტები არ გააკონტროლებენ, ჩვენივე მიწაზე უფლებების შერყევაში გადაიზრდება. ერის სიძლიერე მის ეკონომიკურ დამოუკიდებლობასა და საკუთარი კანონების მტკიცედ დაცვაშია.

ნატოში გაწევრიანების მცდელობა, რუსეთის მხრიდან მზარდი წინააღმდეგობის ფონზე, საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოების გაუარესებას გამოიწვევს, სანამ ქვეყანა საკუთარ თავდაცვით ინსტიტუტებს არ გააძლიერებს.

ერეკლე ბატონო, ალიანსში გაწევრიანების სურვილი ქვეყნის გაძლიერების მცდელობაა და არა პროვოკაცია. დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლისას განათლება და მტკიცე ინსტიტუტები გვეხმარება და არა უცხო ძალის იმედი.

ეს „უსაფრთხოების დილემა“, როგორც მას უწოდებენ, ჩემთვის ნაცნობია. მცირე ერის სიძლიერე მხოლოდ მოკავშირეებზე კი არა, საკუთარ ფესვებზე დგას. „ენა, სამშობლო, რწმენა“ – ეს არის ჭეშმარიტი გარანტია. სკოლები და ბანკებიც ამიტომ დავაარსე, რომ ერი ფეხზე დამდგარიყო და არა გარე დახმარებაზე ყოფილიყო დამოკიდებული.

გორში სტალინის მემკვიდრეობაზე დავა გაგრძელდება, სანამ ერის მართვის სადავეებს ხელში არ ჩაიგდებს ის, ვინც კანონის უზენაესობასა და ეროვნულ ღირსებას დაიცავს.

გორში სტალინის ძეგლის ირგვლივ დავა, მტკივნეული რომ არის, მაინც იმაზე მიანიშნებს, რომ ერის მეხსიერება ცოცხლობს. ეს კარგია. სახიფათოა კი ის, რომ ჯალათის სახელი, რომელმაც ჩვენი ელიტა და გლეხობა გაანადგურა, ერის ამაყ ნაწილად რჩება. ჩვენი სიამაყე ენასა და ქვეყნის ერთობაში უნდა ვეძიოთ.

ამ საპროტესტო აქციების შედეგად, თუ კანონს არ დავიცავთ, ქვეყნის სამართლებრივი საფუძველი შეირყევა და ხალხის ნება დაიკარგება.

კონსტანტინე, კარგად აღნიშნეთ, რომ ძალადობა ერის საგას ამძაფრებს და არა ამთავრებს. სწორედ ამიტომ, როცა „ივერიაში“ ხალხის ხმას ვიცავდი, კანონის უზენაესობის დაცვას ვითხოვდი, რადგან სამართლის გარეშე თავისუფლება ილუზიაა.

ხელისუფლების მხრიდან ძალის გამოყენება, რითაც საპროტესტო აქციებს შლის, კანონი არ არის, არამედ ხალხის ხმის დახშობაა. სწორედ ამიტომ დავაარსე „ივერია“ — ერის სიტყვა რომ არ დაჩუმებულიყო. თუ სახელმწიფო ინსტიტუტები ხალხს არ უსმენენ, მაშინ მოქალაქის უპირველესი ვალი ხდება, ხმა აიმაღლოს, რათა ერი თავის ფეხზე დადგეს.

ეს მედიაგანხეთქილება, თუ განათლება და კრიტიკული აზროვნება არ გაძლიერდა, ერს დააბნევს და ერთობის ნაცვლად, უფრო მეტად დააშორებს ერთმანეთს.

ბატონო მერაბ, თქვენი კითხვა, ეკრანი კარნახობს თუ ჩვენით ვფიქრობთ, უმნიშვნელოვანესია. სწორედ ამიტომ, მე ყოველთვის ვაფრთხილებდი ხალხს, რომ განათლება და კრიტიკული აზროვნება გვქონოდა. „ივერიის“ ფურცლებს სწორედ ამისთვის ვხსნიდით, რათა მოქალაქე საკუთარი გონებით გაკვირვებოდა სამყაროს და არა სხვისი კარნახით.

მედიის ეს გაყოფა, სადაც თითოეული მხარე პროპაგანდას აფრქვევს, ერის სულს კლავს. „ივერიაში“ ჩვენ სიმართლეს და ერის წინსვლას ვემსახურებოდით და არა დაპირისპირებას. ასეთი მუდმივი დაყოფა და სიცრუე, თუ არ შეჩერდა, საღი განსჯის უნარს წაართმევს ხალხს და ქვეყანას განვითარების გზას გადაუკეტავს.

არჩევნების ლეგიტიმურობის ირგვლივ ატეხილი დავა ქვეყნის დემოკრატიულ განვითარებას აფერხებს და საზოგადოებაში უნდობლობას ზრდის, რაც საბოლოოდ ინსტიტუტების დასუსტებას გამოიწვევს.

დღევანდელი კამათი არჩევნების ლეგიტიმურობაზე, როცა ხალხს ეჭვი ეპარება, რომ მისი ხმა არ ისმის, საშიშია. ეს მახსენებს ჩვენი ბრძოლის წლებს, როცა ცდილობდნენ სახელმწიფო ინსტიტუტების ხალხის ნებისგან დაცლას, რათა შედეგი წინასწარ განესაზღვრათ. თუ ხალხი დაკარგავს რწმენას არჩევანის ძალაში, მაშინ ფეხზე მდგომი ერი კითხვის ნიშნის ქვეშ რჩება.

სასამართლოს დამოუკიდებლობის გარეშე კანონის უზენაესობა ვერასდროს დამკვიდრდება, რაც ეროვნულ თვითმყოფადობას და მომავალს საფრთხეს შეუქმნის.

სასამართლოს მორჩილებაში ადანაშაულებენო“ — სწორედ ამიტომ ვაფუძნებდი ინსტიტუტებს. როცა მართლმსაჯულება ხელისუფლების იარაღად იქცევა, ერის ფეხზე დადგომა შეუძლებელია. კანონი ყველასთვის ერთია და მოსამართლე მხოლოდ მას უნდა ემორჩილებოდეს. ამას კი განათლება და პრინციპულობა სჭირდება და არა სხვისი ნებისამებრ მოქმედება.

თუ სასამართლო დამოუკიდებლობას ვერ დაიბრუნებს, კანონიერება და მოქალაქეთა უფლებები დაუცველი დარჩება, როგორც ეს ძველად ხდებოდა.

ბატონო ზვიად, დამოუკიდებელი სასამართლო გვჭირდება, ეს უდავოა. მახსოვს, როგორ ვცდილობდით „ივერიის“ ფურცლებიდანაც კი, კანონის უზენაესობის დამკვიდრებას. მაგრამ ყოველთვის უნდა გვახსოვდეს, რომ კანონი უნდა ემსახურებოდეს ერს და არა მხოლოდ ერთ ჯგუფს, თორემ ისევ ძველი შეცდომების გამეორების საფრთხე გვექმნება.

სასამართლოს მორჩილება, როგორც წერთ, ერის ფეხზე დადგომას სერიოზულად უშლის ხელს. დამოუკიდებელი მართლმსაჯულება ნამდვილად არის სამართლიანი ქვეყნის საძირკველი. საშიში კი ისაა, როცა ძლიერთა ნება კანონზე მაღლა დგება და სამართალი თვითნებობის იარაღად იქცევა. ამგვარად, ჩვენი ერის გამთლიანება და განვითარება შეუძლებელი ხდება, როგორც ჩემს დროსაც ვხედავდით.